ائتلافی جهانی از مسئولان شهری از فونیکس تا ملبورن میگوید رونق مراکز داده هوش مصنوعی برق، آب و زمین آنها را میبلعد و دیگر حاضر نیستند منتظر بمانند.
چهل شهردار از شهرهایی در چهار قاره، یک پیمان تاریخی را امضا کردهاند که شرایط پذیرش مراکز داده هوش مصنوعی را مشخص میکند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که مقامهای شهری در برابر صنعتی ایستادهاند که به گفته آنها شبکههای برق را تحت فشار قرار میدهد، منابع آب را تهی میکند و فضا برای مسکن را محدود میکند.
این پیمان که سهشنبه و همزمان با هفته اقدام اقلیمی لندن از سوی ائتلاف شهرهای سی۴۰ ـ شبکهای از نزدیک به ۱۰۰ شهر که برای مقابله با تغییرات اقلیمی همکاری میکنند ـ رونمایی شد، استانداردهای مشترکی در زمینه انرژی پاک، انتخاب محل، مصرف آب و منافع اجتماعی تعیین میکند.
این نخستین تلاش هماهنگ جهانی از سوی دولتهای شهری است تا پیش از آن که گسترش مراکز داده آنها را تحت فشار قرار دهد، برای مهار آن پیشدستی کنند.
حدود ۱۷۰۰ مرکز داده هماکنون در شهرهای عضو شبکه سی۴۰ مستقر است و پیشبینی میشود توسعه آنها در ۵۰ شهر از این مجموعه بیش از ۴۰ درصد افزایش یابد.
از فینیکس تا ملبورن
این پیمان از گفتوگو میان شهرداران فینیکس و ملبورن شکل گرفت؛ آنها دریافتند با چالشهای کاملا مشابهی دستبهگریباناند: مراکز دادهای که حجم عظیمی برق و آب مصرف میکنند و بر سر زمینهای موجود با سازندگان مسکن رقابت دارند.
کسی ساترلند، مدیر اجرایی در سی۴۰، گفت: «فهمیدیم که چالشها در هر منطقه جهان بسیار شبیه به هم است. رویکرد ما این بود که بگوییم خوب، حالا چگونه میتوانیم از صدای جهانی شهرداران استفاده کنیم تا با هم شرایط پذیرش مراکز داده را تعریف کنند؟»
فینیکس جزو ۱۰ بازار اصلی مراکز داده در آمریکای شمالی است.
در خود منطقه کلانشهری، درخواستهای در دست بررسی برای دریافت مجوز در صورت تصویب کامل، تقاضای برق شهر را دو برابر خواهد کرد. شهردار کیت گالیگو گفت موج کنونی سرمایهگذاری، تغییرات اقلیمی را تشدید کرده و به نفع جوامع محلی عمل نمیکند.
گالیگو گفت: «ما اهمیت این نوآوری را درک میکنیم؛ این سرمایهگذاری مشاغل خوبی برای جامعه ما ایجاد میکند. فقط میخواهیم مطمئن شویم که این روند برای ساکنان محلی و سلامت سیارهمان درست مدیریت میشود.»
در ملبورن، وضعیت حتی نگرانکنندهتر است. به گفته شهردار ارشد نیکلاس ریس، اگر همه طرحهای فعلی شهر اجرا شود، مراکز داده سالانه تا ۲۰ میلیارد لیتر آب مصرف خواهند کرد؛ رقمی معادل حدود ۴ درصد از آب آشامیدنی شهر.
منابع آب شهر هماکنون به دلیل رشد جمعیت، دورههای طولانیتر خشکسالی و تشدید گرما تحت فشار است.
این پیمان چه میخواهد
استانداردها دقیق تعیین شدهاند. مراکز داده باید روی زمینهای متروک یا کماستفاده ساخته شوند، با انرژیهای تجدیدپذیر و سامانههای ذخیرهسازی باتری تغذیه شوند و ملزم به کاهش مصرف آب، کاهش انتشار آلایندهها و بازیافت گرمای هدررفته باشند.
این مراکز باید برای مردم محلی شغل ایجاد کنند، کالا و خدمات مورد نیاز خود را از همان مناطق تامین کنند، هزینه ارتقا زیرساختهایشان را خود بپردازند و به شکل جدی با جوامع اطراف وارد گفتوگو شوند.
اختیارات شهرداران به تنهایی محدود است. ساترلند گفت این چشمانداز باید به مقررات و دستورالعملهای محلی تبدیل شود و شرکتهای خدماترسان، سایر سطوح حکومت و بخش خصوصی با آن همراه شوند.
نزدیک به نیمی از ۴۰ شهر امضاکننده این پیمان در ایالات متحده قرار دارند، از جمله سیاتل، شیکاگو، میامی، فینیکس و پالو آلتو.
شهرهایی در اروپا از یونان، اسپانیا، ایتالیا، آلمان، بریتانیا و نروژ نیز این سند را امضا کردهاند، در کنار شهرهایی در کانادا، کنیا، آفریقای جنوبی، سیرالئون، ساحل عاج، هند، استرالیا و لبنان.
غیبت چشمگیر جنوبشرق آسیا
هیچیک از شهرهای جنوبشرق آسیا این پیمان را امضا نکردهاند، در حالی که این منطقه مسئول یکچهارم رشد تقاضای جهانی برای انرژی است.
به گفته اندیشکده امبر، بیش از ۲۰۰۰ مرکز داده هماکنون در اندونزی، مالزی، سنگاپور، تایلند، ویتنام و فیلیپین فعال است.
آژانس بینالمللی انرژی میگوید تقاضای سالانه انرژی این تاسیسات ظرف پنج سال بیش از دو برابر خواهد شد.
بهویژه مالزی به آهنربایی برای جذب سرمایهگذاری شرکتهایی چون مایکروسافت، گوگل و انویدیا تبدیل شده است.
به گفته سی۴۰، چند شهر در جنوبشرق آسیا اعلام کردند به دلیل سیاستهای ملی یا پیچیدگیهای دیگر امکان امضای پیمان را ندارند، اما گفتوگوها با آنها ادامه دارد.
مراکز داده به طور طبیعی به سمت شهرها جذب میشوند، چون سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی به زمان پاسخ تقریبا آنی نیاز دارند و نزدیکی به مشتریان برای آنها حیاتی است.
این مراکز معمولا در کنار هم خوشههایی تشکیل میدهند و در نتیجه زیستبومهای کلانشهری به وجود میآورند که در آنها توجیه اقتصادی کسبوکار بر هزینه زمین میچربد؛ روندی که به گفته اندرو بتسون، رئیس جهانی پژوهش مراکز داده در شرکت جیالال، تنها بهتازگی توسعه را به مناطق روستایی سوق داده است.
امضاکنندگان این پیمان امیدوارند جبههای واحد محاسبات سرمایهگذاران را تغییر دهد. گالیگو اظهار کرد: «اگر چنین وحدتی وجود نداشته باشد، توسعهدهندگان صرفا به سراغ شهرهایی میروند که آنقدر ضعیفاند که نمیتوانند خواستار شرایط بهتری شوند.»