به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آگاه، دونالد ترامپ شامگاه دوشنبه در ضیافت شام خصوصی با پادشاه و ملکه و مقامات هلند، گفت که میخواهد به جنگ با ایران بهسرعت پایان دهد. او همچنین تصریح کرد که تنها راه بازگرداندن تهران به میز مذاکره افزایش فشار است.
دولت هلند پیشتر اقدام دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا برای محاصره بنادر ایران را «نگرانکننده» و «تشدیدکننده تنشها» توصیف کرده و از مشارکت در آن خودداری کرده بود. راب یتن، نخستوزیر هلند که از سفر پادشاه و ملکه این کشور به آمریکا برای دیدار با آقای ترامپ استفاده کرد، به رئیسجمهوری آمریکا گفت که متحدان اروپایی تنها در صورت پایان درگیریها ائتلاف بینالمللی برای کمک به تامین امنیت تنگه هرمز تشکیل خواهند داد.
آگهی
آگهی
آقای یتن پس از ضیافت شام به خبرنگاران گفت: «ما اختلاف نظرهایمان را پذیرفتیم. در این ضیافت شام برای قانع کردن یکدیگر به اندازه کافی فرصت نداشتیم، اما فرصت کافی داشتیم که به درک بهتری از موضع یکدیگر برسیم.»
به گزارش والاستریت ژورنال، این ضیافت شام معمای پیش روی آقای ترامپ را آشکار کرد. او در حالی که میکوشد فشار اقتصادی بر ایران را افزایش دهد، همزمان اعلام میکند که جنگ «بسیار نزدیک به پایان» است.
با اینکه آقای ترامپ گفته بود «کشورهای دیگری» را که در محاصره مشارکت خواهند داشت اعلام میکند، هیچ کشوری پیشقدم نشده و بسیاری هم صراحتا مخالفت کردهاند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید گفت: «این محاصره بدون کمک سایر کشورها و کاملا بینقص در حال اجراست، چون ما قویترین نیروی دریایی جهان را داریم و نیروی دریایی ایران در قعر دریاست.»
آقای ترامپ روز سهشنبه در گفتگو با «نیویورکپست» گفت که مقامات آمریکایی ممکن است فورا برای ازسرگیری گفتگوها با ایران به پاکستان بازگردند، اما تاکنون هیچ برنامهای تنظیم نشده است.
ترامپ میخواهد ایران دخایر اورانیوم غنیشده خود را تحویل دهد و به تعلیق دستکم ۲۰ ساله غنیسازی متعهد شود. ایران در پاسخ، تعلیق ۵ ساله را پیشنهاد کرده است، اما میخواهد اورانیوم غنیشده را در داخل کشور نگه دارد.
آقای ترامپ روز سهشنبه در گفتگو با «فاکسنیوز» گفت: «من این وضعیت را بسیار نزدیک به پایان میبینم. اگر همین حالا عقبنشینی کنم، ۲۰ سال طول میکشد تا [ایرانیها] کشورشان را بازسازی کنند و ما هنوز کارمان تمام نشده است. خواهیم دید چه میشود. فکر میکنم آنها بسیار مشتاق توافق هستند.»
در حالی که رئیسجمهوری آمریکا میگوید جنگ بهزودی تمام میشود، بنابر اظهارات برخی مقامات و تحلیلگران، ممکن است ماهها طول بکشد تا حکومت ایران به اندازه کافی فشار اقتصادی ناشی از محاصره را احساس کند و در مذاکرات کوتاه بیاید.
آقای ترامپ به دستیارانش گفته است که با حفظ محاصره برای هر مدتی که لازم باشد مشکلی ندارد، اما همزمان میگوید فکر میکند ایران به توافق نزدیک شده است.
به گفته یک مقام ارشد نظامی آمریکا، نیروی دریایی ایالات متحده میتواند این محاصره را برای مدت نامحدود ادامه دهد. با این حال، به گزارش والاستریت ژورنال، در پنتاگون نگرانیهایی وجود دارد که محاصره طولانیمدت به ناوهای جنگی آمریکا فشار وارد کند و حضور این کشور را در مناطق دیگر مانند اقیانوس آرام، تضعیف کند.
بنابر اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، بیش از ۱۰ هزار ملوان، تفنگدار دریایی و نیروی هوایی آمریکا همراه با بیش از دوازده کشتی جنگی و هواپیما، در این ماموریت حضور دارند.
