جنگ ایران جریان انرژی جهان را مختل کرده و خطر گسترش تنش در منطقه را بالا برده است و اقتصادهای بزرگی مثل چین را در وضعیت بسیار حساسی قرار داده است.
چین در قبال جنگ ایران رویکردی محتاطانه در پیش گرفته، از دخالت مستقیم پرهیز کرده و تلاش میکند خود را به عنوان بازیگری بیطرف نشان دهد.
آگهی
آگهی
با افزایش تنشها در سراسر منطقه، پکن در موضعگیریهای علنی خود جانب احتیاط را حفظ کرده است.
بن کاوندر، مدیرعامل گروه پژوهشی بازار چین، گفت سکوت هزینه چندانی برای چین ندارد، اما این کشور میتواند از دیده شدن به عنوان طرفی بیطرف چیزهای زیادی به دست آورد.
پیوندهای انرژی شکل واکنش چین را تعیین میکند
در عین حال، امنیت انرژی همچنان یکی از نگرانیهای اصلی است، زیرا چین به شدت به واردات نفت از ایران و کشورهای حاشیه خلیج وابسته است و از بزرگترین خریداران نفت خام ایران به شمار میرود؛ نفتی که بخش قابل توجهی از آن به دلیل تداوم تحریمها با تخفیف فروخته میشود.
این درگیری نگرانیها درباره امکان اختلال در رفت و آمد کشتیها از تنگه هرمز را افزایش داده است؛ گلوگاهی حیاتی برای جریان نفت در جهان.
تاتیانا خانبرگ، مدیر بنیانگذار شرکت مشاوره استیتم و استراتژیست حوزه انرژی، گفت جایگزین ساده ای برای آن وجود ندارد.
با این حال، توان چین برای شکل دادن به تحولات میدانی محدود است، به ویژه در مقایسه با ایالات متحده که همچنان نقش امنیتی محوری در خلیج ایفا میکند.
بیطرفی زیر فشار
از آغاز جنگ، پکن از جانبداری آشکار پرهیز کرده و تمرکز خود را بر حفاظت از منافع اقتصادی و حفظ روابط باثبات با همه طرفهای درگیر گذاشته است.
با این حال این بیطرفی نیز مرزهایی دارد، زیرا چین باید میان روابط خود با ایران و روابط اقتصادی رو به گسترش با کشورهای خلیج تعادل برقرار کند.
خانبرگ ادامه داد چین در نگاه نخست کمتر از آنچه به نظر میرسد در معرض پیامدهای فوری قرار دارد.
او اشاره کرد که این کشور سرمایهگذاری زیادی در تولید داخلی انجام داده و گزینه های جایگزینی مانند زغال سنگ در اختیار دارد، به این معنا که هرچند متاثر خواهد شد، احتمالا کمتر از بسیاری از دیگر کشورها آسیب میبیند.
موضع کنونی چین همچنین میتواند به سود این کشور عمل کند.
کاوندر گفت در اولویت قرار دادن دسترسی به منابع انرژی یکی از عناصر اصلی واکنش چین است و افزود این رویکرد تاکنون به این کشور اجازه داده است در زمره کشورهایی باشد که کمترین آسیب را دیده اند.
در عین حال، پکن ممکن است از نظر سیاسی نیز در حال امتیاز گرفتن باشد. کاوندر میگوید چین به سرعت در مقایسه با امریکا به عنوان کشوری باثباتتر و منطقیتر دیده میشود و ممکن است کشورها برای بازچیدن روابط تجاری خود به سوی چین پذیراتر شوند.
با این همه، چشم انداز کلی همچنان نامطمئن است.
خانبرگ گفت در نهایت ممکن است این پرسش مطرح باشد که کدام کشور بهتر میتواند از دل طوفان عبور کند. او افزود چین از مزیت مقیاس برخوردار است.