پوشش زنده. چین از اتباع خود خواست فورا ایران را ترک کنند

منابع آگاه به مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو به اسکای نیوز گفتند که تهران برای نخستین‌بار پیشنهاد داده است در ازای لغو کامل تحریم‌ها، ذخایر مواد هسته‌ای خود را به «تقریباً صفر» برساند.

 بر اساس این طرح، ایران حاضر است با همکاری آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ذخایر فعلی خود را به سوخت تبدیل کرده یا صادر کند و سطح غنی‌سازی را بسیار پایین‌تر از خط قرمز ۲۰ درصدی نگه دارد.

به گزارش اسکای‌نیوز، در این گفت‌وگوها که با میانجی‌گری بدر البوسعیدی (وزیر خارجه عمان) میان تیم آمریکایی شامل جرد کوشنر و استیو ویتکاف و هیئت ایرانی به ریاست عباس عراقچی برگزار شد، موضوع امضای یک «پیمان عدم تجاوز» نیز مورد بررسی قرار گرفته است که بر اساس آن، ایران و نیروهای نیابتی‌اش آغازگر هیچ حمله‌ای نخواهند بود.

در این گزارش همچنین آمده است که تهران برای جلب نظر دونالد ترامپ، پیشنهادهای اقتصادی جذابی را نیز روی میز گذاشته است؛ از جمله اعطای دسترسی به شرکت‌های آمریکایی برای استفاده از ذخایر عظیم نفت و گاز ایران و همچنین احتمال خرید محصولات آمریکایی نظیر هواپیماهای مسافربری در صورت رفع تحریم‌ها.

در پایان این مذاکرات، وزیر خارجه عمان از «پیشرفت چشمگیر» خبر داد و عباس عراقچی نیز آن را «فشرده‌ترین» گفت‌وگوها تا به امروز توصیف کرد و بر خواسته اصلی تهران مبنی بر لغو تحریم‌ها تاکید ورزید؛ موضوعی که همچنان نقطه اختلاف اصلی دو طرف است. کاخ سفید تاکنون در این باره اظهارنظری نکرده است.

احمد خاتمی، خطیب نماز جمعه تهران با اشاره به روند گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و واشنگتن تاکید کرد که جمهوری اسلامی به هیچ عنوان درخواست‌ هیئت آمریکایی برای به صفر رساندن و تعلیق غنی‌سازی اورانیوم را نخواهد پذیرفت.

 وی همچنین تصریح کرد که موضع قطعی نظام، محدود ماندن دامنه مذاکرات به موضوعات هسته‌ای است و گفت‌وگویی درباره برنامه موشکی ایران انجام نخواهد شد.

خاتمی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد شدید از «رویکرد زورمدارانه رئیس‌جمهور آمریکا»، دونالد ترامپ را «فرعون عصر» توصیف کرد. وی همچنین اظهارات استیون ویتکاف (نماینده ترامپ در مذاکرات) را که از عدم تسلیم تهران در برابر حضور نیروی دریایی آمریکا ابراز تعجب کرده بود، نشانه ناآگاهی کامل واشنگتن از روحیه ایستادگی مردم ایران دانست.

به گفته سه منبع آگاه، ادعای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر دستیابی قریب‌الوقوع ایران به موشک‌هایی با قابلیت اصابت به خاک ایالات متحده توسط گزارش‌های نهادهای اطلاعاتی این کشور تایید نمی‌شود و اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد.

 این مسئله، استدلال‌های ترامپ برای توجیه حمله احتمالی به ایران را با تردید مواجه کرده است.

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه در سخنرانی سالانه «وضعیت کشور» در کنگره مدعی شد ایران در حال ساخت موشک‌هایی است که «به‌زودی» به آمریکا می‌رسند. با این حال، منابع مطلع می‌گویند هیچ تغییری در ارزیابی سال ۲۰۲۵ آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا ایجاد نشده است؛ این ارزیابی‌ نشان می‌دهد توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما توسط ایران، احتمالاً تا سال ۲۰۳۵ زمان خواهد برد. کاخ سفید تاکنون از اظهارنظر در این باره خودداری کرده است.

از سوی دیگر مقام‌های ایالات متحده و اروپا به روزنامه نیویورک‌تایمز گفته‌اند ارزیابی‌های اطلاعاتی غرب تاکنون نشانی از آن به دست نداده که ایران به‌طور فعال در تلاش برای ازسرگیری غنی‌سازی اورانیوم در سطح مورد نیاز سلاح هسته‌ای یا ساخت سازوکار چاشنی و انفجار یک بمب اتمی باشد و تهدید ترسیم‌شده از سوی کاخ سفید در این زمینه با این ارزیابی‌ها همخوانی ندارد.

دولت کانادا از طریق حساب رسمی توصیه‌های مسافرتی خود به شهروندان کانادایی حاضر در ایران هشدار داد که به دلیل تنش‌های جاری و احتمال آغاز درگیری‌ها در منطقه، در صورت امکانِ خروجِ امن، همین حالا ایران را ترک کنند.

در این اطلاعیه همچنین به شهروندان توصیه شده است که مدارک مسافرتی خود را به‌روز نگه دارند و برای شرایطی که ممکن است مجبور به پناه گرفتن در محل شوند، مایحتاج و آذوقه کافی ذخیره کنند.

