سوئد گردشگری را بهعنوان یکی از راهکارهای ملی برای مقابله با فرسودگی شغلی معرفی کرده است. در قالب یک کمپین جدید، این کشور با معرفی سبک زندگی خود از جمله فرهنگ «فیکا» و مفهوم «لاگوم»، و همچنین سونا و حمامهای یخ بر نقش طبیعت، آرامش و تعادل در بهبود سلامت جسمی و روانی تاکید میکند.
در این میان این پرسش مطرح میشود که آیا ممکن است پزشک، بهجای دارو، سفر به یک کشور دیگر را برای بهبود سلامت جسم و روان تجویز کند؟ سوئد میگوید چنین ایدهای میتواند واقعاً به واقعیت نزدیک باشد.
بر اساس توضیحات Visit Sweden، سبک زندگی این کشور که بر تعادل، دسترسی آسان به طبیعت و همچنین غنای فرهنگی تأکید دارد، سوئد را به مقصدی ایدهآل برای بازیابی سلامت جسم و ذهن تبدیل کرده است.
در همین راستا، سازمان گردشگری سوئد در جدیدترین کمپین خود این کشور را بهعنوان نخستین مقصدی معرفی میکند که میتواند «با نسخه پزشک» تجویز شود.
این کمپین با عنوان «نسخه سوئدی (Swedish Prescription)» با همکاری متخصصان حوزه سلامت و پژوهشگران، از جمله یون فورسل، استاد بازنشسته مؤسسه کارولینسکا، طراحی شده است تا به مسافران کمک کند بیشترین بهره را از تجربههای سلامتمحور در سوئد ببرند.
«اگر بیماری از من بپرسد چطور استرسش را مدیریت کند یا حال عمومیاش را بهتر کند، من از این ایده حمایت میکنم که برایش “نسخه سفر به سوئد” نوشته شود»، دکتر استیسی بِلر استرایر، متخصص اطفال دارای بورد و مدیر پزشکی وابسته در سازمان Park Rx America میگوید؛ نهادی که برای دسترسی همگانی به فضاهای طبیعی و گنجاندن طبیعت در زندگی روزمره فعالیت میکند.
او اضافه میکند: «دسترسی گسترده سوئد به طبیعت و همچنین فرهنگهای مرتبط با آن، دقیقاً با چیزهایی همخوانی دارد که برای سلامت جسم و روان مؤثر هستند.»
در شاخص کیفیت زندگی سال ۲۰۲۵، مؤسسه Global Citizen Solutions به سوئد امتیاز ۹۱.۵ داده است؛ امتیازی بالاتر از فنلاند و آلمان، و این کشور را در میان بهترینها از نظر شادی و رفاه قرار داده است.
و اگر این “نسخه” برایتان جذاب به نظر میرسد، شاید سوئد مقصدی باشد که باید بیشتر به آن فکر کنید.
«فیکا»
در ادامه همین تم نسخه پزشکی، ویزیت سوئد با لحنی شوخ طبعانه هشدار میدهد که مسافران این کشور اسکاندیناویایی ممکن است ناگهان هوس کنند مثل قرن نوزدهم کتاب بخوانند و کوفته قلقلی بخورند؛ و «اگر دیدید کمکم به طعم شاه ماهی و مینیمالیسم علاقه پیدا میکنید، فورا با آژانس مسافرتی خود تماس بگیرید».
از دیگر عوارض جانبی احتمالی، برخورد با «فیکا» است که میتواند به عادتی منظم تبدیل شود. در سوئد این کلمه هم اسم است و هم فعل؛ میتوانید «فیکا» داشته باشید، «تا اِن فیکا» یعنی به فیکا رفتن، یا به سادگی برای یک استراحت قهوه «فیکا» کنید.
این مفهوم از واژه سوئدی قدیمی «کافی» برگرفته است که به معنای قهوه است. با گذشت زمان، «فیکا» همراه با «فیکابرود» به لحظه ای برای مکث، ارتباط با دیگران و مهم تر از همه، شارژ دوباره تبدیل شده است.
در حالی که کمتر کسی میتواند از شیرینی ها و خوراکی های نمکی سوئدی بگذرد، کلید یک دورهمی خوب «فیکا» گفتگوهای خوب، همراهی خوشایند و زمان کم پای صفحه نمایش است.
اگر میخواهید مثل یک سوئدی «فیکا» کنید، یکی از مکان های محبوب در میان ساکنان استکهلم، کافه وته کاتن است که ۱۸ شعبه و شیرینی فروشی در داخل و اطراف پایتخت دارد.
