در نامهای سرگشاده، فرودگاهها، شرکتهای هواپیمایی و نهادهای هوانوردی اروپا از کمیسیون اروپا خواستهاند سامانه ورود و خروج شنگن در دوره اوج موقتا تعلیق شود، زیرا صفهای مرزی تا پنج ساعت، مسافران، پروازها و گردشگری را مختل میکند.
فرودگاه ها و شرکت های هواپیمایی اروپا با انتشار یک درخواست فوری خطاب به اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هشدار داده اند که استقرار سامانه ورود و خروج شنگن (EES) به «نقطه بحرانی» رسیده و در اوج فصل سفرهای تابستانی برای میلیون ها مسافر اختلالات شدید ایجاد کرده است.
این نهادهای هوانوردی، شامل ای سی آی یوروپ (ACI EUROPE)، خطوط هوایی برای اروپا (A4E) و انجمن بین المللی حمل ونقل هوایی (یاتا / IATA)، در یک نامه سرگشاده (منبع به زبان انگلیسی) که اول ژوئیه منتشر شد از بروکسل خواسته اند به کشورهای عضو اجازه دهد هر زمان حجم مسافران از ظرفیت عملیاتی فراتر رفت، به طور موقت این سامانه دیجیتال کنترل مرزی را تعلیق کنند.
این سازمان ها در نامه خود نوشتند: «امروز به نقطه بحرانی رسیده ایم. اجرای کنونی سامانه EES پیامدهای عملیاتی شدیدی ایجاد می کند که موجب اختلال در سفر مسافران شده و بر مقامات مرزی، فرودگاه ها و شرکت های هواپیمایی فشار غیرقابل تحمل وارد می کند.»
همین سازمان ها افزودند: «به همین دلیل خواستار مداخله فوری شما هستیم تا پیش از آنکه در اوج فصل سفرهای تابستانی اوضاع بیش از این رو به وخامت بگذارد، چاره ای اندیشیده شود.»
سامانه EES در آوریل ۲۰۲۶ در سراسر منطقه شنگن به طور کامل عملیاتی شد و مهر زدن دستی گذرنامه را برای بیشتر مسافران غیراروپایی با یک سامانه دیجیتال جایگزین کرد که ورود و خروج را همراه با داده های بیومتریک، از جمله اثر انگشت و تصویر چهره ثبت می کند.
این سامانه با هدف تقویت امنیت مرزی، شناسایی افراد دارای اقامت بیش از مهلت و تسهیل مدیریت مرزهای خارجی طراحی شده است.
با این حال، صنعت هوانوردی می گوید اجرای این سامانه در بسیاری از فرودگاه ها نتیجه ای برعکس داشته است.
به گفته این نامه، زمان انتظار در کنترل های مرزی اکنون در دوره های اوج ترافیک «به بیش از پنج ساعت» می رسد؛ موضوعی که به از دست رفتن پروازهای اتصال، تاخیر در پروازها و افزایش فشار بر کارکنان صف اول فرودگاه منجر شده است.
این گروه ها هشدار داده اند فرودگاه های کوچکتری که به مقاصد محبوب تعطیلات خدمات می دهند نیز درگیر مشکل شده اند، به طوری که مسافران به دلیل ناتوانی امکانات مرزی در پردازش سریع ورودها، ناچارند در صف هایی که تا بیرون ترمینال کشیده می شود بایستند.
در نامه آمده است: «هواپیماها هنگام بستن درِ گیت با صندلی های نیمه خالی روبه رو هستند، در حالی که مسافران در صف کنترل مرزی گیر کرده اند.»
صنعت هوانوردی اذعان کرده است که کشورهای عضو هم اکنون مجاز شده اند تا اوایل سپتامبر به طور موقت جمع آوری داده های بیومتریک را تعلیق کنند، اما استدلال کرده که این میزان انعطاف نتوانسته از تشکیل صف های طولانی یا اختلالات عملیاتی جلوگیری کند.
با توجه به این که انتظار می رود فرودگاه های اروپایی در ماه های ژوئیه و اوت حدود ۴۰ میلیون مسافر بیشتر از دو ماه پیش از آن جابه جا کنند، این سازمان ها هشدار داده اند که بدون اقدامات بیشتر، شرایط می تواند به سرعت رو به وخامت بگذارد.
