پایتخت کنونی بلغارستان که در گذشته سردیکا نامیده میشد، در دوران امپراتوری بیزانس از مهمترین و تاثیرگذارترین شهرها بود.
در حالی که بالکان روزبهروز محبوبتر میشود، توزیع گردشگران چندان برابر نیست و بخش عمده مسافران راهی مقاصد ساحلی کشورهایی مثل کرواسی و مونتهنگرو میشوند.
اما حالا که بلغارستان بعد از پیروزی در مسابقه یوروویژن در مرکز توجه قرار گرفته، ممکن است این روند تغییر کند.
خود مسابقه در شهر بورگاس در ساحل دریای سیاه برگزار میشود، اما شهرهای دیدنی دیگری هم هستند که ارزش سفر دارند؛ از پلوودیف، قدیمیترین شهر اروپا که بیوقفه مسکون بوده، گرفته تا وارنا، زادگاه دارا، برنده یوروویژن.
بدیهیترین نقطه شروع برای سفر در سراسر کشور، البته پایتخت آن، صوفیه است.
این شهر که روزگاری سردیکا نام داشت، حدود سال ۲۹ پیش از میلاد به دست رومیها فتح شد و به مهمترین شهر منطقه تبدیل شد؛ تا جایی که کنستانتین کبیر حتی در مقطعی به این فکر افتاد که آن را به جای قسطنطنیه، پایتخت امپراتوری بیزانس کند.
این پیشینه تاریخی در کنار معماری پس از جنگ و تاریخ معاصر شهر، بهروشنی در جایجای صوفیه دیده میشود.
اگر در زمستان به صوفیه سفر کنید، شهر به خاطر پیستهای اسکیاش شناختهشدهاست و کسانی که به دنبال آرامش هستند میتوانند سری به حمامهای عمومی بزنند که از آب چشمههای معدنی استفاده میکنند.
دیدنیها و کارهایی که در صوفیه میتوانید انجام دهید
در سردیکای باستانی قدم بزنید
صوفیه شهری است که در آن قدیم و جدید به معنای واقعی کلمه در کنار هم قرار گرفتهاند. کافی است در ایستگاه مترو سردیکا از قطار پیاده شوید تا چند لحظه بعد وسط ویرانههای رومی باستان قدم بزنید.
گذشته از محوطه اطراف ایستگاه مترو، در مرکز شهر محوطههای باستانشناسی دیگری هم پراکندهاند؛ از بقایای دروازه شرقی نزدیک ساختمان مجلس گرفته تا باقیماندههای یک آمفیتئاتر که در زیرزمین هتل آرنا دی سردیکا قرار دارد.
از روتوندای سنت جورج دیدن کنید
یکی از همین محوطههای باستانشناسی روتوندای سنت جورج را در خود جای داده که قدمتش به سده چهارم میلادی میرسد.
در فضای داخلی بنا، نقاشیهای دیواری بیزانسی و قرونوسطایی بلغاری را میبینید که در طول قرنها کشیده شدهاند. این کلیسا در دوران حکومت عثمانی در قرن شانزدهم به مسجد تبدیل شد اما از قرن نوزدهم دوباره به کاربری اصلی خود، یعنی کلیسا، بازگشتهاست.
به عبادتگاههای میدان تساهل سر بزنید
در بیرون کلیسای سنت صوفیه، نسخهای از فرمان سردیکا را میبینید؛ نخستین سندی که در سال ۳۱۱ مسیحیت را در امپراتوری روم شرقی قانونی کرد.
جالب است که تنها چند دقیقه پیادهروی با آنجا فاصله دارد تا به میدان موسوم به میدان تساهل برسید؛ جایی که در آن کلیسای جامع سنت الکساندر نوسکی (ارتدکس بلغاری)، مسجد بانیا باشی (اهل سنت)، کلیسای جامع سنت جوزف (کاتولیک رومی) و کنیسه صوفیه (یهودیت ارتدکس) کنار هم قرار گرفتهاند.
مثل هر عبادتگاه دیگری، اگر قصد ورود به این بناها را دارید حتما لباس مناسب بپوشید.
تنها سایت ثبتشده صوفیه در فهرست یونسکو را ببینید
در ادامه بحث کلیساها، کلیسای بویانا در حاشیه شهر از آن دسته مکانهایی است که نباید از دست بدهید؛ این بنا در سال ۱۹۷۹ به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد.
به توصیف یونسکو، این مجموعه «یکی از کاملترین و دستنخوردهترین یادمانهای هنر قرونوسطای شرق اروپا» است و از یک کلیسا متعلق به قرن دهم، کلیسایی از قرن سیزدهم و سومین کلیسا که در قرن نوزدهم ساخته شده تشکیل میشود.
فریسکهای داخل کلیسای دوم، که یونسکو از آنها به عنوان «یکی از مهمترین مجموعههای نقاشیهای قرونوسطایی» یاد میکند، مهمترین بخش این مجموعهاند.
در کوه ویتوشا پیادهروی کنید
از کلیسای بویانا تا مسیرهای پیادهروی کوه ویتوشا فاصله زیادی نیست.
