در آزمایشگاه، مرجان‌های سفیدشده تنها در مدت هفت هفته پس از قرار گرفتن برای مدتی کوتاه در تماس با مرجان‌های سالم بهبود یافتند.
مرجان‌های در حال مرگ شاید به طناب نجاتی غیرمنتظره رسیده‌اند: همسایه‌هایشان.
آگهی
آگهی
دانشمندان دانشگاه استنفورد راهی یافته‌اند که با قرار دادن مرجان‌ها در تماس مستقیم با مرجان‌های سالم، تنها طی چند روز آنها را از آستانه مرگ بازگردانند.
این پژوهش که در نشریه Science Advances منتشر شده، در شرایطی که افزایش دمای دریاها رویدادهای سفیدشدگی مرجان‌ها را بیشتر و شدیدتر کرده، رویکردی نویدبخش برای احیای صخره‌های مرجانی ارائه می‌کند.
وقتی دمای آب بیش از حد بالا می‌رود، مرجان‌ها جلبک‌های میکروسکوپی را که بخش بزرگی از انرژی آنها را تامین می‌کنند، از بدن خود بیرون می‌رانند؛ پدیده‌ای که «سفیدشدگی» نام دارد و مرجان‌ها را در معرض خطر گرسنگی قرار می‌دهد.
پس از رویدادهای سفیدشدگی، ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد تا مرجان‌های باقی‌مانده دوباره جان بگیرند؛ اما به گفته دانشمندان، امید برای آنها هنوز از دست نرفته است.
دنی کالینز، دانشجوی دکترای استنفورد و نویسنده اصلی این پژوهش، می‌گوید: «مرجان‌های سفیدشده ممکن است در حال مرگ باشند، اما هنوز کاملا نمرده‌اند. پرسشی که می‌خواستیم به آن پاسخ بدهیم این بود که وقتی مرجانی دچار سفیدشدگی شد، چه کاری از دست ما برمی‌آید؟»
دانشمندان چگونه مرجان‌های سفیدشده را دوباره به اوج سلامت رساندند
این کشف در سال ۲۰۲۵ و کاملا اتفاقی رخ داد؛ زمانی که استیو پالامبی، استاد اقیانوس‌شناسی و زیست‌شناس دریایی در مدرسه پایداری دوئرِ استنفورد، متوجه شد دو تکه مرجان در مخزن آزمایشگاهی روی هم افتاده‌اند. یکی سالم بود و دیگری سفیدشده، اما درست در نقطه تماس، مرجان سفیدشده کم‌کم در حال بازیابی رنگ خود بود.
پس از این مشاهده، کالینز ۱۰ جفت قطعه مرجان از یک کلونی را کنار هم چید؛ هر جفت شامل یک قطعه سالم و یک قطعه سفیدشده بود. پنج جفت را در تماس مستقیم با هم قرار داد و پنج جفت دیگر را چند میلی‌متر از هم دور نگه داشت.
کمتر از هفت هفته بعد، هر پنج قطعه سفیدشده‌ای که در تماس با همتای سالم خود قرار گرفته بودند، کاملا بهبود یافتند، در حالی که قطعاتی که از هم جدا مانده بودند، از بین رفتند.
بررسی میکروسکوپی نشان داد بافت‌های دو مرجان به هم جوش خورده و کانال‌های بسیار ریزی ایجاد کرده‌اند که امکان عبور جلبک‌ها و مواد مغذی را از یکی به دیگری می‌دهد. تنها سه روز بعد، جلبک‌های مفید از مرجان‌های سالم به درون مرجان‌های سفیدشده راه پیدا کردند و حدود یک هفته بعد، بخشی از آنها آن‌قدر جلبک دریافت کرده بودند که بتوانند مستقل از همتای سالم خود بهبود یابند.
جلبک‌های مفید پس از ورود به بافت مرجان‌های آسیب‌دیده با سرعت بالایی شروع به تکثیر کردند. پالامبی می‌گوید: «این جلبک‌ها به سرعت وارد می‌شوند و با بیشترین نرخ تکثیری که تا به حال در مرجان‌ها دیده شده، شروع به تقسیم می‌کنند.»
