زمان انتظار برای درمان در برخی کشورهای اروپایی به سالها میرسد و به گفته کارشناسان پیامدهای جدی برای بیماران دارد. یورونیوز سلامت صفهای انتظار در حوزههای مختلف را بررسی میکند.
آیا میدانستید بیش از یک نفر از هر ده بیماری که در بریتانیا برای ویزیت نزد یک متخصص نوبت میگیرند، بیش از یک سال برای رسیدن نوبتشان منتظر میمانند؟ یا این که در اسلوونی بیماران برای یک جراحی تعویض مفصل ران تقریبا دو سال، یعنی ۶۶۷ روز، در صف انتظار میمانند؟
آگهی
آگهی
این ارقام در گزارش «نگاهی به سلامت ۲۰۲۵» سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) منتشر شده که یکی از جدیترین چالشهای سیاستگذاری سلامت عمومی در اروپا را نشان میدهد: زمانهای انتظار.
اینها شاید بدترین ارقام در اروپا باشند، اما بحران انتظار بسیار فراتر از این دو کشور است.
این گزارش میگوید که «به تعویق افتادن منافع مورد انتظار درمان به این معنی است که بیماران مدت بیشتری از آنچه لازم است با درد و ناتوانی زندگی میکنند و این موضوع میتواند نتیجههای درمان را پس از مداخله بدتر کند».
پس کدام کشورهای اروپایی بیماران را بیشتر از همه در انتظار میگذارند؟ ابعاد این مشکل در سراسر قاره تا چه حد جدی است؟ و بیماران برای جراحی واقعا چقدر باید منتظر بمانند؟
گزارش OECD از زمانهای طولانی انتظار در حوزههای مختلف مراقبت سلامت پرده برمیدارد. حتی گرفتن نوبت از یک پزشک عمومی (GP) یا پرستار در چندین کشور اروپایی در سال ۲۰۲۳ دستکم یک هفته زمان میبرد.
در آلمان و فرانسه، یک پنجم مراجعهکنندگان برای دیدن پزشک عمومی باید چند هفته صبر کنند. در سوئد، ۲۳ درصد بیماران بیش از یک هفته برای ملاقات با پزشک عمومی یا پرستار منتظر میمانند. در فرانسه و آلمان این سهم ۲۰ درصد، و در بریتانیا نزدیک به همین سطح و برابر با ۱۸ درصد است.
اگر کسانی را که شش تا هفت روز در انتظار هستند نیز حساب کنیم، این سهمها باز هم بالاتر میرود: سوئد ۳۰ درصد، فرانسه ۲۸ درصد، بریتانیا ۲۷ درصد و آلمان ۲۶ درصد.
به دلیل تفاوت در روشهای گردآوری داده، مقایسه مستقیم زمانهای انتظار میان کشورها همیشه ممکن نیست.
انتظار چند ساله برای دیدن متخصص
برای بخشی از بیماران در اروپا، انتظار بیش از یک سال برای ویزیت نزد متخصص واقعیت روزمره است. بریتانیا در این میان بیشتر از همه چشمگیر است: ۱۱ درصد بیماران گفتهاند که برای گرفتن نوبت متخصص بیش از یک سال منتظر ماندهاند. در فرانسه و آلمان این سهم ۲ درصد است.
با این حال، حتی انتظارهای کوتاهتر هم چندان کوتاه نیستند. بیش از دو نفر از هر پنج بیمار در فرانسه (۴۳ درصد) بین دو ماه تا یک سال منتظر میمانند. این نسبت در بریتانیا ۳۲ درصد، در سوئد ۲۹ درصد و در آلمان ۲۲ درصد است.
انتظار چند ماهه برای جراحی آب مروارید
زمان انتظار برای جراحی آب مروارید نیز تصویری مشابه ارائه میکند. این شاخص سهم بیمارانی را اندازه میگیرد که از زمان ارزیابی توسط متخصص تا شروع درمان، بیش از سه ماه منتظر میمانند.
در نروژ، چهار نفر از هر پنج بیمار (۸۱ درصد) که به این جراحی نیاز دارند، در سال ۲۰۲۴ بیش از سه ماه در نوبت بودهاند. فنلاند با ۷۱ درصد فاصله چندانی ندارد.
اکثریت بیماران در بریتانیا (۵۸ درصد)، پرتغال (۵۸ درصد) و اسپانیا (۵۳ درصد) نیز بیش از سه ماه منتظر ماندهاند. این سهم در لهستان ۱۳ درصد، مجارستان ۱۷ درصد، سوئد ۲۲ درصد و ایتالیا ۲۷ درصد است که به شکل قابل توجهی کمتر است.
زمان انتظار آب مروارید طولانیتر از پیش از همهگیری
در میان ۹ کشور اروپایی که دادههایشان پیگیری شده، در ۷ کشور زمان انتظار برای جراحی آب مروارید در سال ۲۰۲۴ نسبت به ۲۰۱۹ افزایش یافته و فقط در لهستان و مجارستان کاهش دیده میشود؛ وضعیتی که بازتاب اثر ماندگار همهگیری کووید ۱۹ است.
در بریتانیا، سهم بیمارانی که بیش از سه ماه منتظر ماندهاند بیش از دو برابر شده و از ۲۲ درصد به ۵۸ درصد رسیده است. در نروژ نیز این سهم از ۶۵ درصد به ۸۱ درصد افزایش یافته است.
این ارقام نشان میدهد فشار بر نظامهای سلامت پس از همهگیری همچنان ادامه دارد.
تعویض مفصل ران: انتظار نزدیک به دو سال در اسلوونی
میانه زمان انتظار برای تعویض مفصل ران نیز چشمگیر است. در اسلوونی، بیماران در سال ۲۰۲۴ به طور میانه ۶۶۷ روز، یعنی نزدیک به دو سال، برای این جراحی منتظر ماندهاند.
در لهستان این زمان نیز بیش از یک سال و برابر با ۳۴۳ روز بوده و پس از آن مجارستان با ۲۰۹ روز و بریتانیا با ۱۷۴ روز قرار دارند. این ارقام میانه هستند، یعنی نیمی از بیماران حتی مدت بیشتری نسبت به روزهایی که اینجا گزارش شده منتظر ماندهاند.
لوئیجی سیچیلیانی از دانشگاه یورک در مقالهای در نشریه European Journal of Public Health مینویسد که «زمانهای انتظار برای مراقبتهای سلامت غیراضطراری در بسیاری از نظامهای سلامت به یکی از نگرانیهای مهم سیاستگذاری بهداشت تبدیل شده و بیماران برای دسترسی به خدمات سلامت باید هفتهها یا ماهها منتظر بمانند».
به گفته OECD، تفاوت در زمانهای انتظار میان کشورها تا حد زیادی به اختلاف در ظرفیت ارائه خدمت، تصمیمهای بودجهای، تعداد کارکنان سلامت و ناهماهنگی با رشد تقاضا برای خدمات درمانی ناشی از سالمند شدن جمعیت و نوآوریهای فناورانه برمیگردد.
سیچیلیانی تاکید میکند که اختلاف گسترده زمانهای انتظار میان کشورها نتیجه محدودیتهای متفاوت ظرفیت، نحوه تامین مالی، وضعیت نیروی انسانی و ناتوانی در همراهی با رشد تقاضا برای مراقبتهای سلامت است.
به گفته یورواستات، طولانی بودن زمان انتظار یکی از دلایل مهم برآورده نشدن نیاز به مراقبت پزشکی فوری نیز هست.