نویسنده در یادداشت تحلیلی نشریه «ساوث چاینا مورنینگ پست» با نیمنگاه مثبتی بر نقش چین در خاورمیانه و اهرم تعیین کننده نفت و اشاره به جایگاه استراتژیک ایران در زنجیره تامین انرژی جهانی به این نتیجه رسیده که سرنوشت ایران به سرنوشت ونزوئلا تبدیل نخواهد شد.
ژائو زیون، روزنامه نگار و تحلیل گر بخش دیپلماسی نشریه «ساوث چاینا مورنینگ پست» در تحلیلی به وقایع این روزها در ایران و احتمال ونزوئلایی شدن ایران پرداخته و در نهایت نتیجه گرفته است که ایران ونزوئلا نخواهد شد. در این متن نویسنده به بررسی وضعیت ایران در تقاطع تهدیدهای خارجی و ناآرامیهای داخلی در مقایسه با سرنوشت اخیر ونزوئلا میپردازد.
او در این متن نوشته است: «گزارشهای اخیر نشان میدهند که با وجود تشابه ظاهری میان فشارهای وارد شده بر ایران و ونزوئلا، کارشناسان بر این باورند که تفاوتهای بنیادین در جغرافیای سیاسی و توانمندیهای منطقهای، ایران را در وضعیت متفاوتی قرار داده است.»
سایه ترامپ و شباهتهای ظاهری با مدل ونزوئلا
به باور نویسنده، با وجود بازگشت دونالد ترامپ به قدرت و سیاستهای تهاجمی او در قبال متحدان دیرینه تهران، و هم زمان با شکل گیری اعتراضات داخلی در ایران به دلیل مشکلات معیشتی، تحلیل گران بر این باورند که سناریوی «ونزوئلایی شدن» یا سقوط سریع قدرت در تهران به سادگی قابل تکرار نیست.
اهرم انرژی و نقش پکن؛ چین چگونه موازنه را تغییر میدهد؟
او بر این باور است که یکی از اصلیترین دلایل این تفاوت، نقش پررنگ چین و پیچیدگیهای خاورمیانه است. ایران بر خلاف ونزوئلا، در قلب منطقهای قرار دارد که هرگونه بیثباتی در آن میتواند بازارهای جهانی انرژی را با بحرانی بیسابقه مواجه کند. نویسنده همچنین تاکید کرده: «نفوذ استراتژیک ایران در منطقه و وجود شبکه متحدان آن، هزینه هرگونه مداخله مستقیم نظامی یا اقدام تهاجمی از سوی واشنگتن را به شدت بالا میبرد. چین نیز که اکنون نقش دیپلماتیک فعالتری در خاورمیانه ایفا میکند، تمایلی به فروپاشی نظم فعلی در این منطقه حساس ندارد و به عنوان یک وزنه تعادل در برابر فشارهای حداکثری عمل میکند.»
انسجام ساختاری و هراس واشنگتن از تبعات پیش بینیناپذیر
به باور او، اگرچه اعتراضات داخلی ناشی از فشارهای اقتصادی و تورم، شکافهای اجتماعی را در ایران نمایان کرده است، اما ساختار قدرت در ایران نسبت به ونزوئلا از انسجام و پیچیدگی بیشتری برخوردار است. در حالی که اقدام ایالات متحده در ونزوئلا با هدف ایجاد تغییر سریع صورت گرفت، در مورد ایران، تردیدهای جدی در واشنگتن درباره تبعات غیرقابل پیش بینی چنین اقدامی وجود دارد. به نظر میرسد ترس از وقوع یک جنگ منطقهای گسترده و همچنین تاثیرات مخرب آن بر امنیت متحدان آمریکا در منطقه، مانع از آن میشود که ترامپ همان رویکرد «سقوط فوری» را که در قبال کاراکاس پیش گرفت، درباره تهران نیز اجرا کند.
فشار فرسایشی به جای سقوط فوری
در نهایت، این گزارش تاکید میکند که اگرچه ایران با «تهدید دوگانه» فشار خارجی ترامپ و اعتراضات داخلی دست و پنجه نرم میکند، اما به دلیل ویژگیهای خاص ژئوپلیتیک، توان نظامی بازدارنده و جایگاه استراتژیک در زنجیره تامین انرژی جهانی، همچنان مسیر متفاوتی را نسبت به ونزوئلا طی خواهد کرد. به همین دلیل، واشنگتن در مواجهه با تهران احتمالا به جای اقدام نظامی مستقیم، بر فشارهای فرسایشی و جنگ روانی تمرکز خواهد کرد تا از ریسکهای بزرگتر در امان بماند.