به گفته مقامات دولت آمریکا، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری که رهبری دور نخست مذاکرات با ایران را بر عهده داشت، آماده است در صورت وجود امکان پیشرفت، این هفته بار دیگر برای دور دیگر گفتگوها با ایران عازم پاکستان شود، با این حال، هنوز تصمیمی در اینباره گرفته نشده است.
به گفته مقامات، در صورت برگزاری دو دوم مذاکرات، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید و جرد کوشنر، داماد و مشاور آقای ترامپ، جیدی ونس را همراهی خواهند کرد.
به گفته این مقامات، آقای ترامپ دستکم دو خط قرمز اصلی در مذاکرات دارد. اول، وادار کردن ایران به توقف غنیسازی برای دستکم ۲۰ سال و دوم، خارج کردن اورانیوم غنیشده از خاک ایران است. ایران هنوز در برابر این خواستهها تسلیم نشده است و سابقهای چنددهساله در تحمل کارزارهای فشار اقتصادی آمریکا دارد.
کارزارهایی که با هدف متوقف کردن برنامه هستهای تهران و حمایت آن از شبهنظامیان نیابتی در سراسر خاورمیانه اعمال شدهاند.
گفتگوهای صلح در پاکستان بدون حصول پیشرفت پایان یافت. به گفته مقامات و تحلیلگران، هر دو کشور خواستههایی را مطرح کردند که برای طرف مقابل غیرقابلقبول بود.
متیو کرونیگ، مقام پیشین پنتاگون و پژوهشگر ارشد اندیشکده «شورای آتلانتیک» گفت: «دو طرف هنوز در مذاکرات واقعا فاصله زیادی با هم دارند. محاصره کمکم اثر خواهد گذاشت، اما به نظرم باید اجازه دهیم فشار مدتی بیشتر انباشت شود تا ایران حاضر شود واقعا وارد مذاکره شود.»
بنابر برآورد برخی مقامات آمریکایی که تجربه گسترده در خاورمیانه دارند، حکومت کنونی ایران حتی در صورتی که کشور را به ویرانی بکشاند، بعید است از بلندپروازیهای هستهای خود دست بکشد. این مقامات همچنین خاطرنشان کردند که پس از آنکه کارزار بمباران آمریکا و اسرائیل بسیاری از رهبران ارشد ایران را کشت، خلا ایجادشده توسط تندروهای دیگری در حکومت پر شده است که حتی افراطیتر تلقی میشوند و علاقه اندکی به مصالحه نشان دادهاند.
اما مقامات ارشد دولت آقای ترامپ با این ارزیابی مخالفاند و استدلال میکنند که ساختار اقتصاد ایران حتی پیش از جنگ و محاصره جدید آمریکا، بهدلیل دههها تحریم و فساد فلج شده بود. به گفته مقامات دولت آقای ترامپ، قدرتهای خارجی مانند چین و پاکستان، تهران را برای رسیدن به توافقی که به جنگ پایان دهد و فشار بر بازارهای جهانی انرژی را کاهش دهد، تحت فشار گذاشتهاند.
با این حال، دونالد ترامپ هم تحت فشار است. بخشی از جمهوریخواهان از احتمال گرفتار شدن در جنگ پرهزینه دیگر در خاورمیانه ناخشنود هستند و متحدان جمهوریخواه او در کنگره نیز در محافل خصوصی ابراز نگرانی کردهاند که این جنگ و پیامدهای زنجیرهای آن بر قیمت بنزین و تورم داخلی، در انتخابات میاندورهای کنگره برای حزب جمهوریخواه هزینهساز شود.
از سوی دیگر، به گزارش والاستریت ژورنال، عربستان سعودی، متحد کلیدی آمریکا در منطقه بیم آن دارد که ایران با فعالسازی شبهنظامیان نیابتی خود در یمن، از جمله حوثیها، منجر به تهدید کشتیرانی در دریای سرخ شود و دیگر شاهراه حیاتی تجارت جهانی انرژی را عملا مسدود کند. به همین دلیل هم ریاض از واشنگتن خواسته است که محاصره را متوقف کند.
جیدی ونس روز سهشنبه گفت که بیاعتمادی عمیق میان آمریکا و ایران همچنان مانعی بزرگ است و افزود: «قرار نیست این مشکل یکشبه حل شود.»
او گفت: «فکر میکنم کسانی که ما روبهرویشان نشسته بودیم میخواستند توافق کنند و میدانم رئیسجمهوری ایالات متحده به ما گفته بود که برویم آنجا و با حسن نیت مذاکره کنیم. ما همین کار را کردیم و قرار است به همین کار ادامه بدهیم. با این حال، هیچوقت نمیشود مطمئن بود.»