چهار غول هوش مصنوعی علنا پذیرفتند برای حفظ ایمنی توسعه فناوری خود را کند کنند، اما یک شکایت جدید میگوید این «توافق» در واقع تبانی غیرقانونی برای کمفروشی به مشتریان بود.
بزرگترین چهرههای حوزه هوشمصنوعی متهم شدهاند که پنهانی توافق کردهاند سرعت همان فناوریای را کم کنند که برای توسعه شتابزده آن میلیاردها دلار هزینه کردهاند؛ تصمیمی که به گفته شاکیان، مشتریانِ پرداختکننده را از ارزش واقعی محروم کرده است.
آگهی
آگهی
بر اساس یک شکایت تازه ضدانحصار، چهار شرکت پیشروی هوشمصنوعی یعنی Anthropic، OpenAI، xAI و Google DeepMind برای کند کردن عمدی روند توسعه فناوری خود همدست شدهاند و با هماهنگی غیرقانونی یک «کاهش سرعت» مشترکان پولی را متضرر کردهاند.
این شکایت که در دادگاه منطقهای فدرال آمریکا در ناحیه شمالی کالیفرنیا ثبت شده، ادعا میکند مدیرانعامل این شرکتها زیر پوشش دغدغههای ایمنی، برای مهار توسعه هوشمصنوعی تبانی کردهاند؛ توافقی که از نظر شاکیان چیزی جز شکل دیگری از تثبیت قیمت نیست.
نیک رولی، وکیل اصلی شاکیان، گفت: «اگر اجازه دهیم ایمنی و پروتکلهای هوشمصنوعی... توسط توافقهای خصوصی و منفعتطلبانه میان قدرتمندترین شرکتهای فناوریِ سودمحور در جهان کنترل شود، هوشمصنوعی خیلی زود از کنترل انسان خارج میشود و میتواند همه ما را نابود کند».
به گفته دادخواست، بخش عمده این هماهنگیها در ۱۲ سپتامبر رخ داده است؛ زمانی که داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، مقالهای منتشر کرد و در آن خواستار همکاری سراسری صنعت برای کاهش سرعت پیشرفتها به نفع تدابیر ایمنی گستردهتر شد.
همان روز سم آلتمان، مدیرعامل OpenAI، ایلان ماسک، مدیرعامل SpaceXAI، و دمیس هسابیس، همبنیانگذار و رئیس Google DeepMind، هر یک به طور علنی به پیشنهادهای آمودی پاسخ مثبت دادند و همراهی خود را با آن اعلام کردند.
با این حال شکایت ادعا میکند که شکلگیری این هماهنگی از چند ماه قبل آغاز شده بود. به بیانیهای در ژوئیه ۲۰۲۶ اشاره میشود که چندین مقام ارشد آزمایشگاههای بزرگ هوشمصنوعی آن را امضا کردند و در آن به «فشار رقابتی شدید برای این که هیچ بازیگری به تنهایی روند توسعه را کند نکند» اذعان شده بود.
در آن بیانیه از دولت خواسته شده بود از تلاش جهانی برای کند کردن توسعه خودکار هوشمصنوعی حمایت کند.
شاکیان استدلال میکنند روشن است که توافق میان روسای رقیب شرکتهای هوشمصنوعی بر سر این که پیشرفتشان «باید کندتر از چیزی باشد که رقابت آزاد رقم میزند» اثری ضدرقابتی بر مصرفکنندگان دارد.
وکلای چهار شاکی نامبرده که برای استفاده اشتراکی از سرویسهایی چون ChatGPT، Claude، Grok یا Gemini پول پرداخت میکنند، این شکایت را به نمایندگی از یک گروه سراسری دیگر مشترکان پولی این خدمات مطرح کردهاند.
شاکیان با این که هر شرکت بهطور مستقل تصمیم بگیرد برای افزایش ایمنی روند توسعه خود را کند کند مخالفتی ندارند.
آنها در دادخواست استدلال میکنند قوانین ضدانحصار به این شرکتها اجازه نمیدهد از «میانبُر» توافق جمعی استفاده کنند و «مهار مشترک» را جایگزین پاسخگویی جداگانه هر شرکت کنند.