در هفته دوم، تعداد این جلبک‌ها هر چهار روز دو برابر شد؛ یعنی حدود ۱۰ برابر سریع‌تر از آنچه در مرجان‌های طبیعی رخ می‌دهد. همین رشد انفجاری باعث شد مرجان‌های آسیب‌دیده حتی پس از جدا شدن از مرجان‌های سالم نیز به روند بهبود خود ادامه دهند.
این یافته در آزمایشگاه یک جهش مهم به شمار می‌رفت. فیورنزا میکلی، استاد استنفورد و یکی از مشاوران کالینز، می‌گوید: «مرجان‌های سفیدشده معمولا پرونده‌ای مختومه تلقی می‌شوند، چون بهبود آنها پس از موج گرما بسیار کند است، اگر اصلا اتفاق بیفتد.»
با این حال، دانشمندان تاکید می‌کنند این روش هنوز برای استفاده گسترده در اقیانوس‌ها آماده نیست.
برای آنکه بافت‌های دو مرجان به هم جوش بخورد، آنها باید از نظر ژنتیکی کاملا یکسان باشند؛ به عبارت دیگر، هر مرجان آسیب‌دیده باید یک نسخه سالم از خودش در اختیار داشته باشد، که راه‌حلی غیرعملی برای احیای کل صخره‌های مرجانی است. پژوهشگران امیدوارند راه‌هایی پیدا کنند تا جلبک‌های مفید را بدون نیاز به تماس مستقیم یا همتای کاملا یکسان، به مرجان‌های آسیب‌دیده منتقل کنند.
زمان احیای صخره‌های مرجانی رو به پایان است
این کشف در مقطعی حساس برای صخره‌های مرجانی صورت گرفته است.
به گزارش ارزیابی تازه شبکه جهانی پایش صخره‌های مرجانی، صخره‌های جهان در چهار دهه گذشته نزدیک به ۱۰ درصد از مرجان‌های زنده خود را از دست داده‌اند. تنها بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، میزان پوشش زنده مرجان‌ها در جریان یک رویداد جهانی سفیدشدگی حدود ۹ درصد کاهش یافت؛ رویدادی که بزرگ‌ترین افت ثبت‌شده در یک سال محسوب می‌شود.
رویدادهای جهانی سفیدشدگی اکنون تقریبا هر پنج تا شش سال یک بار رخ می‌دهد و فرصت بازیابی میان دوره‌های گرمای شدید را از صخره‌ها می‌گیرد. این گزارش هشدار می‌دهد که اگر انتشار گازهای ناشی از فعالیت‌های انسانی کاهش نیابد و تهدیدهایی چون صید بی‌رویه، آلودگی آب و توسعه‌های ساحلی مهار نشود، روند زوال صخره‌ها ادامه خواهد یافت.
در عین حال، هرچند کنار هم قرار دادن مرجان‌ها برای کمک به بهبود پس از سفیدشدگی می‌تواند برخی از آنها را نجات دهد، پالامبی تاکید می‌کند که این روش مرجان‌ها را در برابر افزایش دمای دریاها محافظت نمی‌کند.
او می‌گوید: «این، داستان احیاست. این روش جلوی موج‌های گرما را نمی‌گیرد، فقط با پیامدهای آنها کمک می‌کند. همچنان نیاز عظیمی برای کاهش شدت و فراوانی موج‌های گرما و محافظت از همه اشکال حیات روی زمین در برابر فشار سریع ناشی از تنش‌های آب‌وهوایی وجود دارد.»
او ابراز امیدواری می‌کند که «در نهایت این روش بتواند به تلاش عظیم جهانی برای احیای صخره‌ها جان تازه‌ای بدهد و با کمک به باغ‌های مرجانی برای عبور کامل‌تر از موج‌های گرما، شانس موفقیت آنها را افزایش دهد».