این کافه که از سال ۱۹۲۸ فعالیت میکند، انواع چای، قهوه، آبمیوه و اسموتی را در کنار خوراکی های محبوب محلی مانند «بله برس بوله» کلاسیک که نوعی نان رول بلوبری است و دیگر شیرینی ها مانند تارت، براونی و کیک سرو میکند.
در برخی شعب، غذای گرم نیز سرو میشود؛ از جمله گولاش، پای ها و سیب زمینی تنوری با انواع مخلفات.
«لاگوم»
ویزیت سوئد «لاگوم» را مفهومی توصیف میکند که در سرتاسر جامعه سوئد جریان دارد؛ همان طور که دارچین در خمیر یک رول دارچینی پخش شده است. با این حال، این مفهوم ربطی به افراط در لذت بردن ندارد، بلکه دقیقا برعکس است.
لاگوم تماما درباره تعادل است و تقریبا میتوان آن را به «نه کم، نه زیاد» ترجمه کرد. در سوئد، این میتواند به شکل برداشتن تنها یک رول دارچینی در یک دورهمی «فیکا» به جای دو عدد باشد تا برای همه به اندازه کافی بماند؛ یا ماندن در کنار دوستان تا زمانی مناسب، بدون آن که تا نیمه های شب بیدار بمانید.
خارج از «فیکا» هم لاگوم یعنی پیشگیری از فرسودگی و خستگی، بدون آن که مدام خود را به بهره وری افراطی و کار مداوم وادار کنید.
این هیات گردشگری توصیه میکند: «پس دفعه بعد که مردد بودید بیشتر کار کنید، بیشتر بخرید یا سخت تر فشار بیاورید، سبک سوئدی را در نظر بگیرید. شاید واقعا لاگوم بهترین راه باشد.»
به سبک واقعی «لاگوم»، حتی ورزش معتدل مانند کوهپیمایی، پیاده روی و گذراندن وقت در فضای باز بخشی طبیعی از ریتم روزانه است.
در جنوب سوئد، مسیر پیاده روی اسکونه لدن بیش از ۱۶۰۰ کیلومتر امتداد دارد و از سواحل، جنگل ها و شهرهای کوچک میگذرد. این مسیر به هفت مسیر فرعی تقسیم شده تا بازدیدکنندگان بتوانند بخش هایی را که با سرعت و سطح ماجراجویی آنها سازگارتر است انتخاب کنند.
بخار سونا، بعد شیرجه در آب یخ و تکرار
اگر قرار باشد یک درمان سوئدی برای فرسودگی معرفی شود، احتمالا همان بخار آرامش بخش سونا و سپس شیرجه در آب یخ است.
به گفته ویزیت سوئد: «آیین سونا گرفتن همراه با غوطه وری در آب سرد فقط یک تفریح نیست، بلکه سنگ بنای تندرستی است که تجربه ای هیجان انگیز و فواید فراوان برای سلامت به همراه دارد.»
فواید این دو قطب متضاد شامل بهبود گردش خون، آرام کردن عضلات و کاهش التهاب، تقویت سیستم ایمنی، کاهش استرس، بهبود خواب و سلامت پوست از طریق دفع سموم آزاردهنده است؛ فوایدی که در نهایت به شما احساس تازگی و نوسازی میدهد.
فرهنگ سونا در سوئد معمولا شامل تجربه هایی در کنار دریاچه ها، در دل طبیعت یا حتی روی سکوهای شناور روی آب است. با این حال، در معدن ادونچر در دالارنا، سونایی در عمق ۸۰ متری زیر زمین قرار دارد که در آن بازدیدکنندگان میتوانند در کنار سونا و آب تنی در آب سرد، سفری به افسانه های محلی هم داشته باشند.
این تجربه سه ساعت و نیمه به افسانه «بانوی معدن» گره خورده است؛ شخصیتی افسانه ای که گفته میشود مراقب تونل ها بوده و معدنچیان را به سوی گنج های پنهان راهنمایی میکرده است.
در کنار چندین بار غوطه وری در آب زلال معدن، به بازدیدکنندگان نوشیدنی های محلی بدون الکل و خوراکی های مختصر از یک سینی سرد گوشت و پنیر (شارکوتری) هم تعارف میشود. قیمت این بسته از ۲۴۵۰ کرون سوئد (۲۲۶.۹۷ یورو) برای هر نفر آغاز میشود.