چارلز سوم، پادشاه بریتانیا و ملکه کامیلا روز دوشنبه سفر چهارروزه خود به ایالات متحده آمریکا را آغاز کردند. این سفر در حالی انجام میشود که تنشها میان دو سوی آتلانتیک بر سر جنگ ایران ادامه دارد و حادثه دو روز پیش در مراسم ضیافت خبرنگاران با حضور دونالد ترامپ نیز فضای سیاسی را تحت تاثیر قرار داده است
این سفر رسمی که بهمراتب بلندپایهترین و مهمترین سفر دوران سلطنت چارلز محسوب میشود، به مناسبت دویستوپنجاهمین سالگرد اعلام استقلال ایالات متحده آمریکا از حاکمیت بریتانیا انجام میشود و نخستین سفر یک مقام سلطنتی از بریتانیا به این کشور طی دو دهه گذشته است.
آگهی
آگهی
با این حال، این سفر که از مدتها پیش برنامهریزی شده بود، اکنون درگیر تنشهای سیاسی میان دو کشور بر سر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران شده است؛ موضوعی که باعث شده دونالد ترامپ نارضایتی عمیق خود را از دولت بریتانیا به دلیل عدم همراهی با این عملیات ابراز کند.
اگرچه خاندان سلطنتی بریتانیا تلاش دارد خود را از فضای تنشهای سیاسی دور نگه دارد، اما در عمل این کار سادهای نیست.
دونالد ترامپ در ماههای اخیر با زیر سوال بردن نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان که طی آن ۴۵۷ نظامی بریتانیایی جان باختند و همچنین حملات لفظی به کییر استارمر بهدلیل عدم حمایت از جنگ ایران، تنشها را تشدید کرده است.
آقای ترامپ همچنین اخیرا حمایت خود از طرح واگذاری حاکمیت یک سرزمین بریتانیایی در اقیانوس هند که محل یک پایگاه مشترک نظامی آمریکا و بریتانیا است را پس گرفت.
جنگ ایران چگونه روابط میان بریتانیا و ایالات متحده را تحت فشار قرار داد؟
دولت کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، امیدوار است سفر پادشاه کشورش به آمریکا بتواند آینده «روابط ویژه» فیمابین را که در پایینترین سطح خود از زمان بحران سوئز در سال ۱۹۵۶ میلادی قرار دارد، تقویت کند.
تنش در روابط بریتانیا و آمریکا زمانی آغاز شد که کییر استارمر در ابتدا با استفاده نیروهای آمریکایی از پایگاههای نظامی بریتانیا برای انجام حملات اولیه علیه ایران مخالفت کرد و اجازه چنین اقدامی را نداد. با این حال، بریتانیا در ادامه اجازه استفاده از پایگاههای خود را تنها برای اهداف دفاعی صادر کرد، ولی آقای استارمر همچنان بر این موضع تاکید داشت که کشورش بهطور مستقیم و فعال در جنگ مشارکت نخواهد کرد.
این مواضع با واکنش تند دونالد ترامپ روبهرو شد. او آقای استارمر را «در حد وینستون چرچیل» ندانست و او را متهم کرد که تمایل دارد زمانی وارد جنگها شود که دیگران آن را به پایان رساندهاند.
در مقابل، استارمر نیز انتقادهای خود از ترامپ را تشدید کرد و گفت که از بیثباتی اقتصادی جهانی ناشی از تصمیمهای او «خسته» شده است. همچنین برخی مقامهای ارشد بریتانیا، دولت آمریکا را به ورود به جنگ ایران بدون «طرح خروج روشن» متهم کردهاند.
اگرچه دونالد ترامپ در روزهای اخیر از شدت انتقادات خود نسبت به بریتانیا درباره نحوه واکنش لندن به جنگ ایران کاسته است، اما یک ایمیل داخلی در پنتاگون نشان میدهد که آمریکا ممکن است در واکنش به عدم حمایت بریتانیا، موضع خود درباره ادعای حاکمیت این کشور بر جزایر فالکلند را مورد بازنگری قرار دهد. این اقدام میتواند بار دیگر تنشها میان دو متحد را افزایش دهد.
در سطح بحران اصلی، یعنی جنگ ایران، فضای تصمیمگیری در واشنگتن همچنان مبهم و زمانمحور باقی مانده است. دونالد ترامپ در حالی میان گزینههای خود برای ادامه یا توقف درگیریها در حال بررسی است که این جنگ به مرز دو ماه نزدیک میشود و هنوز چشمانداز روشنی از پایان مذاکرات با تهران وجود ندارد.
