اروپا به دلیل تگرگهای شدید متحمل خسارتهای سنگین اقتصادی میشود، اما کارشناسان اقلیم هشدار میدهند که افزایش دما این طوفانها را بزرگتر و مخربتر میکند.
گرمایش جهانی به احتمال زیاد دانههای تگرگ بزرگتری ایجاد میکند که میتوانند به خودروها، پنلهای خورشیدی و دیگر زیرساختها آسیب جدی وارد کنند.
آگهی
آگهی
تغییرات اقلیمی ناشی از انسان بر اثر سوزاندن سوختهای فسیلی آلاینده هوای ناپایدار و پرانرژی بیشتری ایجاد میکند که برای شکلگیری تگرگ و طوفانهای سراسری مناسب است.
بر اساس پژوهشی که این هفته در نشریه علمی Nature (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، تگرگهایی بزرگتر از یک تیله بزرگ تا پایان قرن بین ۳۸ تا ۴۷ درصد بیشتر خواهند شد؛ بسته به این که جهان چه مقدار گازهای گرمخانهای در جو رها کند. پژوهشگران همچنین دریافتهاند طوفانهایی که تگرگهای کوچکتر تولید میکنند بین ۴ تا ۸ درصد کاهش مییابند.
هزینه نجومی تگرگ
تگرگ معمولا باعث مرگ انسانها نمیشود اما هزینه آن به طرز شگفتآوری بالاست. جان آلن، استاد هواشناسی در دانشگاه مرکزی میشیگان و همنویسنده این مطالعه، میگوید هزینه آن در سطح جهان هماکنون حدود ۸۰ میلیارد دلار (۶۸ میلیارد یورو) است.
در اروپا، توفانهای تگرگی از مخربترین پدیدههای جوی به شمار میروند و بنا بر اعلام گروه بیمه چاسر (Chaucer) به دلیل تغییرات اقلیمی در پنج سال گذشته ۲۶۷ درصد افزایش یافتهاند؛ از ۳ هزار و ۲۱۷ توفان تگرگی در سال ۲۰۱۹/۲۰۲۰ به این سو.
یک پژوهش ۲۰۲۶ (منبع به زبان انگلیسی) که در Science Direct منتشر شده هشدار میدهد فصلهای تگرگی سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ هر دو باعث رکوردشکنی خسارتها شده و بیش از ۵ میلیارد یورو زیان به بار آوردهاند.
آلن اضافه میکند: «تگرگ بیش از گردباد خسارت میزند و اکنون در مجموع هر سال بیش از دو سه توفند هزینه روی دست میگذارد.»
او میگوید: «در سالهای اخیر دانههای تگرگ رکوردشکنی دیدهایم. این برای من بسیار نگرانکننده است چون ما عملا محیط خود را طوری نمیسازیم که در برابر تگرگ تابآوری داشته باشد. برای مثال این موضوع را در استانداردهای طراحی خانههای مسکونی در آمریکا و حتی در سطح بینالمللی در نظر نمیگیریم.»
شبیهسازیهای رایانهای آلن نشان میدهد با تغییرات اقلیمی سهم دانههای درشتتر در ترکیب تگرگها افزایش مییابد. او و دیگر دانشمندان خارج از این مطالعه میگویند همین دانهها هستند که بیشترین خسارت را وارد میکنند.
بزرگترین تهدید برای انرژی خورشیدی
هرچه دانه تگرگ سنگینتر باشد، سریعتر در هوا سقوط میکند و در نتیجه با نیروی بسیار بیشتری به زیرساختها برخورد میکند.
آندریاس پراین، اقلیمشناس در دانشگاه فناوری زوریخ (ETH Zurich)، میگوید تگرگ ریز میتواند به محصولات کشاورزی آسیب جدی بزند اما وقتی قطر دانهها به حدود پنج سانتیمتر میرسد، خطر وارد کردن «آسیب عمده» به خودروها، سقفها، پنلهای خورشیدی و دیگر زیرساختها وجود دارد.
مزارع خورشیدی اغلب موظفاند ثابت کنند که میتوان پنلهای آنها را برای محافظت در برابر تگرگ و جلوگیری از ترک خوردن شیشه محافظ، تا زاویه ۷۰ درجه تنظیم کرد؛ کاری که تعمیر آن پرهزینه است. اما گروه بیمه چاسر میگوید ارتقا دادن صنعت رو به رشد خورشیدی اروپا با قابلیت تنظیم از راه دور زاویه پنلها «چالشی قابل توجه» است.
