در حالی که یک مقام ایرانی کشته شدن دستکم ۵ هزار نفر را در جریان اعتراضات دو هفته اخیر تایید کرده، شورای حقوق بشر سازمان ملل از برگزاری یک جلسه اضطراری در روزهای پیشرو با موضوع سرکوب اعتراضات و خشونتهای «نگران کننده» علیه معترضان ایرانی خبر داده است.
سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ نیز اعلام کرد که بر اساس اطلاعات رسیده از شاهدان عینی، خانوادهها و سایر شهروندان همچنین دیگر شواهد جمعآوری شده، به این نتیجه رسیده است که «شمار معترضان کشتهشده ممکن است حتی از بالاترین برآوردهای رسانهای نیز فراتر باشد».
پیش از این ساندیتایمز از کشته شدن دستکم ۱۶ هزار و ۵۰۰ معترض در جریان اعتراضات اخیر ایران خبر داده بود.
اعتقاد بر این است که اکثر قربانیان اعتراضات اخیر زیر ۵۰ سال سن داشتند و هشدارها درباره احتمال استفاده حکومت از مجازات اعدام علیه معترضان نیز افزایش یافته است.
بنا بر اعلام دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، در سال ۲۰۲۵ میلادی نیز حکومت ایران دستکم ۱۵۰۰ نفر را اعدام کرده و از قتلها «به عنوان ابزاری برای ارعاب دولت» استفاده کرده است.
بر اساس سندی که روز سهشنبه توسط رویترز منتشر شد، ولکر ترک، رئیس کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل ضمن محکوم کردن خشونتها علیه معترضان اعلام کرد که این اعدامها بویژه «تاثیر نامتناسبی بر وضعیت اقلیتهای قومی» داشته است.
این اعتراضات بزرگترین چالش برای رهبری ایران در سالهای اخیر بود و اگرچه آمار دقیق کشته شدگان روشن نیست اما علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی روز شنبه برای اولین بار اذعان کرد که این اعتراضات «چند هزار» کشته بر جای گذاشته است.
سازمانهای حقوق بشری گمان میبرند با پایان دوره قطع اینترنت در ایران و رسیدن اخبار دقیقتر از فجایع روی داده، شمار کشته شدگان افزایش یابد.
تداوم سرکوب معترضان
با فرو نشاندن شدت اعتراضات، نگرانی از تعقیب معترضان و تداوم سرکوبها نیز وجود دارد.
حکومت اعلام کرده است که «به طور قاطع» با عاملان «حوادث تروریستی» اخیر در ایران برخورد کرده و آنها را «مجازات» خواهد کرد و احمدرضا رادان، فرمانده کل نیروی انتظامی به معترضان هشدار داده که ظرف سه روز تسلیم شوند تا حکومت در مجازاتشان تخفیف قائل شود.
او در تلویزیون دولتی ایران اعلام کرد کسانی که ناخواسته درگیر اعتراضات شدهاند، «فریب خورده» محسوب میشوند و «نه سربازان دشمن».
خبرگزاری تسنیم به نقل از مقامات امنیتی اعلام کرد که حدود ۳ هزار نفر در ارتباط با اعتراضات اخیر دستگیر شدهاند؛ با این وجود گروههای حقوق بشری میگویند تعداد دستگیرشدگان بیش از ۲۰ هزار نفر است.
آخرین خبرها حاکی از آن است که نیروهای امنیتی ایران در بسیاری از شهرها ایستهای بازرسی ایجاد کردهاند و به تفتیش وسایل نقلیه و بازرسی تلفنهای همراه مسافران میپردازند.
آنها بطور تصادفی محتوای تلفنهای همراه شهروندان را بررسی میکنند از جمله گالری عکس، اینستاگرام و پیامهای آنها در واتساپ.
نگرانی از سرکوب شدید معترضان بویژه از آن رو افزایش یافته است که علی خامنهای روز شنبه گفت که «باید کمر فتنهگران را بشکنند».
در خارج از ایران رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، در اولین اظهارات خود درباره اعتراضات، این ناآرامیها را «آزمون جدیدی» برای تهران توصیف کرد و متعهد شد که ترکیه «در برابر هرگونه اقدامی» که منطقه را به هرج و مرج بکشاند، خواهد ایستاد.
او ابراز امیدواری کرد که «برادران ایرانیاش» از مسیر گفتگو و دیپلماسی از این دوره پرخطر عبور کنند.
برخلاف واکنش رئیس جمهور ترکیه، بسیاری از رهبران در کشورهای غربی به محکومیت سرکوب اعتراضات ایران پرداختند. برگزارکنندگان نشست داووس همچنین کنفرانس امنیتی مونیخ نیز اعلام کردند که دعوت خود از وزیر امور خارجه ایران را به دلیل سرکوبهای اخیر پس گرفتند.
همزمان با تشدید فضای امنیتی در ایران، ناو جنگی «یواساس آبراهام لینکلن» که چند روز پیش در دریای چین جنوبی حضور داشت، شبانه از سنگاپور عبور کرد تا وارد تنگه مالاکا شود و در مسیر حرکت به سمت خاورمیانه قرار گیرد.
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که علاوه بر این ناو هواپیمابر، سایر کشتیهای نظامی آمریکا نیز در حال عبور از این تنگه هستند.