خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع در تهران گفته است که مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی «بلندپروازیهای» خود برای دستیابی به یک توافق صلح جامع را کاهش دادهاند و در عوض به دنبال یک یادداشت تفاهم موقت برای جلوگیری از بازگشت به درگیری هستند.
این تغییر رویکرد پس از گفتگوهای بینتیجه آخر هفته گذشته در اسلامآباد صورت میگیرد؛ جایی که اختلافات عمیق بر سر برنامه هستهای ایران، از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده و مدت زمان توقف فعالیتهای هستهای تهران، علیرغم خوشبینی مقامات آمریکایی و میانجیهای پاکستانی، همچنان پیشرفت مذاکرات را تهدید میکند.
آگهی
آگهی
بنابر اظهارات یک مقام ارشد ایرانی دو طرف شروع به کاهش برخی شکافها، از جمله در مورد نحوه مدیریت تنگه هرمز کردهاند؛ مسیری حیاتی برای حدود ۲۰ درصد از نیازهای نفت و گاز جهان که هفتههاست به روی اکثر کشتیها بسته شده است.
این مقام ارشد که به دلیل حساسیت موضوع خواست نامش فاش نشود، به رویترز گفت ایران که سالها با تحریمهای فلجکننده آمریکا روبرو بوده، میخواهد این یادداشت تفاهم شامل آزادسازی برخی داراییهای مسدود شده ایران توسط واشینگتن در ازای اجازه عبور کشتیهای بیشتر از تنگه باشد.
یک منبع آگاه از سوی تهران روز چهارشنبه گفت که ایران طبق پیشنهادهایی که در گفتگوها به آمریکا ارائه داده، میتواند اجازه دهد کشتیها بدون خطر حمله از سمت عمانیِ تنگه هرمز آزادانه تردد کنند، مشروط بر اینکه یک توافق پایدار حاصل شود.
اما در حالی که بیش از نیمی از آتشبس دو هفتهای گذشته است، شکافهای عمیقتری باقی مانده است.
این مقام ارشد گفت که این اختلافات شامل توافق بر سر سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنیسازی بالای ایران بوده که آمریکا خواهان خروج آن از کشور است و همچنین مدت زمان هرگونه توقف در فعالیتهای هستهای ایران، به ویژه غنیسازی اورانیوم.
منابع ایرانی گفتند اگر یادداشت تفاهمی برای توقف درگیری حاصل شود، انتظار میرود دو طرف ۶۰ روز فرصت داشته باشند تا درباره توافق نهایی مذاکره کنند که مستلزم حضور کارشناسان و آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود.
منابع ایرانی میگویند ایالات متحده خواستار توقف فعالیتهای غنیسازی ایران به مدت ۲۰ سال است، در حالی که ایران میخواهد آن را به ۳ تا ۵ سال محدود کند.
آنها گفتند تهران همچنین خواهان جدولی زمانی برای لغو تحریمهای سازمان ملل، آمریکا و اتحادیه اروپا است.
ایران همچنین در گذشته درخواست آمریکا برای ارسال کل ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی خود به خارج از کشور را رد کرده است؛ سطحی که بسیار بالاتر از نیازهای غیرنظامی است.
با این حال، منابع ایرانی گفتند نشانههایی از ظهور یک سازش دیده میشود. یک منبع گفت اگرچه ایران آماده ارسال تمام اورانیوم با غنیسازی بالا به خارج نیست، اما بخشی از آن میتواند به یک کشور ثالث فرستاده شود.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
آژانس بینالمللی انرژی اتمی تخمین میزند که ایران در ژوئن ۲۰۲۵، زمانی که اسرائیل و ایالات متحده اولین حملات خود را به تأسیسات هستهای ایران آغاز کردند، ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی داشته است. دقیقا مشخص نیست چه مقدار از آن ذخیره باقی مانده است.
رافائل گروسی، رئیس آژانس ماه مارس گفت که آنچه از آن ذخیره باقی مانده «عمدتا» در مجتمع تونلی اصفهان نگهداری میشود و آژانس معتقد است کمی بیش از ۲۰۰ کیلوگرم در آنجا قرار دارد. آژانس همچنین معتقد است بخشی از ذخایر در مجتمع گسترده نطنز است.
یک دیپلمات غربی دیگر گفت: «۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده همچنان باعث نگرانی است، زیرا به ایران اجازه میدهد آنچه ما ‘مقدار کافی’ برای ساخت تعدادی بمب هستهای در زمان کوتاهی مینامیم، در اختیار داشته باشد؛ چرا که مرحله نهایی غنیسازی نسبتا سریع است.»