دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا سهشنبه شب در جریان نطق سالانهاش در کنگره موسوم به سخنرانی «وضعیت» اعلام کرد که ترجیح میدهد بحران با ایران از راه دیپلماتیک حلوفصل شود، اما همزمان چارچوبی از استدلالها را ارائه داد که میتواند مبنایی برای آغاز جنگ احتمالی با جمهوری اسلامی باشد.
رئیس جمهوری ایالات متحده در بخشی از این سخنرانی که به موضوع ایران اختصاص داشت، با تاکید بر سیاست «صلح از طریق قدرت» گفت که هرگز به جمهوری اجازه دسترسی به سلاح هستهای را نخواهد داد.
آگهی
آگهی
وی مدعی شد که ایران همچنان به رغم ابراز تمایل برای توافق همچنان به دنبال جاهطلبیهای هستهای خود است. آقای ترامپ در این خصوص تصریح کرد که مذاکراتی با ایران آغاز شده اما آنها هنوز کلمه جادوییِ «ما هیچوقت سلاح هستهای نخواهیم داشت» را به زبان نیاوردهاند.
رئیس جمهوری آمریکا سپس جمهوری اسلامی را حامی شماره یک تروریسم خواند و افزود که ترجیح او فعلا حل مشکل از طریق دیپلماسی است اما به هر شکل ممکن نمیگذارد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.
وی با اشاره به حملات ماه ژوئن آمریکا به تاسیسات هستهای ایران گفت: «به عنوان رئیسجمهوری هر جایی که بتوانم صلح به وجود میآورم. اما هرجا که لازم باشد از مقابله با تهدیدات علیه آمریکا دریغ نمیکنم.»
این نخستین بار بود که رئیس جمهوری آمریکا دلایلی را که باعث شده آغاز یک کارزار نظامی را علیه ایران در نظر بگیرد، به تفصیل بیان کرد.
ارتش ایالات متحده طی چند هفته گذشته، به دستور ترامپ بزرگترین حضور و استقرار نظامی در خاورمیانه از زمان حمله این کشور به عراق را تدارک دیده است.
به گزارش آکسیوس،سخنرانی ترامپ ممکن است نقطه آغاز تلاشی برای آمادهسازی افکار عمومی آمریکا جهت ورود به جنگ با ایران و توجیه چنین اقدامی باشد؛ در صورتی که او به این نتیجه برسد که مذاکرات با ایران به بنبست رسیده است.
ژنو آخرین فرصت برای دیپلماسی
به اعتقاد خبرنگار آکسیوس، سخنرانی ترامپ در کنگره این احتمال را تقویت کرد که دیدار برنامهریزیشده میان فرستادگانش (جرد کوشنر و استیو ویتکاف) با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران که قرار است روز پنجشنبه در ژنو برگزار شود، ممکن است آخرین فرصت برای دستیابی به یک گشایش دیپلماتیک و جلوگیری از وقوع جنگ باشد.
دونالد ترامپ در سخنرانی خود فهرستی از دلایل بحران کنونی با ایران را برشمرد و با اشاره به عملیات ترور قاسم سلیمانی، تاکید کرد که حکومت ایران و نیروهای نیابتیاش به مدت ۴۷ سال «تروریسم و نفرت را گسترش دادهاند» و هزاران نفر از جمله سربازان آمریکایی را در منطقه به قتل رساندهاند.
او همچنین به اعتراضات سراسری دیماه در ایران اشاره کرد و گفت که جمهوری اسلامی در یکی دو ماه گذشته ۳۲ هزار معترض را کشته اما وی نگذاشته است که بسیاری از افراد در ایران اعدام شوند.
رئیس جمهوری ایالات متحده در ادامه تاکید کرد که حکومت ایران موشکهای بالستیکی توسعه داده است که اروپا و پایگاههای آمریکا در منطقه را تهدید میکند. او همچنین مدعی شد که ایرانیها در حال ساخت موشکهای بالستیک قارهپیما هستند «که به زودی به آمریکا خواهند رسید.»
جدیترین ادعای ترامپ این بود که ایران در تلاش است تا برنامه تسلیحات هستهای خود را که به گفته او در جریان جنگ ۱۲ روزه به رهبری اسرائیل در ژوئن گذشته «نابود شد»، بازسازی کند. وی گفت که پس از آن جنگ، به ایران هشدار داده شده بود که برای بازسازی برنامه تسلیحات هستهای خود تلاشی نکند.
ترامپ تصریح کرد: «ما در حال مذاکره با آنها هستیم و آنها میخواهند به توافق برسند، اما ما هنوز آن کلمات جادویی و کلیدی را نشنیدهایم؛ اینکه ما هرگز سلاح هستهای نخواهیم داشت.»
او افزود: «ترجیح من این است که این مشکل را از طریق دیپلماسی حل کنم، اما یک چیز قطعی است؛ من هرگز اجازه نخواهم داد بزرگترین حامی دولتی تروریسم به سلاح هستهای دست پیدا کند. هیچ کشوری هرگز نباید در اراده و عزم آمریکا تردید کند.»
پیش از سخنرانی ترامپ چه گذشت؟
گفتنی است که ساعاتی پیش از سخنرانی ترامپ، وزیر امور خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مذاکرات با آمریکا روز پنجشنبه در ژنو از سر گرفته خواهد شد تا کشورش هرچه سریعتر با ایالات متحده به «یک توافق عادلانه و منصفانه» دست یابد.
عباس عراقچی نوشت: «توافق در دسترس است، اما تنها در صورتی که دیپلماسی در اولویت قرار گیرد.» وی تاکید کرد که موضع ایران این است که «تحت هیچ شرایطی» هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و جان راتکلیف، رئیس سازمان سیا روز سهشنبه پیش از سخنرانی سالانه ترامپ، یک جلسه توجیهی محرمانه درباره بحران ایران برای هشت عضو ارشد کنگره برگزار کردند.
به گزارش آکسیوس، جیم هیمز، نماینده دموکرات از ایالت کنتیکت و عضو ارشد کمیته اطلاعاتی مجلس نمایندگان، پس از این جلسه گفت که بسیار نگران است ترامپ در آستانه ورود به جنگ با ایران باشد. او گفت: «ما حتی یک دلیل موجه و روشن برای اینکه چرا اکنون زمان آغاز جنگی دیگر در خاورمیانه است، نشنیدهایم.»
حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکراتها در مجلس نمایندگان آمریکا نیز پس از این نشست گفت که هنوز «سوالات بسیار زیادی دارد که باید در خصوص این استقرار نظامی در منطقه به آنها پاسخ داده شود.»