متن پیادهسازیشدهای از یک سخنرانی جعلی که ادعا میشود توسط کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا ایراد شده، در فضای آنلاین منتشر شده که پرسشهایی را درباره اینکه آیا کشورهای عضو ناتو هنگام استقرار نیروهای نظامی خود در خاک یک کشور عضو دیگر، اجاره پرداخت میکنند یا نه، مطرح کرده است.
بر اساس متنی که در هفتههای گذشته بهطور گسترده در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفته است اگر تصمیم بگیرد از ناتو خارج شود، باید ظرف ۴۸ ساعت همه نیروهای خود را از پایگاههای بریتانیا خارج کند.
آگهی
آگهی
این متن که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شده، متن پیادهسازیشدهای از یک اظهارنظر جعلی توسط استارمر است که در آن اعلام میکند بریتانیا و سایر کشورهای اروپا صرفنظر از اینکه آمریکا از این ائتلاف خارج شود یا نه، همچنان در چارچوب دفاع جمعی در کنار یکدیگر باقی خواهند ماند.
بر اساس این متن، آقای استارمر میگوید بریتانیا بابت استقرار رایگان نیروهای آمریکایی در خاک این کشور، از واشنگتن اجاره چندین دهه گذشته را مطالبه خواهد کرد.
البته چندین ایراد در این سخنرانی ادعایی وجود دارد که نشان از جعلی بودن آن دارد.
نخست اینکه، با وجود اهانتهای دونالد ترامپ به کییر استارمر در روزهای گذشته که بهدلیل حمایت محدود او از آمریکا در جنگ ایران مطرح شده، واکنش نخستوزیر بریتانیا بسیار سنجیدهتر از چیزی است که این متن القا میکند.
ترامپ در ۱۷ مارس اعلام کرد که از آقای استارمر «ناامید» شده است، زیرا او در ابتدا از اعزام ناوهای هواپیمابر به خاورمیانه خودداری کرده بود. ترامپ به اشتباه او را متهم کرد که او وینستون چرچیل نیست.
با این حال، پس از انتقادات تند رئیسجمهور آمریکا، همه گزارشهای معتبر بر این نکته تصریح کردهاند که آقای استارمر بر اهمیت روابط میان آمریکا و بریتانیا تأکید کرده و اطمینان داده است که بریتانیا جز در اقداماتی مانند فراهم کردن دسترسی آمریکا به پایگاههایش در نزدیکی منطقه، وارد جنگ نخواهد شد، و دیگر اینکه لندن در حال همکاری با همه متحدان خود برای ایجاد ثبات در خاورمیانه است.
همچنین لحن و زبانی که در این سخنرانی جعلی به کار رفته، بههیچوجه با رویکرد دیپلماتیک معمول استارمر همخوانی ندارد.
یکی از حسابهای کاربری در شبکه ایکس که این مطلب را منتشر کرده بود بعدا پست خود را حذف کرد.
آیا کشورهای عضو ناتو به یکدیگر اجاره میپردازند؟
مشکل دیگر این متن آن است که سیاستهای دفاع جمعی و تقسیم هزینهها در ناتو را بهدرستی بازنمایی نمیکند.
عکس آنچه در این سخنرانی جعلی ادعا میشود، سیاست استاندارد ناتو این است که کشور عضو این سازمان بههنگام استقرار نیروهای نظامی خود در کشور همپیمان، اجارهای پرداخت نمیکند، بلکه هزینههای عملیاتی تاسیساتی را که استفاده میکند، بر عهده میگیرد.
این موضوع بر اساس موافقتنامه وضعیت نیروهای ناتو یا «سوفا» در سال ۱۹۵۱ است که تصریح میکند کشور میزبان باید امکانات مورد نیاز را در اختیار کشور اعزامکننده نیرو قرار دهد، آن هم با شرایطی که از نظر مطلوبیت کمتر از شرایطی نباشد که برای نیروهای نظامی خود آن کشور در نظر گرفته میشود.
بنابراین، همانطور که وزارت دفاع بریتانیا بابت استفاده از پایگاههای خود به دولت این کشور اجاره پرداخت نمیکند، آمریکا نیز چنین الزامی نخواهد داشت.
همچنین براساس این پیمان، کشورهای عضو ناتو از طرح هرگونه ادعا علیه یکدیگر بابت خسارت واردشده به اموالی که برای اهداف ناتو استفاده میشوند، صرفنظر میکنند.
از سوی دیگر، پیمان تقسیم هزینه میان لندن و واشنگتن در سال ۱۹۷۳ تصریح میکند که وزارت دفاع بریتانیا مالکیت هرگونه پایگاهی را که توسط آمریکا استفاده میشود، حفظ میکند و واشنگتن فقط مسئول هزینههای عملیاتی و توسعهای آن خواهد بود.
هرچند این توافق چندین دهه قدمت دارد، اما در معاهدات و اسناد جدیدتر در ناتو نیز تایید شده است که کشورهای عضو برای استقرار نیروهای نظامی خود در خاک سایر اعضا، اجارهای پرداخت نخواهند کرد.
برای مثال، یک گزارش پارلمانی منتشرشده در بریتانیا در مارس ۲۰۲۶ بر سازوکارهای تقسیم هزینهها در ناتو تایید دارد.
همچنین توافقنامه همکاری دفاعی میان لهستان و آمریکا در سال ۲۰۱۹ تصریح میکند که ورشو امکانات را بهصورت رایگان در اختیار ارتش آمریکا قرار خواهد داد. فنلاند نیز پس از پیوستن به ناتو در سال ۲۰۲۳، توافقنامه همکاری دفاعی خود را با آمریکا امضا کرد که صراحتا اعلام میکند این توافق مکمل موافقتنامه وضعیت نیروهای ناتو یا «سوفا» است.