در وبسایت Visit Sofia (منبع به زبان انگلیسی) اطلاعات مسیرهای مختلف را پیدا میکنید؛ از جمله مسیری که از کلیسای بویانا تا آبشار بویانا ادامه دارد، و البته گزینههای طولانیتر هم وجود دارد.
گشتی در میان هنر خیابانی شهر بزنید
خیابانهای صوفیه پر از نقاشیهای دیواری است و اگر به یکی از دفاتر اطلاعرسانی گردشگری شهر سر بزنید، نقشهای پیدا میکنید که محل همه آنها را نشان میدهد.
در پارکینگ نزدیک ایستگاه مترو سردیکا چندین نقاشی دیواری دیده میشود، اما محبوبترین اثر برای من نقش سنت جورج و اژدهاست که نزدیک هتل آرته صوفیه قرار دارد.
یا معماری پساجنگ صوفیه را کشف کنید
هرچند بسیاری از جاذبههای اصلی شهر به دوران باستان بازمیگردند، اما با یک تور پیادهروی در میان بناهای پس از جنگ، میتوانید با دوران کمونیستی صوفیه هم آشنا شوید.
نقشه رایگانی روی وبسایت Visit Sofia (منبع به زبان انگلیسی) برای دانلود در دسترس است که شما را از مسیرهای معمول گردشگری دور میکند و به هتلها، مجتمعهای مسکونی و دیگر ساختمانهایی میبرد که در آن دوره ساخته شدهاند.
چه دوستش داشته باشید و چه از آن خوشتان نیاید، سبک معماری بروتالیستی در آن سالها تاثیر بزرگی بر خط افق شهر گذاشت.
در بازار زنان چرخی بزنید
بازار زنان، یا ژنسکی پازار، که نخستین بار در سال ۱۸۷۸ شکل گرفت، قدیمیترین بازار روباز صوفیه است.
در اینجا میتوانید میوه و سبزی تازه، ادویه، شیرینیهای محلی و لباس بخرید.
تابلویی در بازار تاریخچه آن را با عکسهایی از دهههای مختلف توضیح میدهد اما من توضیحی درباره اینکه چرا نامش بازار زنان است پیدا نکردم. به گزارش خبرگزاری بلغارستان (منبع به زبان انگلیسی)، این نام به دوران عثمانی برمیگردد؛ زمانی که زنان تنها اجازه داشتند به بازار روستاهای اطراف یا بازارهایی بروند که صرفا برای نیازهای زنان در نظر گرفته شده بود.
با صحنه آبجوی دستساز صوفیه آشنا شوید
صنعت آبجوی دستساز بلغارستان در حال شکوفایی است و هیچ جایی بهتر از صوفیه برای امتحان کردن آن پیدا نمیکنید.
در سفرم به این شهر، به چند تا از بهترین بارهای صوفیه سر زدم. میتوانید مسیر دقیقی را که رفتم ببینید و خودتان دنبالش کنید، در اینجا.
کجا در صوفیه غذا و نوشیدنی بخوریم
غذای بلغاری هنوز به جریان اصلی آشپزی جهان راه پیدا نکرده، بنابراین سفر به صوفیه احتمالا نخستین برخورد شما با این آشپزی خواهد بود.
رستوران ماناستیرسکا ماگرنیتسا جای فوقالعادهای است برای شروع آشنایی با این غذاها. این رستوران در خانهای تاریخی متعلق به منتقد ادبی، پروفسور کراستیو کراستف، قرار دارد و منوی آن شامل خوراکهایی از صومعههای سراسر کشور است.
من شخصا حلیم گزنه با پنیر را خیلی دوست داشتم؛ باور کنید خوشمزهتر از آن چیزی است که به نظر میرسد. کارکنان رستوران هم بسیار راهنما هستند و با خوشرویی برایتان پیشنهاد غذا میدهند.
اگرچه بلوار ویتوشا معروفترین خیابان صوفیه است، برای پیدا کردن کافهها و رستورانهایی که حالوهوای کمتر توریستی دارند بهتر است سری به خیابان تسار شیشمان بزنید.
دفعه بعد برای دیدن چه چیزی برمیگردم…
صومعه ریلا که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، حدود دو ساعت با صوفیه فاصله دارد اما این بار آنقدر وقت نداشتم که بتوانم دیدارش را در برنامه سفرم جا بدهم.
همیشه دوست داشتم در اطراف دریاچههای ریلا پیادهروی کنم اما این کار کاملا به شرایط آبوهوا بستگی دارد؛ حتی وقتی میانه ماه مه به آن منطقه رفتم، سطح دریاچهها هنوز پوشیده از برف بود.
چطور به صوفیه برویم
فرودگاه بینالمللی صوفیه میزبان دهها شرکت هواپیمایی از جمله ایزیجت، لوفتهانزا، رایانایر و ویز ایر است و دو شرکت آخر پایگاه عملیاتی در این فرودگاه دارند.
فرودگاه با خط مترو در حدود ۲۰ دقیقه به مرکز شهر وصل میشود.