این پلتفرم از دل کنجکاوی شکل گرفت. میکائل روبرتسون و اولوو لیندبرگ، بنیانگذاران سوئدی یک سایت مقایسه قیمت پرواز، دو گیرنده خریدند و آنتنی روی پشتبامی در استکهلم نصب کردند.
هر وقت تنشها بالا میگیرد یا فاجعهای رخ میدهد، میلیونها نفر برای دیدن ماجرا به صورت زنده سراغ یک اپلیکیشن میروند: Flightradar24.
آگهی
آگهی
این پلتفرم ردیابی پرواز به هرکسی اجازه میدهد حرکت هواپیماها را روی یک نقشه دیجیتال به شکل زنده دنبال کند و مواردی مثل ارتفاع، سرعت، مسیر و نوع هواپیما را ببیند.
پشت این سرویس، یک شبکه جهانی با حدود 58 هزار گیرنده قرار دارد که بسیاری از آنها را داوطلبان در اختیار گذاشتهاند و این گیرندهها به طور مداوم سیگنالهای ADS-B را که از سوی هواپیماهای تجاری پخش میشود، دریافت میکنند. دادههای ماهوارهای نیز خلای پوشش بر فراز اقیانوسها و مناطق دورافتاده را پر میکند.
در جریان تنشهای اخیر نظامی در خاورمیانه، با بسته شدن بخشی از حریمهای هوایی و تغییر مسیر پروازها در شلوغترین دالانهای هوایی جهان، ترافیک استفاده از این سرویس به شدت بالا رفت.
برای حرفهایهای هوانوردی مثل کریس لوماس، خلبان پروازهای تجاری، این اپلیکیشن حالا به ابزاری ضروری تبدیل شدهاست. او میگوید: «فکر نمیکنم کسی را در بخش عملیاتی هوانوردی بشناسم که از آن استفاده نکند؛ آنقدر با کاری که انجام میدهیم گره خورده که جدایی از آن قابل تصور نیست.»
فکری که پشت راهاندازی این پلتفرم بود، بیشتر از سر کنجکاوی شکل گرفت. میکائل روبرتسون و اولوو لیندبرگ، دو بنیانگذار سوئدی که یک وبسایت مقایسه قیمت بلیت هواپیما را اداره میکردند، دو گیرنده خریدند و آنتنی را روی پشتبام ساختمانی در استکهلم نصب کردند و خیلی زود فهمیدند ردیاب پروازشان بسیار محبوبتر از کسبوکار اصلیشان است.
این پلتفرم، هواپیماها را در حال حرکت روی یک نقشه دیجیتال در زمان واقعی نشان میدهد و اطلاعاتی مانند ارتفاع، سرعت، مسیر و نوع هواپیما را در اختیار کاربر میگذارد.
لوماس میگوید ابزارهایی از این دست حالا در سراسر صنعت هوانوردی به ابزاری معمول تبدیل شدهاند.
لوماس که هم خلبان تجاری است و هم کاربر اپلیکیشنهای ردیابی پرواز، میگوید این پلتفرم به طور گستردهای در میان حرفهایهای هوانوردی استفاده میشود.
او میگوید: «با توجه به تجربهام، فکر نمیکنم کسی را که در صنعت هوانوردی، دستکم در بخش عملیاتی آن، کار میکند بشناسم که به نوعی از Flightradar24 استفاده نکند.»
به گفته او این اپلیکیشن به ایجاد آنچه خلبانان «آگاهی موقعیتی» مینامند کمک میکند.
لوماس میگوید: «به عنوان یک حرفهای هوانوردی و حالا به عنوان خلبان، این اپ را بیش از هر چیز به عنوان ابزاری برای افزایش آگاهی موقعیتی مفید میدانم. به طور کلی هم آگاهی موقعیتی یکی از مهارتهای کلیدی برای خلبانان و خدمه پروازی است. هر ابزار اضافیای که به ما کمک کند درک بهتری از آنچه در اطرافمان میگذرد داشته باشیم، فوقالعاده مفید است.»