این نهادها در نامه خود «با احترام» از کمیسیون اروپا خواسته اند «اکنون وارد عمل شود» و اقدامات زیر را «بدون تاخیر» انجام دهد:
- فورا تمام انعطاف لازم را در اختیار کشورهای عضو قرار دهد تا بتوانند هر زمان حجم مسافران از ظرفیت عملیاتی امکانات کنترل مرزی فراتر رفت، سامانه EES را به طور کامل و پیشگیرانه، دست کم در طول ماه های ژوئیه و اوت، تعلیق کنند.
- در همکاری نزدیک با کشورهای عضو و صنعت، تا ماه سپتامبر یک سازوکار دائمی برای انعطاف عملیاتی ایجاد کند که به مقامات کنترل مرزی اجازه دهد در شرایط استثناییِ به روشنی تعریف شده، برای تضمین مدیریت کارآمد و مسافرمحور مرزها، رویه های EES را متوقف کنند.
در این نامه تاکید شده است که «اعتبار اتحادیه اروپا و اعتماد به چارچوب مقرراتی نیز در معرض خطر است». در ادامه آمده است اروپا باید مقصدی بماند که «نه فقط امن، بلکه کارآمد، خوشامدگو و رقابتی» است.
نویسندگان نامه با هشدار نسبت به این که برخی گردشگران بین المللی به دلیل «احتمال انتظارهای طولانی در مرز» در حال «بازنگری سفرهای خود» به اروپا هستند، نوشته اند این وضعیت «به طور خاص اعتبار اروپا، گردشگری اروپایی و پیوندهای هوایی را تضعیف می کند».
درخواست WTTC برای اقدام هماهنگ
شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) در واکنش به نامه سرگشاده ای که از سوی ای سی آی یوروپ، A4E و یاتا ارسال شده، خواستار «اقدام هماهنگ» برای حفظ اجرای سامانه EES بدون ایجاد اختلال در سفرها شده است.
WTTC در حالی که بر اهمیت نوسازی سامانه های مرزی و تقویت امنیت در سراسر اروپا تاکید می کند، بارها هشدار داده است که بدون انعطاف پذیری کافی، تجهیزات قابل اعتماد، نیروی انسانی کافی و اطلاع رسانی مناسب به مسافران، «گره های عملیاتی می تواند تجربه سفر را مختل و رقابت پذیری جهانی اروپا به عنوان یک مقصد را تضعیف کند».
این شورا گفته است اگر این مشکلات حل نشود، اروپا در مقایسه با دیگر مقاصد جهانی که فرآیندهای ورود سریع تر و بدون مانع ارائه می دهند، در «یک وضعیت به وضوح نامطلوب» قرار خواهد گرفت.
بر اساس تحلیل اخیر WTTC، انتظارهای سه ساعته یا بیشتر در مرزها به طور مستمر می تواند «به شکل قابل توجهی تقاضا را کاهش دهد»، به طوری که حدود یک سوم مسافران گفته اند در این صورت کمتر احتمال دارد به منطقه شنگن سفر کنند. با تعمیم این برآورد به پیش بینی های سال ۲۰۲۶، ممکن است تا ۴۱ میلیون ورود و ۴۵٫۴ میلیارد دلار هزینه بالقوه گردشگران در اروپا در معرض خطر قرار گیرد.
گلوریا گوارا، رئیس و مدیرعامل WTTC، گفت: «سامانه EES گامی مهم به سوی مرزهایی هوشمندتر و امن تر برای اروپاست، اما اجرای آن باید عملی، هماهنگ و مسافرمحور باشد. اگر انتظارهای طولانی به رویه ای پذیرفته شده تبدیل شود، مسافران مقصد دیگری را انتخاب خواهند کرد.»
او افزود: «اروپا نمی تواند رقابت پذیری خود یا تجربه ای را که به میلیون ها بازدیدکننده ارائه می دهد به خطر بیندازد. ما سیاست گذاران را تشویق می کنیم با صنعت همکاری نزدیک داشته باشند تا این سامانه به وعده خود برای ایجاد مرزهایی بهتر عمل کند، بی آنکه مانع ناخواسته ای بر سر راه سفر ایجاد شود.»