به گفته شکایت، این بازار رقابتی است که امکان مسئولیتپذیری و پیشرفت واقعی را فراهم میکند.
نیک رولی، وکیل اصلی شاکیان، گفت: «اگر اجازه دهیم ایمنی و پروتکلهای هوشمصنوعی... تحت کنترل توافقهای خصوصی و منفعتطلبانه میان قدرتمندترین شرکتهای فناوریِ سودمحور جهان قرار گیرد، هوشمصنوعی بهسرعت از کنترل انسان خارج میشود و میتواند همه ما را از بین ببرد».
'تنظیم سرعت در مرز فناوری'
آمودی در مقاله نخست خود که در آن پیشنهاد کاهش سرعت توسعه را مطرح کرد، به چالشهای احتمالی ضدانحصار اذعان کرد و نوشت بهتر است دولت آمریکا برای «میانجیگری یا دستکم ممکن کردن» این گفتوگوهای میان آزمایشگاهها وارد عمل شود.
او نوشت دولت لزوما نیازی به مشارکت مستقیم در این گفتوگوها ندارد، اما باید «برای برخی انواع گفتوگوی ایمنی، معافیت محدودی صادر کند».
سم آلتمان در واکنش، در شبکههای اجتماعی نوشت OpenAI از ایده یک «چارچوب فدرال که الزامات ایمنی یکسانی تعیین کند» استقبال میکند، اما افزود «ما معتقدیم برای آغاز کاری که این اطمینان را فراهم کند لازم نیست منتظر معافیت ضدانحصار یا قانونگذاری بمانیم».
هرچند بحثهای اخیر درباره تنظیم سرعت توسعه بیشتر تحت تاثیر نگرانی فزاینده از احتمال خارج شدن هوشمصنوعی از کنترل انسان بوده، بسیاری از رهبران این حوزه مدتهاست درباره تدوین معیارهای مشترک یا نوعی هماهنگی برای حفظ اولویت تلاشهای ایمنی سخن میگویند.
شاکیان در این پرونده میگویند با این که شرکتهای هوشمصنوعی از کنگره، کاخ سفید یا دیگر نهادها بخواهند مقررات هوشمصنوعی وضع کنند مخالف نیستند و همچنین با درخواست این شرکتها برای دریافت معافیت ضدانحصار مخالفتی ندارند.
اما به دست آوردن چنین سطحی از همکاری با دولت فدرال میتواند مسیری دشوار و پرچالش باشد.
شتابگیری هوشمصنوعی در برابر کاهش سرعت
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درخواستها برای مقرراتگذاری را در شبکههای اجتماعی رد کرده است. او مدعی شده هر تلاش برای محدود کردن این فناوری بخشی از یک «توطئه» است.
ترامپ در شبکههای اجتماعی پرسید چرا رهبران این صنعت خواستار مقرراتی هستند که به گفته او «اگر بهشدت اجرا شود، آنها را به ورطه فراموشی و ورشکستگی میکشاند».
ترامپ شنبه در شبکههای اجتماعی اعلام کرد در حال تشکیل یک کارگروه هوشمصنوعی است و یک «تزار هوشمصنوعی» منصوب خواهد کرد، اما جزئیات چندانی ارائه نکرد.
دولت ترامپ آشکارا اعلام کرده میخواهد آزمایشگاههای آمریکایی هوشمصنوعی از رقبای چینی پیشی بگیرند و در رقابت با آنها برتری پیدا کنند.
در حالی که چندین رهبر و نامزد حزب دموکرات خواستار اقدام گسترده در زمینه مقرراتگذاری هوشمصنوعی شدهاند، جمهوریخواهان تا حد زیادی موضعی مشابه ترامپ اتخاذ کردهاند.
رئیسجمهور آمریکا این هفته برای گفتوگو درباره هوشمصنوعی راهی پکن میشود؛ دیداری با هدف ایجاد کانال ارتباطی روشن میان دو بازیگر اصلی هوشمصنوعی در جهان.