آمریکا برای نخستین بار یک میکرو راکتور هستهای را از طریق حمل و نقل هوایی جابجا کرد،اقدامی که به نوعی یک گام مهم برای نمایش قابلیت انتقال تاسیسات این فناوری جدید به شمار میرود.
وزارتخانههای انرژی و دفاع ایالات متحده روز ۱۵ فوریه، برای نخستین بار یک راکتور هستهای کوچک را با هواپیمای باری از کالیفرنیا به یوتا منتقل کردند. هدف از این اقدام، نمایش توانایی استقرار سریع انرژی هستهای برای مصارف نظامی و غیرنظامی بود.
این دو نهاد با همکاری شرکت «والار اتمیکس» مستقر در کالیفرنیا، یکی از میکروراکتورهای مدل «وارد» (Ward) این شرکت را بدون سوخت هستهای، با یک فروند هواپیمای سی۱۷ به پایگاه نیروی هوایی «هیل» در یوتا منتقل کردند.
کریس رایت، وزیر انرژی و مایکل دافی، معاون وزیر دفاع در امور اکتساب و پایداری در این پرواز همراه با راکتور و قطعات آن حضور داشتند و این رویداد را دستاوردی بزرگ برای انرژی هستهای و لجستیک نظامی آمریکا توصیف کردند.
آقای دافی اظهار داشت: «این اقدام ما را یک گام به استقرار انرژی هستهای در هر زمان و مکانی که نیاز باشد، نزدیکتر میکند تا ابزارهای لازم برای پیروزی در نبرد را در اختیار نیروهای رزمی کشورمان قرار دهیم.»
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا راکتورهای هستهای کوچک را یکی از راهکارهای متعدد برای گسترش تولید انرژی در این کشور میداند.
آقای ترامپ در ماه مه چهار فرمان اجرایی صادر کرد که هدف آنها تقویت استقرار تأسیسات هستهای داخلی جهت پاسخگویی به تقاضای فزاینده انرژی برای امنیت ملی و پیشرفتهای رقابتی در حوزه هوش مصنوعی است.
وزارت انرژی نیز در ماه دسامبر دو کمک مالی اعطا کرد تا به تسریع روند توسعه راکتورهای کوچک ماژولار (SMR) کمک کند.
حامیان میکروراکتورها، آنها را منابع انرژی قابلانتقال به نقاط دورافتاده و صعبالعبور معرفی میکنند که جایگزینی برای ژنراتورهای دیزلی و نیازمند تأمین سوخت محسوب میشوند.
با این حال، منتقدان استدلال میکنند که این صنعت هنوز ثابت نکرده است که راکتورهای هستهای کوچک میتوانند برق را با قیمتی معقول تولید کنند.
ادوین لیمان، مدیر ایمنی انرژی هستهای در «انجمن دانشمندان نگران» گفت: «هیچ توجیه اقتصادی برای میکروراکتورها وجود ندارد؛ چرا که حتی اگر طبق طراحی عمل کنند، برق را با هزینهای بسیار بالاتر از راکتورهای هستهای بزرگ تولید خواهند کرد، چه رسد به انرژیهای تجدیدپذیر مانند باد یا خورشید.»
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده میگوید این وزارتخانه قصد دارد تا چهارم ژوئیه سه میکرو راکتور را به مرحله «بحرانی شدن» (criticality) برساند؛ مرحلهای که در آن واکنش هستهای توانایی خودپایداری دارد.
به گفته آیزایا تیلور، مدیرعامل شرکت «والار»، میکروراکتور استفادهشده در این عملیات که کمی بزرگتر از یک خودروی مینیون است، میتواند تا ۵ مگاوات برق تولید کند که برای تأمین انرژی ۵ هزار خانه کافی است.
وی افزود که این راکتور در ماه ژوئیه با ظرفیت ۱۰۰ کیلووات (kW) شروع به کار خواهد کرد و در سال ۲۰۲۶ به ۲۵۰ کیلووات خواهد رسید، تا اینکه در نهایت به ظرفیت کامل خود دست یابد.
شرکت والار امیدوار است فروش برق را بهصورت آزمایشی در سال ۲۰۲۷ آغاز کرده و در سال ۲۰۲۸ کاملاً تجاری شود.
آقای تیلور گفت، اگرچه بخش خصوصی هزینه توسعه فناوری هستهای خود را تأمین میکند، اما نیازمند آن است که دولت فدرال «اقدامات تسهیلگری انجام دهد تا امکان ساخت سوخت و غنیسازی اورانیوم در داخل کشور فراهم شود».
آقای رایت به خبرنگاران گفت که سوخت مورد نیاز راکتور والار از «سایت امنیت ملی نوادا» به تأسیسات «سن رافائل» منتقل خواهد شد.
با این حال، آقای لیمان از اتحادیه دانشمندان نگران تصریح کرد که حتی ژنراتورهای کوچک نیز منجر به تولید مقادیر قابلتوجهی زباله رادیواکتیو میشوند.
سایر کارشناسان نیز اظهار داشتهاند که طراحان، فراتر از ارائه طرحی کلی برای نحوه مدیریت پسماند، ملزم به در نظر گرفتن مسئله زباله در مراحل اولیه طراحی نیستند.
آقای رایت گفت با اینکه دفع زبالههای هستهای همچنان مسئلهای حلنشده باقی مانده است، وزارت انرژی در حال مذاکره با چند ایالت، از جمله یوتا است تا میزبان سایتهایی باشند که بتوانند سوخت را بازفرآوری کرده یا مسئولیت دفع دائمی آن را بر عهده بگیرند.