او اضافه میکند: «مثال واضحش این است که اگر هواپیمای شما دیر رسیده و منتظر رسیدنش هستید، میتوانیم تقریبا ببینیم هواپیما کجاست و از این طریق حدود تاخیر را حدس بزنیم. همین طور وقتی به فرودگاهی میرویم که باد در آن در حال تغییر است و باند فعال عوض میشود، میتوانیم نگاهی سریع به Flightradar24 بیندازیم و بفهمیم در آن لحظه از کدام باند استفاده میشود.»
در پسِ این اپلیکیشن، یک شبکه جهانی گیرنده قرار دارد که سیگنالهای مخابره شده از سوی هواپیماها را جمعآوری میکند.
بیشتر هواپیماهای تجاری مدرن، به طور پیوسته موقعیت خود را با استفاده از سامانهای به نام ADS-B، مخفف عبارت Automatic Dependent Surveillance Broadcast، مخابره میکنند.
فرستنده این سامانه، دادههایی از جمله موقعیت، ارتفاع، سرعت و شناسه هواپیما را ارسال میکند.
این سیگنالها را میتوان با گیرندههای زمینی، معمولا در شعاعی حدود 300 کیلومتر، دریافت کرد.
Flightradar24 این دادهها را از حدود 58 هزار گیرنده در سراسر جهان گردآوری میکند؛ گیرندههایی که بسیاری از آنها را داوطلبانی میزبانی میکنند که آنتنها را در خانه یا محل کار خود نصب کردهاند.
روبرتسون میگوید هر روز چند صد درخواست از سوی افرادی دریافت میکنند که میخواهند میزبان یک گیرنده باشند و به این شبکه کمک کنند.
ترکیب این دادهها با دادههای ماهوارهای، تصویری زنده و جهانی از تردد هواپیماها در آسمان به دست میدهد.
شرکت برای تکمیل شبکه خود، دادههایی را نیز از یک تامینکننده ماهوارهای که 66 ماهواره در مدار دارد خریداری میکند تا پوشش را بر فراز اقیانوسها، بیابانها و دیگر مناطق دورافتادهای که گیرنده زمینی در آنها کم است، گسترش دهد.
Flightradar24 همچنین پایگاه دادهای با اطلاعات حدود یک میلیون و دویست هزار هواپیمای ثبتشده در سراسر جهان دارد که جزئیاتی مانند سازنده، سن هواپیما و شماره سریال را در بر میگیرد.
این شرکت را میکائل روبرتسون و اولوو لیندبرگ در سوئد تاسیس کردند؛ همان دو کسی که در ابتدا یک وبسایت مقایسه قیمت بلیت هواپیما را اداره میکردند.
آنها از سر کنجکاوی دو گیرنده خریدند و آنتنی را در استکهلم نصب کردند تا ببینند آیا میتوانند خودشان تردد هواپیماها را ردیابی کنند یا نه.
این گیرندهها سیگنالهای ADS-B هواپیماهایی را که در نزدیکی پرواز میکردند دریافت کردند و به گفته روبرتسون، نتیجه کار فوری و غافلگیرکننده بود.
خیلی زود، صفحه ردیابی پروازی که راه انداخته بودند از وبسایت اصلی مقایسه قیمتشان هم محبوبتر شد.
امروز این پلتفرم توسط حرفهایهای هوانوردی، روزنامهنگاران و عموم مردم استفاده میشود و در زمان رخدادهای بزرگ، توجه به آن به شدت افزایش مییابد.
وقتی ایالات متحده و اسرائیل در 28 فوریه 2026 حملاتی را علیه اهدافی در ایران انجام دادند و این اقدام باعث حملات تلافیجویانه موشکی و پهپادی ایران و در پی آن اعمال محدودیتهای موقت بر حریمهای هوایی چند کشور شد، شرکتهای هواپیمایی به سرعت پروازهای خود را در منطقه تغییر مسیر دادند یا لغو کردند.
