یوان گراهام، تحلیلگر امبر، میگوید: ترکیب انرژی پاک و برقیسازی اقتصاد، بالاترین سطح امنیت انرژی را برای جوامع در جهان امروز فراهم میکند.
رانندگان خودروهای بنزینی در برابر نوسان قیمتهایی که بر اثر درگیریهای جهانی به وجود میآید بسیار آسیبپذیرتر از کسانی هستند که خودروهای خود را شارژ میکنند.
آگهی
آگهی
کارشناسان میگویند تداوم قیمتهای بالای گاز میتواند به افزایش علاقه و فروش خودروهای برقی منجر شود، بهویژه اگر رانندگان تصور کنند قیمت برق آنها از این بحرانها تاثیر نخواهد گرفت.
زمانی که کوین کتلز سال گذشته یک شورولت بلیزر برقی مدل ۲۰۲۶ خرید به هزینه بنزین فکر نمیکرد. او فقط فکر میکرد خودروهای برقی بهترند و «میخواست بخشی از آینده باشد». اکنون که جنگ ایران قیمت بنزین در پمپبنزینها را بالا برده است این مرد اهل دیترویت خوشحال است که دیگر شاسیبلند ۱۱ ساله بنزینی خود را پر از بنزین نمیکند.
کتلز ۵۵ ساله، استادیار مدیریت زنجیره تامین جهانی در دانشگاه وین استیت، میگوید: «ممکن است قیمت برق بالا برود اما هرگز به اندازه بنزین و با همان سرعت افزایش پیدا نمیکند».
اما عوامل زیادی بر خرید خودروهای برقی توسط مصرفکنندگان و همچنین بر تعرفههای برق تاثیر میگذارد.
آیا مالکان خودروهای برقی واقعا از افزایش قیمتها در امانند؟
میانگین قیمت هر لیتر بنزین در اتحادیه اروپا این هفته ۱.۷۷ یورو بود که از ۱.۵۹ یورو در دسامبر افزایش یافته است؛ افزایشی نزدیک به ۱۰ درصد تنها در ۱۲ هفته که عمدتا ناشی از اختلال در عرضه نفت به دلیل درگیری ایران است.
در آمریکا متوسط قیمت ملی هر گالن بنزین معمولی این هفته ۳.۵۷ دلار (۳.۱۰ یورو) بود که نسبت به ۲.۹۴ دلار (۲.۵۵ یورو) یک ماه قبل افزایش یافته است؛ به گفته انجمن خودرویی آمریکا (AAA).
اریش موهلگر، استاد اقتصاد دانشگاه کالیفرنیا در دیویس، میگوید: «قیمت برق خانگی تحت نظارت است و نوسان آن بسیار کمتر از قیمت بنزین است. در نتیجه مالکان خودروهای برقی در آمریکا تا حد زیادی از شوکهای قیمتی نفت در امان هستند».
در اروپا وضعیت متفاوت است و کشورهایی مانند فرانسه و اسپانیا برای مالکان خودروهای برقی ثبات بیشتری فراهم میکنند تا بازارهایی مانند آلمان که به گاز وابستهاند.
اما کارشناسان میگویند قیمت برق در سراسر آمریکا به دلایل مختلف از جمله افزایش شدید تقاضای برق از سوی مراکز داده جدید در حال افزایش است.
هولت ادواردز، شریک در گروه سیاستگذاری بریسول، درباره جنگ میگوید: «این یک رویداد تورمی است. آیا این عامل اصلی افزایش قیمت برق است؟ فکر نمیکنم اما بدون تردید یکی از عوامل موثر است».
اینکه درگیریها بر سر نفت و گاز تا چه حد میتواند به بخش برق سرایت کند هنوز روشن نیست.
اما برق شبکههای مختلف چگونه تامین میشود؟
کارشناسان میگویند هزینه برقی که مالک یک خودروی برقی مصرف میکند تا حد زیادی به این بستگی دارد که در ترکیب تولید برق شبکه محلی از چه منابعی استفاده میشود.
چون نهادهای تنظیمگر در آمریکا قیمت برق خانگی را سالانه تعیین میکنند بیشتر خانوارها در برابر تغییرات ماهبهماه هزینه گاز طبیعی مصون هستند. هرچند کارشناسان میگویند قیمت بالاتر گاز طبیعی میتواند هزینه تولید برق را افزایش دهد اما قیمت گاز طبیعی در ماههای اخیر به سرعت و به اندازه قیمت نفت بالا نرفته است.
اینها تنها دو مورد از بسیاری منابع انرژی از جمله زغالسنگ، انرژی هستهای و تجدیدپذیرها هستند که شبکه برق را تغذیه میکنند.
پیرپائولو کاتسولا، کارشناس انرژی در مرکز سیاست جهانی انرژی دانشگاه کلمبیا، میگوید: «سهم هزینه انرژی بسته به نوع انرژیای که استفاده میکنید و قیمتی که آن انرژی برای تولید برق دارد تغییر میکند. در آمریکا نوسان قیمت این بخش انرژی کمتر از جاهای دیگر است».
کارشناسان میگویند تداوم جنگ میتواند در آینده بر قبوض برق تاثیر بگذارد و همین موضوع به اعتقاد آنها دلیلی دیگر برای گذار کشورها به انرژی پاک است.
