مخبر به عنوان رئیس جمهور موقت ایران، در کنار رئیس مجلس و رئیس قوه قضائیه به عنوان یکی از اعضای شورای سه نفرهای است که میبایست انتخابات جدید ریاست جمهوری را ظرف ۵۰ روز پس از مرگ ابراهیم رئیسی سازماندهی می کند.
پس از اعلام خبر درگذشت ابراهیم رئیسی، محمد مخبر معاون رئیس جمهوری ایران، پیش از برگزاری انتخابات جدید ریاست جمهوری، به عنوان رئیس جمهور موقت فعالیت میکند، تا بتواند با یک ستاد ویژه منتخب و بر طبق قانون اساسی ایران، انتخابات ریاست جمهوری را ظرف ۵۰ روز آینده برگزار کند.
محمد مخبر کیست؟
محمد مخبر دزفولی، زاده سال ۱۳۳۴ خورشیدی در دزفول واقع در استان خوزستان و ۶۸ ساله است. وی از سال ۲۰۲۱ (۱۷ مرداد ۱۴۰۰) به عنوان معاون رئیسجمهور فعالیت میکند. از مهمترین سمت های او ریاست ستاد اجرایی فرمان امام از سال ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۰ بوده است.
گفته میشود مخبر مدیریت بسیاری از امور مالی علی خامنهای، رهبر ایران را برای سالها در دست داشتهاست. او همچنین یکی از کارشناسان ارشد خامنهای و رئیسی در اداره اقتصاد «مقاومتی» برای سرپا نگه داشتن ایران با وجود سالها تحریمهای جهانی است.
گفته میشود او به شدت در توزیع اعانههای حمایتی برای نزدیک نگه داشتن حوزههای مختلف انتخاباتی به رهبر ایران دست داشتهاست و و دههها پیش در بخش پزشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خدمت میکرد.
او همچنین به عنوان مدیرعامل شرکت مخابرات خوزستان، معاونت استانداری خوزستان، ریاست هیئت مدیره بانک سینا، معاونت بازرگانی و حمل و نقل بنیاد مستضعفان را به ترتیب در سابقه خود داشت.
گفته میشود وی دارای دو مدرک دکتری در رشتههای مدیریت و برنامهریزی توسعه اقتصادی و دکتری حقوق بینالملل است.
فساد مالی بانک پاسارگاد
از جمله اتهامات وارده به مخبر دست داشتن در پرونده فساد اقتصادی بانک پاسارگاد در زمان ریاست ستاد اجرایی فرمان امام است، به طوریکه با همکاری بانک پاسارگاد میلیون ها دلار از نفت ایران فروخته شده و عایدی میلیونها دلاری از نفت ایران را تصاحب کردهاند. سجاد مخبر پسر محمد مخبر عضو هیئت مدیره چند شرکت سرمایهگزاری متعلق به بانک پاسارگاد و از ابر بدهکاران بانکی است که در فساد مالی مربوط به فروش نفت دست داشته است.
ممنوعیت واردات واکسن کرونا
او همچنین به عنوان یکی از موانع در واردات واکسن کرونا و عامل جانباختن بسیاری از شهروندان ایرانی بر اثر بیماری کرونا شناخته میشود. شرکت برکت، وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام با ریاست محمد مخبر با استفاده از ممنوعیت ورود واکسن، وعده تولید انبوه واکسن «کووایران برکت» را داد و با تزریق نخستین واکسن تولیدی این بنیاد به «طیبه مخبر» دختر محمد مخبر، وعده «عرضه پنجاه میلیون دز» از این واکسن هرگز عملی نشد و در همین فاصله، طبق آمار رسمی، نزدیک به ۷۰ هزار ایرانی در پی ابتلا به کرونا جان باختند. تولید واکسنی که حتی یک درصد از آن مورد استفاده قرار نگرفت و مابقی در حال خاک خوردن در انبار است.
تحریمها و شخص مخبر
مخبر و گروهی از مقامات ایرانی از جمله دو تن از اعضای عالی رتبه سپاه پاسداران و یکی از مقامات شورای عالی امنیت ملی در ماه اکتبر از مسکو دیدن کردند. به گفته منابعی که با خبرگزاری رویترز صحبت کردند، آنها موافقت کردند که موشکهای زمین به زمین و پهپادهای بیشتری را به روسیه ارائه دهند.
اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۰ میلادی، مخبر را در فهرست افراد و نهادهایی قرار داد که آنها را به اتهام دخالت در «فعالیتهای هستهای یا موشکی بالستیک» تحریم میکرد. اتحادیه اروپا دو سال بعد نام او را از این فهرست حذف کرد.
وزارت خزانهداری ایالات متحده در سال ۲۰۱۳ میلادی، ستاد اجرایی فرمان امام و ۳۷ شرکت تابعه آن را به فهرست نهادهای تحریم شده اضافه کرد.
محمد مخبر، در ژانویه ۲۰۲۱ به عنوان رئیس ستاد اجرایی فرمان امام به فهرست تحریمهای آمریکا اضافه شد.
متروپل آبادان
یکی از وقایع دیگری که میتوان در دوران معاون اولی آقای مخبر به آن اشاره کرد، حادثه فروریختن بخشهایی از برج دوقلوی متروپل در شهر آبادان بود.
محمد مخبر، معاون اول رئیسجمهور ایران در تاریخ ۶ خرداد ۱۴۰۱ از محل ریزش ساختمان متروپل و روند آواربرداری بازدید کرد.
وی در این بازدید گفت که در حادثه متروپل آبادان فساد گستردهای بین سازنده بنا، پیمانکار، ناظر و دستگاههای ارائهدهنده مجوز اتفاق افتاده است، گفت: باید طوری به مسأله رسیدگی شود که دیگر تکرار نشود.
محمد مخبر به عنوان چهرهای نزدیک به رهبر ایران، ممکن است نسبت به محمدباقر قالیباف برتری داشته باشد. عملکرد ضعیف قالیباف در انتخابات اخیر مجلس میتواند به شانس او آسیب رسانده باشد. هر چند با فروکش کردن احساسات اولیه و بعد از خاکسپاری ابراهیم رئیسی تنور انتخابات قاعدتا داغ خواهد شد؛ با این حال و در حالیکه ۲۴ ساعت هم از کشتهشدن رئیسجمهور ایران نگذشته؛ رگههایی از آغاز رقابت جریانها و اشخاص برای ورود به پاستور نمایان شده است.