یک کارشناس مسائل خاورمیانه به یورونیوز گفت که ساختار حاکمیت ایران به گونهای طراحی شده که بتواند در برابر فشارها دوام بیاورد. او هشدار داد که این درگیری ممکن است به جنگی طولانی و فرسایشی تبدیل شود.
سه هفته از آغاز درگیری میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران گذشته و حالا روشنتر شده که دو طرف رویکردهای کاملا متفاوتی در پیش گرفتهاند.
آگهی
آگهی
مهران کامروا، استاد علوم سیاسی در دانشگاه جورجتاون قطر، میگوید: «ایالات متحده و اسرائیل به دنبال پیروزی سریع و قاطع هستند. از نگاه ایران اما مقاومت و ادامه بقا حکومت نوعی پیروزی تلقی میشود.»
به گفته او، همین تفاوت در راهبردها باعث شده نگرانیها درباره طولانی شدن جنگ بیشتر شود.
آقای کامروا میگوید این درگیری حاصل ترکیبی از جاهطلبیهای سیاسی و اشتباهات محاسباتی بوده است.
او به یورونیوز گفت: «از نگاه بنیامین نتانیاهو، جنگ قبلی واقعا پایان نیافته بود. او تمایل داشت اطمینان حاصل کند که این ساختار، چه در عرصه سیاسی و چه نظامی، از بین برود.»
در عین حال، ایران نیز وضعیت واشنگتن را بهدرستی ارزیابی نکرد.
او در ادامه توضیح داد: «ایران بر اساس شروط خود مذاکره کرد و متوجه بیثباتی و پیشبینیناپذیری تصمیمگیریهای دونالد ترامپ نشد.»
به گفته آقای کامروا، همین عوامل دو طرف را به سمت درگیری مستقیم کشاند.
دو منطق متفاوت در یک جنگ
آقای کامروا میگوید با وجود ادعاهای دو طرف درباره پیروزی، واقعیت این درگیری پیچیدهتر از آن چیزی است که مطرح میشود.
او افزود: دو منطق متفاوت در این جنگ حاکم است؛ ایالات متحده و اسرائیل موفقیت را بر اساس میزان خسارت نظامی قابل مشاهده میسنجند، در حالیکه ایران به این درگیری به چشم جنگی طولانیمدت نگاه میکند.»
از نگاه تهران، هدف پیروزی سریع نیست، بلکه دوام آوردن است.
آقای کامرا میگوید: «این جنگی است که در آن ایران بهتدریج اراده آمریکا و اسرائیل را فرسوده خواهد کرد. پرسش این است که کدام طرف زودتر عقبنشینی میکند.»
ساختاری که برای بقا طراحی شده است
این درگیری از همان ابتدا و بهویژه پس از کشته شدن علی لاریجانی، از چهرههای ارشد امنیتی جمهوری اسلامی، پرسشهایی درباره رهبری ایران مطرح کرده است. با این حال آقای کامروا میگوید ساختار نظام به گونهای است که میتواند چنین ضربههایی را تحمل کند.
او توضیح داد: «این سیستم طوری طراحی شده که حتی در نبود رهبران اصلی نیز به کار خود ادامه دهد. تصمیمگیریها میتواند تا حدی بهصورت مستقل انجام شود.»
به گفته او تصمیمات نظامی در ایران توسط نهادهایی مانند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گرفته میشود؛ این نهادها بهگونهای سازماندهی شدهاند که حتی بدون هدایت مستقیم نیز قادر به عمل هستند.
در همین حال، وضعیت نامشخص مجتبی خامنهای نیز به یکی از موضوعات مورد بحث تبدیل شده است.
آقای کامروا میگوید: «غیبت او کاملا محسوس است. حتی هیچ فایل صوتی او در دست نیست.»
با این حال او بار دیگر تأکید میکند که در این میان، نقش نهادها پررنگتر از افراد است.
این کارشناس مسائل خاورمیانه اظهار داشت: «اینکه او توان صدور فرمان دارد یا نه، چندان اهمیت ندارد. سیستم همچنان فعال است و تصمیمات نظامی اتخاذ میشود.»
جنگی که دامنهاش گسترش یافت
این جنگ اکنون از مرزهای ایران فراتر رفته و به دیگر نقاط منطقه کشیده شده است. آقای کامروا میگوید از اینکه کشورهای حوزه خلیج فارس به سرعت هدف حملات ایران قرار گرفتند غافلگیر شده است.
او میگوید: «برایم تعجبآور بود که ایران تا این حد سریع و گسترده کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را هدف قرار داد.»
این وضعیت، دولتهای منطقه را در موقعیتی دشوار قرار داده است.
این کارشناس توضیح میدهد: «آنها از سوی ایران هدف قرار گرفتهاند اما نمیخواهند به جنگ آمریکا و اسرائیل کشیده شوند.»
در عین حال، نگرانیهای عمیقتری نیز درباره امنیت بلندمدت مطرح است.
او میگوید: «اگر وارد جنگ شوند، چه تضمینی هست که فردا ایالات متحده منطقه را ترک نکند؟»
پایانی نامعلوم
در حال حاضر، هیچ قطعیتی درباره چگونگی یا زمان پایان این درگیری وجود ندارد.
به اعتقاد آقای کامران: «فقط دونالد ترامپ میداند جنگ چه زمانی پایان خواهد یافت. او حتی میتواند همین فردا اعلام پیروزی کند.»
در همین حال، کشورهای منطقه همچنان در تلاش برای میانجیگری هستند؛ چرا که ایران و همسایگانش ناگزیرند در کنار یکدیگر زندگی کنند.
او میگوید: «این کشورها به حکم جغرافیا همسایه یکدیگرند؛ چه این همسایگی را نعمت بدانیم چه محدودیت، ناچارند راهی برای همزیستی با یکدیگر پیدا کنند.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تا آن زمان، این خطر وجود دارد که جنگ به همان سمتی برود که به نظر میرسد ایران از ابتدا برای آن آماده بوده است؛ درگیری طولانی و فرسایشی، بدون چشماندازی روشن برای پایان.