یوان گراهام، تحلیلگر اندیشکده انرژی امبر، میگوید: «ترکیب انرژی پاک و برقسازی است که بیشترین امنیت را فراهم میکند».
مایکل بی کلاین ۵۶ ساله، برنامهنویس نرمافزار در اونستون ایالت ایلینوی، در هشت سال گذشته برای صرفهجویی در هزینه سوخت و به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی از خودروهای برقی استفاده کرده است.
کلاین که یک شورولت بولت میراند، میگوید: «هر بار که بهرهوری شبکه برق بهتر میشود بهویژه وقتی انرژیهای تجدیدپذیر به آن اضافه میشود من در هر صورت از این مزیت بهرهمند میشوم. میتوانند بهرهوری موتورهای بنزینی را هم بالا ببرند اما برای استفاده از آن باید یک خودروی جدید بخرید».
پس آیا تقاضا برای خودروهای برقی افزایش مییابد؟
چندین کارشناس میگویند قیمتهای بالای بنزین محرک مهمی برای فروش خودروهای برقی است بهویژه اگر این قیمتهای بالا تداوم داشته باشد. رانندگان در چنین دورههایی به خودروهای هیبریدی کممصرفتر نیز فکر میکنند.
وبسایت آمریکایی راهنمای خرید خودرو ادموندز پس از آغاز جنگ ایران، دادههای جستوجوی مصرفکنندگان در هفتهای را که از دوم مارس شروع شد تحلیل کرد. آنها دریافتند سهم خودروهای هیبریدی، هیبریدی قابل شارژ و تمام برقی از کل جستوجوهای مربوط به خودرو در آن هفته ۲۲.۴ درصد بوده که نسبت به ۲۰.۷ درصد هفته پیش از آن افزایش نشان میدهد. تحلیلگران همچنین به آخرین جهشهای بزرگ سراسری قیمت سوخت در سال ۲۰۲۲ برگشتند و دیدند که در آن زمان نیز توجه به خودروهای برقیسازیشده به شکل چشمگیری افزایش یافته بود.
اما کارشناسان میگویند اینکه آیا این وضعیت به معنای افزایش خرید خودروهای برقی است یا نه به این بستگی دارد که خریداران انتظار داشته باشند نه تنها اکنون، بلکه در آینده نیز صرفهجویی کنند.
گراهام میگوید افزایش ناگهانی تقاضا برای خودروهای برقی میتواند خود به افزایش قیمتها منجر شود.
گراهام میگوید: «به نظر من تغییر واقعی در این خواهد بود که آیا این وضعیت باعث میشود دولتها سیاستهای مالیاتی و تعرفهای خود درباره خودروهای برقی را تغییر دهند یا نه». به گفته او چنین کاری به کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی کمک میکند.
آیا رانندگی با خودروی برقی واقعا صرفهجویی مالی دارد؟
پیتر زالزال، وکیل صندوق دفاع از محیط زیست، میگوید: «رانندگی با خودروی برقی در مجموع به صرفهجویی مالی منجر میشود. افرادی که خودروهای برقی میخرند در طول عمر خودرو حتی بدون اعتبارات مالیاتی دولتی صرفهجویی بسیار قابل توجهی در هزینه بنزین دارند».
زالزال میگوید: «در مورد صرفهجویی هزاران دلار صحبت میکنیم و با افزایش قیمت بنزین این صرفهجویی فقط بیشتر میشود. هزینه سوخت بخش بزرگی از هزینه کل خودرو است و افزایش قیمت سوخت تاثیر چشمگیری بر مردم میگذارد».
با این حال هزینه اولیه خرید یک خودروی برقی نو هنوز از خودروی بنزینی بیشتر است؛ ماه گذشته قیمت فروش خودروهای برقی نو به طور میانگین ۵۵ هزار و ۳۰۰ دلار (منبع به زبان انگلیسی) (۴۷ هزار و ۹۷۰ یورو) بود، در حالی که میانگین قیمت فروش همه خودروهای نو ۴۹ هزار و ۳۵۳ دلار (۴۳ هزار و ۱۲۶ یورو) گزارش شد؛ بر اساس دادههای وبسایت آمریکایی «کلی بلو بوک» که راهنمای خرید خودروست. برخی کارشناسان همچنین به دلیل تسلط چین بر بخشهای مهم زنجیره تامین خودروهای برقی نگرانیهایی در حوزه امنیت ملی مطرح میکنند.
کتلز، که هم مالک خودروی برقی است و هم استاد دانشگاه، میگوید معتقد است خودروهای برقی و انرژیهای تجدیدپذیر باید برای افراد و برای آمریکا یک اولویت راهبردی باشد چون میتوان آنها را در داخل تولید کرد «و در این صورت دیگر آن نوسانها و نگرانیها را نداریم».
کتلز میگوید: «اما از آنجا که دولت فدرال بسیاری از مشوقها را برای هر دو حذف کرده است این ما را در سطح جهانی در موقعیت نامطلوبی قرار میدهد. فکر میکنم حذف این مشوقها و حمله به صنعت انرژی پایدار اشتباهی فاجعهبار بوده و جنگ فقط این موضوع را آشکارتر کرده است».