آلن توضیح میدهد: «سوراخ ناشی از برخورد یک دانه تگرگ را روی سقف میتوان ترمیم کرد اما وقتی تعداد زیادی دانه درشت به سقف بخورد، معمولا به معنای تعویض پرهزینه کل سقف است.»
آلن میگوید: «آنچه رخ میدهد این است که در جو گرمتر بخار آب بیشتری وجود دارد و این انرژی در دسترس جو را افزایش میدهد و در نتیجه بالا رفتنهای عمودی قویتری شکل میگیرد. این هم به رعدوبرقهای بیشتری منجر میشود که جریانهای صعودی آنها توان تولید تگرگ را دارند.»
با این حال هوای گرمتر میتواند دانههای تگرگ ریز را ذوب کند و در مناطق گرمسیری به کاهش تعداد توفانهای تگرگی منجر شود.
اروپا از تگرگ ناشی از تغییرات اقلیمی در امان نیست
در بسیاری از پژوهشهای پیشین تمرکز بر تگرگ در آمریکا بوده، جایی که بیشترین رخداد تگرگ را دارد، اما کارشناسان هشدار میدهند اروپا، کانادا و آرژانتین به احتمال زیاد بیشترین افزایش را در تگرگهای درشت به دلیل گرمایش جهانی تجربه خواهند کرد.
آلن هشدار میدهد: «این فقط مشکل آمریکا نیست. بله، ما اینجا هم شاهد خسارتهای بزرگی هستیم اما به نظر میرسد خسارتهای ناشی از تگرگ در سطح جهان در سالهای اخیر به شکل نگرانکنندهای رو به افزایش است.»
یک پژوهش ۲۰۲۵ (منبع به زبان انگلیسی)از دانشگاه نیوکاسل و اداره هواشناسی بریتانیا (Met Office) نشان داد تغییرات اقلیمی دانههای بسیار درشت تگرگ در اروپا را بهشدت تقویت میکند. این پژوهش نشان داد در سناریوی انتشار بالای گازهای گرمخانهای که اروپا در آن انتشار خود را کاهش نمیدهد، تگرگهای شدید در مجموع کمتر رخ میدهند، اما هر زمان تگرگ شکل بگیرد، اندازه دانهها میتواند در برخی مناطق بسیار بزرگتر باشد.
«یک سیگنال معنادار اقلیمی»
نویسندگان این مطالعه تگرگهایی با قطر بیشتر و کمتر از ۳۰ میلیمتر را بررسی کردند که چیزی بین اندازه یک تیله و یک توپ گلف و حدودا هماندازه سکه ۵۰ سنتی آمریکا است.
این تیم سه سناریو را بر اساس میزان انتشار کربن ناشی از سوزاندن زغالسنگ، نفت و گاز بررسی کرد. در سناریوی نسبتا خوشبینانهای که آلودگی کربنی چندان زیاد نیست، تگرگهای بزرگ ۳۸ درصد افزایش مییابند.
در سناریوی بدبینانهتر که در آن دماها تقریبا یک درجه سانتیگراد بیشتر از سناریوی قبلی بالا میرود، تگرگهای بزرگ ۴۷ درصد بیشتر میشوند.
واکر اشلی، استاد هواشناسی دانشگاه ایلینوی شمالی، میگوید: «این یک سیگنال معنادار اقلیمی است اما خسارتهای ناشی از بلایا فقط به خود خطر بستگی ندارند.»
هرچه شمار بیشتری از مردم، خانهها، مزارع خورشیدی و زیرساختها به مناطق مستعد تگرگ منتقل شوند، خطر وارد آمدن خسارت افزایش مییابد.
اشلی اضافه میکند: «تغییرات اقلیمی ممکن است در برخی مناطق احتمال وقوع تگرگهای درشتتر و مخربتر را افزایش دهد، اما الگوی خسارتهای آینده همچنین بهشدت به این بستگی خواهد داشت که مردم در کجا و چه چیزی میسازند، این سازهها تا چه اندازه مقاوم هستند و کاربری زمین چگونه تغییر میکند.»