بر اساس گزارش‌های تایید شده، «بدر البوسعیدی»، وزیر امور خارجه عمان روز جمعه برای انجام مذاکراتی که پیش‌تر رسانه‌ای نشده بود، در واشنگتن با «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهور آمریکا و دیگر مقامات ارشد این کشور دیدار می‌کند.

هدف اصلی از این دیدار حساس، تلاش برای کاهش تنش‌ها و جلوگیری از وقوع جنگ نظامی میان ایالات متحده و ایران عنوان شده است.

این سفر بلافاصله پس از دور سوم مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در ژنو انجام می‌شود. در این مذاکرات، البوسعیدی به‌عنوان میانجی اصلی ایفای نقش کرد و پیام‌ها و پیشنهادها را میان تیم فرستادگان ویژه آمریکا (استیو ویتکاف و جرد کوشنر) و هیئت دیپلماتیک ایران به سرپرستی عباس عراقچی، تبادل کرد.

عمان که همواره نقش یک میانجی سنتی و قابل‌اعتماد را در منطقه بازی کرده است، پس از پایان گفت‌وگوهای ژنو از «پیشرفت‌های چشمگیر» در مذاکرات خبر داد. مقامات عمانی اعلام کرده‌اند که دو طرف برای مشورت با پایتخت‌های خود فرصت خواسته‌اند و قرار است در مرحله بعدی، تیم‌های کارشناسی در وین برای بررسی دقیق‌تر ابعاد فنی توافق احتمالی گردهم بیایند.

این تحرکات دیپلماتیک در حالی شدت گرفته است که دونالد ترامپ تهدید کرده بود در صورت شکست مذاکرات، به گزینه‌های نظامی متوسل خواهد شد. با این حال، جی‌دی ونس به تازگی در مصاحبه‌ای تاکید کرده است که آمریکا گزینه دیپلماسی را ترجیح می‌دهد و «هیچ شانسی» وجود ندارد که ایالات متحده وارد یک جنگ طولانی‌مدت و فرسایشی چندساله در خاورمیانه شود.

سفارت ایالات متحده در بیت‌المقدس روز جمعه اعلام کرد که در پی افزایش نگرانی‌ها از احتمال درگیری نظامی با ایران و خطرات امنیتی، به کارکنان دولتی غیرضروری و خانواده‌هایشان اجازه می‌دهد تا اسرائیل را ترک کنند.

این اقدام که به عنوان «خروج مجاز یا اختیاری» عنوان شده، با فرمان «خروج اجباری» که پیش‌تر در همین هفته برای برخی کارکنان سفارت آمریکا در بیروت صادر شده بود، تفاوت دارد.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده است که آمریکا یکی از بزرگترین ناوگان نظامی خود در خاورمیانه مستقر کرده و دور اخیر مذاکرات هسته‌ای با ایران نیز روز پنجشنبه بدون هیچ نشانه‌ای از پیشرفت محسوس پایان یافته است.

ایران تهدید کرده است که در صورت مواجهه با حمله، پایگاه‌های آمریکایی در منطقه را هدف قرار خواهد داد؛ تنشی که می‌تواند پای اسرائیل را نیز به درگیری‌ها باز کند.

 همزمان با تشدید تنش‌ها میان واشنگتن و تهران، چندین کشور دیگر نیز خروج خانواده‌های دیپلمات‌ها و کارکنان غیرضروری خود از برخی مناطق خاورمیانه را آغاز کرده و به شهروندانشان توصیه کرده‌اند از سفر به ایران خودداری کنند.

فولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز جمعه خواستار توقف فوری مجازات اعدام در ایران شد. وی در شورای حقوق بشر در ژنو اعلام کرد از گزارش‌های مبنی بر صدور حکم اعدام برای دست‌کم هشت نفر (از جمله دو کودک) در ارتباط با اعتراضات سراسری دی‌ماه «بهت‌زده» شده و هشدار داد که حدود ۳۰ نفر دیگر نیز در معرض خطر دریافت احکام مشابه قرار دارند.

گروه‌های حقوق بشری سرکوب اعتراضات اخیر را که منجر به کشته شدن هزاران نفر شد، شدیدترین ناآرامی‌های داخلی ایران از سال ۱۹۷۹ (۱۳۵۷) می‌دانند. در جریان این اعتراضات، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا تهدید کرد که در صورت اجرای احکام اعدام، ممکن است دستور اقدام نظامی علیه تهران را صادر کند. 

در همین راستا، فولکر ترک نیز نسبت به احتمال تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه و آسیب به غیرنظامیان به شدت ابراز نگرانی کرد.

در پی اوج‌گیری تنش‌ها میان ایالات متحده و ایران، چین با صدور هشدار کنسولی از اتباع خود خواسته است ایران را «در اسرع وقت» ترک کرده و از سفر جدید به این کشور خودداری کنند.

هم‌زمان کشورهایی مانند آلمان، هند، لهستان، صربستان، سوئد، قبرس و فنلاند نیز با به‌روزرسانی هشدارهای مسافرتی خود، از شهروندانشان خواسته‌اند از سفر به ایران پرهیز کرده و در صورت حضور در این کشور، هرچه زودتر خاک ایران را ترک کنند.