آینده در آلمان تیره است؟ در کار، مسکن و مالی، ۲۰ درصد جوانان آلمانی امید زندگی بهتر در خارج دارند. طبق یک پژوهش تازه، در افق بلندمدت ۴۱ درصد آلمانیهای ۱۴ تا ۲۹ سال به مهاجرت علاقهمندند.
وضعیت جوانان در آلمان به هیچ وجه مطلوب نیست؛ موضوعی که در پژوهش گرایشی «جوانان در آلمان ۲۰۲۶» به روشنی دیده میشود. کیلیان هامپل، نویسنده این مطالعه از دانشگاه کنستانس، میگوید: «۲۱ درصد، یعنی از هر پنج جوان یک نفر، به طور مشخص برنامه دارد آلمان را ترک کند.» جوانان آلمانی در خارج از کشور به دنبال شرایط زندگی بهتری هستند.
آگهی
آگهی
در نگاه بلندمدت، حتی ۴۱ درصد از پاسخدهندگان این مطالعه که بین ۱۴ تا ۲۹ سال سن دارند، به مهاجرت علاقه نشان میدهند. هامپل تاکید میکند: «این مطالعه نشان میدهد جوانان تا چه اندازه به چشماندازهای قابل اتکا برای کار، مسکن و امنیت مالی نیاز فوری دارند.»
۲۳ درصد از جوانان آلمانی بدهکارند
زیرا در همه این حوزهها در سالهای اخیر پیدا کردن جای پا دشوارتر شده است. چشماندازها در بازار کار بهویژه برای جوانان ناامیدکننده است. رکود اقتصاد آلمان که بیش از دو سال است درجا میزند خود را در فرصتهای شغلی برای تازهواردان به بازار کار نیز نشان میدهد.
در ماه دسامبر، اداره کار از افزایش شمار فارغالتحصیلان دانشگاهی بیکار خبر داد. نرخ بیکاری آنان نسبت به ماه مشابه سال قبل ۲۵ درصد بالاتر بود. بنابراین، تحصیلات دانشگاهی معتبر دیگر تضمینی برای ورود به بازار کار به شمار نمیرود.
این پژوهش گرایشی در ادامه میافزاید که در نتیجه همین بیثباتیهای اقتصادی و گسترش نفوذ هوش مصنوعی، جوانان چشمانداز شغلی خود را بدتر از گذشته ارزیابی میکنند. همچنین سهم جوانانی که بدهی دارند با ۲۳ درصد به بالاترین سطح جدید رسیده است؛ به این ترتیب حدود یکچهارم جوانان در آلمان از یک نقطه شروع مالی امن محروماند.
فشار روانی جوانان در حدی بیسابقه
طبق این مطالعه، ناامنیهای شغلی و فشارهای سنگین مربوط به مسکن برای بسیاری از جوانان طاقتفرسا شده است. زیمون شنتر، سرپرست پژوهش، تاکید میکند: «نتایج این مطالعه گرایشی به شکلی تکاندهنده نشان میدهد که فشارهای سالهای اخیر تا چه حد جوانان را فرسوده کرده است؛ به صورت استرس، فرسودگی و احساس رو به رشد بنبست و بیآیندگی.»
سهم جوانانی که میگویند به حمایت روانشناختی نیاز دارند نیز با ۲۹ درصد به رکورد تازهای رسیده است. بر اساس این گزارش، زنان با ۳۴ درصد و دانشجویان با ۳۲ درصد بیش از دیگران زیر فشار روانی هستند. ۴۲ درصد از جوانان بیکار هم از انواع کمکهای روانشناختی استفاده میکنند.
همزمان، صندوقهای بیمه درمانی قانونی به دلیل وضعیت اقتصادی مجبور به صرفهجوییاند و از جمله در حوزه خدمات رواندرمانی دست به کاهش هزینهها زدهاند. اوایل مارس، کمیته گسترشیافته ارزیابی بیمهها کاهش ۴٫۵ درصدی حقالزحمه رواندرمانگران را تصویب کرد. اتاق رواندرمانگران برلین این اقدام را برای بسیاری از درمانگران فعال «پیامی کاملا نادرست» توصیف میکند، در حالی که نیاز به رواندرمانی سالها است که به طور مستمر در حال افزایش است.
صندوقهای بیمه این تصمیم را چنین توجیه میکنند که دستمزد رواندرمانگران در سالهای اخیر بیش از سایر گروههای شغلی افزایش یافته است؛ به طور مشخص، از سال ۲۰۱۳ به طور متوسط ۵۲ درصد رشد کرده که به مراتب بالاتر از افزایش دستمزد دیگر گروههای تخصصی پزشکی است (حدود ۳۳ درصد) و به همین دلیل باید تعدیل شود.
ائتلاف کنشگران رواندرمانی چند تجمع اعتراضی را برنامهریزی کرده است؛ از جمله مقابل ساختمان وزارت بهداشت. همچنین تهیه یک دادخواست خطاب به بوندستاگ در دست انجام است.
جوانان به دنبال ثبات هستند
وضعیت بحرانزدهای که سالها ادامه دارد، به نظر میرسد با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران باز هم تشدید شده است. واقعیت زندگی روزمره جوانان آلمانی در سالهای گذشته با تورم و افزایش مداوم هزینههای مسکن شکل گرفته است.
به گفته پژوهشگران، نکته قابل توجه دیگر این است که حدود ۶۰ درصد جوانان الگوی استفاده از تلفن هوشمندشان شباهت زیادی به اعتیاد دارد. بسیاری با نتایج شخصی خود تا حدی به خدمات مشاوره مبتنی بر هوش مصنوعی روی میآورند. در نهایت، میل به ثبات بیش از هر زمان دیگری در میان جوانان پررنگ شده است.
طبق این مطالعه، تردید نسبت به این که آیا تلاش و کار در آلمان هنوز «میصرفد» رو به افزایش است؛ در حالی که اکثریت بزرگ جوانان همچنان اعلام کردهاند که آماده کار کردن و پذیرفتن مسئولیتاند. در نتیجه، بسیاری از آنان احساس میکنند احزاب اصلی دیگر خطاب به آنها سخن نمیگویند و چه رسد به این که در تصمیمگیریها مشارکت داده شوند.
در عوض، شاهد چرخش گرایشها به سوی حاشیههای طیف سیاسی هستیم. بر اساس تازهترین «نظرسنجی یکشنبه»، محبوبترین حزب در میان رایدهندگان جوان در حال حاضر حزب چپ است. اما به ویژه میان زنان و مردان شکاف بزرگی وجود دارد؛ زنان جوان عمدتا به حزب چپ رای میدهند، در حالی که مردان جوان هرچه بیشتر به حزب آلترناتیو برای آلمان (آفد) گرایش پیدا میکنند.
نینا کولک، نویسنده این مطالعه از دانشگاه پوتسدام، توضیح میدهد: «اعتراض جوانان پرسر و صدا نیست، اما زیر سطح جامعه چیزی در حال شکلگیری است که در بلندمدت میتواند اقتصاد، مناطق مختلف و نظامهای تامین اجتماعی را به خطر بیندازد.»
در سال ۲۰۲۴، بیشترین تعداد آلمانیها بدون توجه به سن در سوئیس ساکن شدهاند؛ شمار آنها در این کشور حدود ۳۲۴ هزار نفر بوده است. پس از آن، حدود ۲۳۳ هزار آلمانی در اتریش، ۱۲۸ هزار نفر در اسپانیا و ۹۱ هزار نفر در فرانسه زندگی میکنند.