خبرگزاری رویترز و پایگاه خبری اکسیوس در گزارشهای جداگانهای و به نقل از منابع مختلف میگویند که ایران و آمریکا به رسیدن به یک توافق برای پایان جنگ نزدیک شدهاند.
بر اساس گزارش اکسیوس، واشنگتن معتقد است دو طرف به توافقی اولیه در قالب یک «یادداشت تفاهم یکصفحهای» نزدیک شدهاند؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به جنگ و ایجاد چارچوبی برای مذاکرات هستهای در مراحل بعدی است.
آگهی
آگهی
همزمان، یک منبع پاکستانی آگاه از روند مذاکرات نیز به رویترز گفته است: «خیلی زود به جمعبندی میرسیم. به توافق نزدیک شدهایم» و در واقع گزارش اکسیوس را تائید کرده است.
طبق این گزارشها، این توافق احتمالی شامل توقف موقت غنیسازی اورانیوم از سوی ایران و در مقابل، آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده تهران از سوی آمریکا خواهد بود. همچنین قرار است با اعلام پایان جنگ، یک دوره ۳۰ روزه برای مذاکرات گستردهتر درباره برنامه هستهای، تحریمها و وضعیت تنگه هرمز آغاز شود.
جزئیات توافق پیشنهادی؛ از توقف غنیسازی تا مذاکرات ۳۰ روزه
بر اساس گزارش اکسیوس، توافقی که دو طرف به آن نزدیک شدهاند در قالب یک «یادداشت تفاهم یکصفحهای» و حدودا ۱۴ بندی طراحی شده که بیشتر نقش چارچوب اولیه برای پایان جنگ را دارد تا یک توافق نهایی.
طبق این طرح، ایران متعهد میشود غنیسازی اورانیوم را بهطور موقت متوقف کند و در مقابل، آمریکا نیز میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کرده و مسیر کاهش تحریمها را هموار کند.
همچنین دو طرف قرار است محدودیتهای خود بر تردد کشتیها در تنگه هرمز را کاهش دهند. این توافق با اعلام پایان جنگ، یک دوره ۳۰ روزه مذاکره را کلید میزند که در آن درباره جزئیات برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها و بازگشایی کامل تنگه هرمز گفتوگو خواهد شد.
مذاکرات بر سر این سند بهصورت مستقیم و غیرمستقیم و با میانجیگری کشورهایی مانند پاکستان در جریان بوده، هرچند تاکید شده که هنوز هیچیک از مفاد آن نهایی نشده است.
انتظار برای پاسخ تهران؛ سکوت مقامهای ایرانی
با وجود این نشانههای پیشرفت، هنوز هیچ توافقی نهایی نشده و مقامهای آمریکایی میگویند منتظر پاسخ ایران به چند موضوع کلیدی طی ۴۸ ساعت آینده هستند.
در عین حال، مقامهای ایرانی تاکنون واکنش رسمی روشنی به این گزارشها نشان ندادهاند. تنها نقل شده است که تهران در حال بررسی پیشنهاد ۱۴ بندی آمریکا است و وزیر خارجه ایران نیز بدون اشاره مستقیم به این طرح، از ضرورت دستیابی به «توافقی عادلانه و جامع» سخن گفته است.
خبرگزاری فارس اما به نقل از یک منبع آگاه نوشته که گزارش اکسیوس درباره تفاهم ایران و آمریکا برای پایان جنگ تکذیب میشود. این رسانه نزدیک به سپاه پاسداران همچنین اضافه کرده: «پیگیریها نشان میدهد تاکنون هیچ پیام مکتوب جدیدی میان ایران و ایالات متحده آمریکا رد و بدل نشده و برخی خبرسازیها از سوی رسانههای غربی با اهداف مشخص دنبال میشود.»
در همین حال دونالد ترامپ، در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال به احتمال توافق با ایران پرداخت و نوشت: «با فرض اینکه ایران موافقت کند که آنچه را که قبلا بر سرش توافق شده بدهد، عملیات خشم حماسی به پایان خواهد رسید و محاصره موثر باعث خواهد شد تا تنگه هرمز به روی همه از جمله ایران باز شود.»
آقای ترامپ همچنین تهدید کرده در صورتی که ایران موافقت نکند، جنگ بار دیگر با شدتی بیشتر آغاز خواهد شد.
این نخستین بار نیست که رئيس جمهوری آمریکا از زمان آغاز برقراری آتشبس ایران را تهدید میکند در صورتی که با آمریکا به توافق نرسد، دور تازه جنگ آغاز خواهد شد.
«پروژه آزادی» بدون نتیجه متوقف شد
این تحولات همزمان با توقف عملیات دریایی آمریکا موسوم به «پروژه آزادی» رخ داده است؛ ماموریتی که برای بازگشایی تنگه هرمز و اسکورت کشتیها آغاز شده بود.
این عملیات تنها یک روز پس از آغاز متوقف شد؛ در حالی که نتوانسته بود عبور و مرور کشتیها را بهطور قابل توجهی از سر بگیرد. گزارشها همچنین حاکی از آن است که اجرای این طرح با افزایش حملات ایران به کشتیها و اهداف منطقهای همراه بوده است.
دونالد ترامپ توقف این عملیات را با اشاره به «پیشرفت بزرگ» در مذاکرات توجیه کرد و گفت این وقفه برای فراهم شدن شرایط نهایی شدن توافق صورت گرفته است.
با این حال، این نخستین بار نیست که خبری از نزدیک بودن توافق میان تهران و واشنگتن منتشر میشود. دونالد ترامپ پیشتر نیز بارها اعلام کرده بود که توافق «قریبالوقوع» است، اما این تلاشها در نهایت به نتیجه نرسیدهاند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
به همین دلیل، با وجود فضای مثبت ایجادشده در گزارشهای اخیر که حتی باعث کاهش قیمت جهانی نفت و واکنش مثبت بازارها شده، سکوت نسبی تهران و تجربه شکست مذاکرات پیشین، همچنان سایهای از تردید بر چشمانداز دستیابی به توافق نهایی انداخته است.