برتران پیکار، کاوشگر سوئیسی، میگوید: «پیشرو باشید نه دایناسور» و روی پروازهای هیدروژنی حساب میکند تا نسلی تازه را الهام کند.
یک هواپیمای هیدروژنی که هدفش پرواز دور دنیا بهصورت بیوقفه و با آلایندگی صفر است، علاوه بر یک ماموریت، پیام امید به پایداری را نیز برای نسل جوان با خود میبرد.
آگهی
آگهی
برتران پیکار، کاوشگر سوئیسی که نخستین پرواز دور دنیا با هواپیمای خورشیدی و همچنین اولین پرواز بالن بدون توقف دور زمین را انجام داده است، میگوید تازهترین ابتکار او در حوزه هیدروژن رو به تکمیل است و نخستین پروازهای آزمایشی برای اوایل سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است.
این پروژه که از طریق بنیاد «سولار ایمپالس» توسعه میشود، دو هدف اصلی دارد. هدف نخست این است که نشان دهد میتوان با استفاده از هیدروژن، یک پرواز کامل دور زمین را بدون هیچ توقفی و بدون حتی یک گرم انتشار کربن انجام داد.
هدف دوم رساندن پیامی امیدوارکننده درباره آینده است؛ آیندهای که در آن بتوان از پرواز لذت برد بیآنکه به سیاره آسیب برسد.
پیکار به یورونیوز نکست گفت: «میخواهیم به جوانان نشان دهیم که راهحل وجود دارد، که آیندهای در کار است، اما اکنون باید روحیه پیشگام بودن را در خود پرورش دهیم.»
این کاوشگر معتقد است جنبش محیطزیست از پیامرسانی خودش آسیب دیده و دههها تصویر کردن اقدامهای زیستمحیطی بهعنوان کاری پرهزینه، محدودکننده و همراه با فداکاری، واکنشی منفی برانگیخته که به نیروهای اقتصادی و سیاسی امکان داده دغدغههای اقلیمی را به حاشیه برانند.
او گفت: «بسیاری، محیطزیست را چیزی دافعهبرانگیز، پرهزینه و قربانیطلب عرضه کردهاند؛ چیزی که باعث کوچک شدن اقتصاد و محدود شدن جابهجایی میشود.»
او افزود: «و هیچکس چنین چیزی را نمیخواهد. با چنین روایت بیانگیزهای، روشن است که واکنش منفی بهوجود میآید.»
او میگوید راهحل در کنار گذاشتن جاهطلبیهای زیستمحیطی نیست، بلکه باید آنها را بهعنوان موتور محرک نوآوری و رونق اقتصادی بازتعریف کرد.
سازمان بنیاد سولار ایمپالس تاکنون ۱۶۵۰ راهحل پاک و سودآور را تایید کرده است تا نشان دهد پایداری و رشد اقتصادی در تضاد با یکدیگر نیستند.
پیکار گفت: «بهگمان من باید سرِ این روایت را زد، اما نباید سرِ خودِ محیطزیست را برید، چون محیطزیست میتواند هیجانانگیز و از نظر اقتصادی سودآور باشد و برای شرکتها بازارهای تازهای باز کند.»
هوش مصنوعی و پایداری
با این حال، از زمان فراگیر شدن هوش مصنوعی مولد در سال ۲۰۲۲ و کمرنگ شدن بحث پایداری در حوزه فناوری، پیکار میان دو آینده ممکن تمایزی روشن قائل میشود.
در یک سناریو، هوش مصنوعی میتواند شبکههای انرژی را بهینه کند و اتلاف را از میان ببرد، اما در سناریوی دیگر، این فناوری صرف کاربردهای غیرضروری مانند پخش سریعتر ویدئو و بازیهای رایانهای با وضوح بالاتر میشود.
او هشدار داد سناریوی دوم به مراکز داده عظیم تازهای نیاز خواهد داشت و هر سود محیطزیستی را از بین خواهد برد.
پیکار گفت: «همه تاثیری که میتوانیم بر محیطزیست بگذاریم ممکن است بر اثر استفادههای غیرضروری، اجرای بد و فناوریهای آلاینده کاملا خنثی شود.»
او درباره مراکز دادهای که نیروی محرکه هوش مصنوعی هستند، گفت نحوه ساخت و خنک کردن آنها محک جدی ردپای محیطزیستی هوش مصنوعی است. خنک کردن سرورها با دستگاههای تهویه مطبوع یا آب رودخانهها انرژی هنگفتی هدر میدهد، اما اگر گرمای هدررفته برای گرم کردن شهرهای اطراف بهکار گرفته شود، میتوان از یک منبع انرژی دوبار استفاده کرد و همزمان هزینه و انتشار را کاهش داد.
با این همه، تصمیم درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی در نهایت به خود بشریت برمیگردد.
او گفت: «این هوش مصنوعی نیست که خوب یا بد است، این کاربر است که میتواند خردمند یا خطرناک باشد. بشریت میخواهد با آن چه کار کند؟»
در پاسخ به این پرسش که چه کسی باید مسیر هوش مصنوعی را هدایت کند، پیکار بر این باور است که این مسئولیت بر عهده دولتهاست نه شرکتهای فناوری و میافزاید اروپا باید، و میتواند، در برابر فشار شرکای تجاری خود مقاومت کند.
او افزود: «شیفتگان فناوری همیشه پا را از حد فراتر میگذارند، چون هدف آنها خودِ فناوری است نه کیفیت زندگی انسانها.»
او گفت: «مسئول این کار دولتها، نهادها و سازمانهای غیردولتی هستند؛ آنها باید صدای خود را بلندتر از صدای شیفتگان فناوری کنند.»
رساندن پیام به نسل جوان
رساندن پیام سبز به نسل جوان در جریان است.
پیکار توضیح داد که همکاری با دانشگاه محمد ششم پلیتکنیک در مراکش، این کشور را به دروازهای برای ارتباط با دانشجویان سراسر آفریقا تبدیل میکند. او قصد دارد پس از آغاز پرواز، هنگام چرخیدن هواپیما به دور زمین، بهصورت زنده از کابین با دانشآموزان صحبت کند.
او توضیح داد: «اگر یک صبح بگوییم میخواهیم با همه مدارس صحبت کنیم، کسی پاسخ نخواهد داد.»
او گفت: «اما اگر بگوییم میخواهیم از کابین هواپیمایی هیدروژنی که دور دنیا پرواز میکند با دانشآموزان حرف بزنیم، همه درها به رویمان باز خواهد شد.»
این پروژه دور دنیا در نهایت این پرسشها را پیش روی نسل بعد میگذارد.
او پرسید: «میخواهید پیشگام باشید، کسی که امید دارد کاری متفاوت انجام دهد، یا میخواهید مثل دایناسورها از گذشته ارتزاق کنید و ناپدید شوید؟»