موسسه پرتغالی دریا و جو IPMA اعلام کرد آخر هفته دماها بالاتر از حد معمول فصل است و با باران و رعد و برق همراه میشود. توده هوای استوایی گرد و غبار صحرای شمال آفریقا را به شبهجزیره ایبری میآورد.
دمای هوا در آخر هفته در پرتغال قارهای میتواند به ۳۵ درجه برسد؛ رخدادی از هوای گرم که IPMA آن را برای این زمان از سال غیرمعمول میداند.
مقادیر ثبتشده در دماسنجها در بیشتر نقاط کشور بین ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتیگراد خواهد بود و در برخی مناطق داخلی دره تژو ممکن است به ۳۹ درجه هم برسد. دمای حداقل نیز در سراسر کشور افزایش مییابد و حدود ۲۰ درجه خواهد بود.
آخر هفته پیش رو، این دماهای بالا همراه با مقداری ابرناکی و رگبارهای پراکنده در سواحل خواهد بود و در مناطق داخلی، بهویژه بعدازظهر شنبه، احتمال باران شدید، تگرگ و رعد و برق وجود دارد. بهدلیل رطوبت هوا در این مناطق، دما ممکن است اندکی کاهش یابد. IPMA همچنین اعلام کرده است که گرد و غبار معلقی از شمال آفریقا در جو این مناطق حضور خواهد داشت.
بهگفته IPMA، شرایط جوی این آخر هفته «برای انتقال گرد و غبارِ برخاسته از شمال آفریقا مساعد است». این تودههای گرد و غبار معلق دستکم تا پایان روز شنبه در هوا باقی خواهد ماند.
این گرد و غبار صحرایی چیست و چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
این پدیده از بیابان صحرای آفریقا در شمال قاره آغاز میشود؛ جایی که شکلگیری طوفانهای همراه با بادهای شدید، حجم زیادی شن و گرد و غبار را به هوا بلند میکند.
پرتال Meteo Trás os Montes، صفحهای در فیسبوک (منبع به زبان پرتغالی) که به اطلاعرسانی درباره پدیدههای جوی اختصاص دارد، توضیح میدهد: «ذرات سنگینتر خیلی زود در نزدیکی محل آغازین، یعنی در صحرای بزرگ آفریقا، فرو مینشینند.» «اما ذرات ریزتر و سبکتر میتوانند تا هزاران متر در جو بالا بروند و چندین روز بهصورت معلق در هوا باقی بمانند».
پس از آنکه به ارتفاعی بیش از ۱۵۰۰ متر میرسند، این ذرات سبکتر «وارد جریانهای جوی» میشوند و «سفری طولانی» را آغاز میکنند که آنها را از فراز مدیترانه و اقیانوس اطلس عبور میدهد. بهگفته همین منبع، «بسته به شرایط جوی، این تودههای گرد و غبار میتوانند هزاران کیلومتر جابهجا شوند». بخشی از آنها به اروپا، اسپانیا و پرتغال میرسد و بخشی دیگر تا آن سوی اقیانوس اطلس پیش میرود. وقتی جهت باد تغییر کند یا از شدت آن کاسته شود، این ذرات شروع به فرود آمدن بر سطح زمین میکنند.
این تمرکز گرد و غبار صحرایی میتواند برای برخی افراد آزاردهنده باشد و موجب بروز حساسیتها و دیگر مشکلات تنفسی (آسم، برونشیت) شود. این پدیده همچنین موجب افزایش کدورت هوا و کاهش دید میشود که میتواند خطر را بهخصوص برای رانندگان افزایش دهد.
با این حال، همه اثرات این گرد و غبار منفی نیست. پرتال Meteo Trás os Montes یادآوری میکند که جنبه مثبت گرد و غبار صحرایی این است که آنها «سرشار از مواد معدنی، بهویژه آهن و فسفر هستند» و وقتی روی اقیانوس مینشینند به مواد مغذی مهمی برای زنجیره غذایی دریا تبدیل میشوند. وقتی این ذرات به خشکی میرسند، «مانند یک کود طبیعی عمل میکنند».
باران: هشدار زرد برای هشت ناحیه در شمال و مرکز کشور
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی IPMA، روز شنبه در نواحی براگانسا، ویلا رئال، براگا، ویانا دو کاستلو، آویرو، پورتو، ویزئو و گواردا به دلیل وقوع باران و رعد و برق، هشدار زرد، که کمخطرترین سطح در مقیاسی سهدرجهای است، برقرار خواهد بود.
پیشبینی میشود موج گرمای مورد انتظار در طول هفته آینده تشدید شود؛ از این رو به شهروندان توصیه میشود تدابیر احتیاطی مشخصی را رعایت کنند، از جمله افزایش مصرف آب، پرهیز از نوشیدنیهای الکلی، حضور در محیطهای خنک یا دارای تهویه مطبوع دستکم دو تا سه ساعت در روز، خودداری از قرار گرفتن در معرض مستقیم آفتاب بهویژه بین ساعت ۱۱ تا ۱۷ و استفاده از ضدآفتاب با ضریب حفاظتی بالاتر از ۳۰.