پروازها بر فراز ایران، عراق، اسرائیل و کشورهای اطراف متوقف یا منحرف شد، چرا که شرکتهای هواپیمایی تلاش میکردند از مناطق بالقوه خطرناک دور بمانند.
به گفته شرکت، ترافیک وبسایت Flightradar24 در آن روز چهار برابر شد و به حدود 20 میلیون مراجعه در یک روز رسید؛ در حالی که این سایت معمولا روزانه حدود 5 میلیون بازدیدکننده دارد.
میکائل روبرتسون، همبنیانگذار Flightradar24، میگوید این درگیری مسیرهای پرواز میان اروپا و آسیا را به شکلی چشمگیر تغییر دادهاست.
او میگوید: «اگر به آنچه امروز در خاورمیانه و ایران میگذرد نگاه کنیم، یکی از نکات جالب، دالانی هوایی است که از آسمان ترکیه، گرجستان، جمهوری آذربایجان و ارمنستان میگذرد.»
او ادامه میدهد: «این دالان واقعا باریک شده، چون پیشتر پروازهایی بر فراز ایران و عراق انجام میشد که حالا دیگر امکانپذیر نیست. بنابراین این اصلیترین مسیر پرواز میان اروپا و آسیا است و مدام تنگتر و تنگتر میشود.»
این پلتفرم همچنین در فهم تراژدیهای هوانوردی هم نقش داشتهاست.
Flightradar24 در سالهای پس از آن در رخدادهای مهم هوانوردی نقش کلیدی ایفا کردهاست. وقتی پرواز MH370 در سال 2014 ناپدید شد، دادههای ردیابی به جابهجا شدن مسیر جستوجو از چین به دریای میان مالزی و ویتنام کمک کرد. سال بعد هم دادههای ارتفاع مربوط به سقوط پرواز جرمنوینگز، فرود تدریجی و هولناک هواپیما در رشتهکوههای آلپ فرانسه را نشان داد.
در جریان حملات اخیر ایالات متحده و اسرائیل به ایران در فوریه 2026، همزمان با تلاش شرکتهای هواپیمایی برای تغییر مسیر پروازها در منطقه، ترافیک این وبسایت چهار برابر شد و در یک روز به 20 میلیون بازدید رسید.
البته این سامانه بینقص نیست. در مناطق درگیر جنگ، این سیگنالها گاهی دچار اخلال یا جعل میشوند؛ موضوعی که باعث ایجاد مسیرهای زیگزاگی میشود که روی نقشهها دیده میشود.
به این معنا که هواپیما ممکن است عمدا یا سهوا موقعیت نادرستی را مخابره کند.
روبرتسون توضیح میدهد: «وقتی دادههای اشتباه دریافت میکنند، همان دادههای اشتباه را هم محاسبه میکنند. هواپیمایی که ممکن است اینجا باشد، فکر میکند آنجاست و همان موقعیت را مخابره میکند و بعد در ادامه پرواز، ناگهان فکر میکند اینجاست. نتیجهاش این است که روی نقشه انگار هواپیما در همه جای آسمان میچرخد.»
حتی با وجود دهها هزار گیرنده در سراسر جهان، هنوز هم خلای پوشش وجود دارد و مناطق دورافتاده و اقیانوسها همچنان چالشی جدی به شمار میآیند.
برای بهبود پوشش، گیرندههایی در نقاط دورافتاده نصب میشود؛ از جمله گیرندهای مثل این، که قرار است به جنوبگان ارسال شود.
از علاقهمندان آماتور تا حرفهایهای صنعت، امکان دنبال کردن پروازها به صورت زنده، شیوه رصد کردن فرود آمدن، برخاستن یا تغییر مسیر هواپیماها در سراسر جهان را دگرگون کردهاست.