در همین چارچوب، فشار حقوقی نیز بر کاخ سفید در حال افزایش است. بر اساس قانون آمریکا، رئیسجمهور میتواند بدون مجوز کنگره تنها ۶۰ روز عملیات نظامی انجام دهد و پس از آن نیاز به تایید مجلس نمایندگان و سنا دارد. این مهلت برای جنگ ایران در اول مه (۱۱ اردیبهشت) به پایان میرسد.
در صورت عدم دستیابی به توافق میان واشنگتن و تهران تا آن زمان، دولت آمریکا ناچار به انتخاب میان توقف، تمدید محدود ۳۰ روزه یا تلاش برای توجیه حقوقی ادامه عملیات خواهد بود. برخی تحلیلها حتی به این سناریو اشاره دارند که کاخ سفید ممکن است با استناد به نمونههای پیشین، مانند استدلال دولت اوباما درباره لیبی در سال ۲۰۱۱، ادعا کند که این چارچوب زمانی در شرایط خاص قابل اعمال نیست.
از آنجایی که ترامپ برای آتشبس با ایران ضربالاجل تعیین نکرده است، سفر پادشاه چارلز به آمریکا شاید بتواند فضایی زمانی ایجاد کند تا مذاکرات با ایران مشخص تر شود.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
یکی از موضوعاتی که در جریان این سفر عملا از دستور کار خارج شده، رسوایی جفری اپستین است. منابع دربار بریتانیا گفتهاند که دیدار پادشاه و ملکه با قربانیان جفری اپستین، حتی با وجود درخواستهایی که مطرح شده، در طول این سفر ممکن نیست، چون چنین دیدارهایی میتواند روی روند پروندههای قضایی احتمالی اثر بگذارد.
اندرو مونتباتن-ویندزور، برادر پادشاه چارلز، که بهدلیل ارتباطش با جفری اپستین، مجرم جنسی آمریکاییِ اعتبار و جایگاه سلطنتیاش بهشدت آسیب دیده و از بین رفته است، اکنون بهدلیل همین ارتباطات تحت بررسی و بازجویی پلیس قرار دارد. او که پیشتر با عنوان شاهزاده اندرو شناخته میشد، هرگونه تخلف خود در این خصوص را رد کرده است.
چارلز، ابزار مهم برای دولت بریتانیا
زمانی که استارمر سال گذشته به کاخ سفید رفت، خیلی زود نامهای از سوی پادشاه را به نمایش گذاشت که در آن از رئیسجمهوری برای یک سفر رسمی به ویندزور دعوت شده بود. این اقدام نشان داد که دولت استارمر قصد دارد در مواجهه با ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش، با تمجید و توجه به علاقه او به تحسین و خاندان سلطنتی رفتار کند.
در حالی که ملکه فقید الیزابت دوم طی هفت سفر خود به ایالات متحده روابط نسبتا آرام و بدون تنشی را تجربه کرد، چارلز کاملا آگاه است که برای عبور از فضای پرتنش کنونی باید چه شرایط پیچیدهای را مدیریت کند؛ او در این مسیر از تجربه دیپلماتیکی استفاده خواهد کرد که طی دههها آن را کسب کرده است.
رئیس جمهوری آمریکا از هواداران شناختهشده خاندان سلطنتی بریتانیا است و بارها چارلز را «مردی بزرگ» توصیف کرده است. با ورود پادشاه و ملکه بریتانیا به واشنگتن، آنها قرار است دیداری خصوصی با رئیس جمهوری آمریکا و بانوی اول، ملانیا ترامپ، داشته باشند.
پادشاه ۷۷ ساله بریتانیا که همچنان تحت درمان بیماری سرطان قرار دارد، روز بعد در کنگره آمریکا سخنرانی خواهد کرد. او نخستین پادشاه بریتانیا خواهد بود که از زمان سخنرانی ملکه الیزابت دوم در سال ۱۹۹۱ در کنگره آمریکا سخنرانی میکند.
همچنین او و همسرش در جریان این سفر در یک ضیافت رسمی شام نیز شرکت خواهند کرد.
خاندان سلطنتی در ادامه سفر خود به نیویورک خواهند رفت و پیش از فرارسیدن بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، یاد قربانیان این حادثه را گرامی میدارند.
این سفر در ایالت ویرجینیا به پایان خواهد رسید و پادشاه بریتانیا با فعالان حوزه حفاظت از محیط زیست دیدار میکند.
پادشاه و ملکه بریتانیا سپس روز پنجشنبه عازم برمودا خواهد شد تا نخستین سفر خود به یکی از سرزمینهای فرادریایی بریتانیا را در دوران سلطنتش انجام دهد.