بیش از صد نهاد بینالمللی اعلام کردهاند که مسئولیت حفاظت از کودکان باید بر عهده شرکتهای هوش مصنوعی باشد، نه والدین.
بیش از ۱۰۰ سازمان از جمله عفو بینالملل و نجات کودکان، در فراخوانی مشترک از دولتها خواستهاند هوش مصنوعی را برای کودکان ایمن کنند؛ یک روز پیش از آن که سازمان ملل نخستین نشست جهانی خود درباره حکمرانی بر هوش مصنوعی را برگزار کند.
این ائتلاف به رهبری بنیاد حقوق کودکان «فایو رایتس» میگوید هوش مصنوعی هماکنون نیز به کودکان آسیب میزند و رویکردهای مقرراتگذاری کنونی با مداخله دیرهنگام، از حمایت موثر از آنها بازمانده است.
این هشدار در حالی مطرح میشود که شکایتها علیه شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی، از جمله «کاراکتر تکنالوجیز» و «اوپناِیآی»، به دلیل اثرات این فناوری بر کودکان افزایش یافته؛ بهویژه به خاطر چتباتهای «همدم» که برای شبیهسازی روابط عاطفی مداوم طراحی شدهاند و نیز ادعاهایی مبنی بر این که چتباتهای هوش مصنوعی این شرکتها بدون هشدارهای کافی، به عنوان محصولی ایمن برای کودکان بازاریابی میشود.
این گروه در بیانیهای که روز دوشنبه و پیش از نخستین گفتوگوی جهانی سازمان ملل درباره حکمرانی بر هوش مصنوعی منتشر شد، استدلال میکند دولتها باید مدلهای تجاریای را هدف بگیرند که به گفته آنها ریشه این مشکل است.
لیندا برینگتونلیچ، مدیر اجرایی «فایو رایتس»، میگوید: «کودکان به روشنی برای ما مشکل را توضیح دادهاند.»
او میافزاید: «آنها از ما نمیخواهند جلوی نوآوری در هوش مصنوعی را بگیریم، اما اوضاع هم نباید به این شکل باشد که بعد از وقوع آسیب، فقط به جمعوجور کردن پیامدها مشغول شویم.»
این ائتلاف خواستار آن است که دولتها ده اقدام را برای جلوگیری از آسیب دیدن کودکان به اجرا بگذارند.
از جمله، الزام شرکتها به اثبات ایمن بودن سامانههای هوش مصنوعی برای کودکان پیش از عرضه، اعمال جریمههای مالی علیه شرکتهایی که محصولاتشان حقوق کودکان را نقض میکند، ممنوعیت بهکارگیری طراحیهایی که از آسیبپذیریهای روانشناختی کودکان سوءاستفاده میکند و غیرقانونی اعلام کردن بهرهبرداری تجاری از تصاویر، صدا و دادههای بیومتریک کودکان.
این گروه میگوید برای رسیدن به این هدف نیازی به قانونگذاری جدید نیست و تنها کافی است تعهداتی اجرا شود که دولتها پیشتر ذیل کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل و «پیمان جهانی دیجیتال» این سازمان پذیرفتهاند؛ چارچوبی جهانی که دولتها را به پایبندی به حقوق بینالملل و حقوق بشر در فضای آنلاین متعهد میکند.
او میگوید: «تا زمانی که شرکتها نه به خاطر ایمنی، بلکه به دلیل سرعت، درگیر کردن کاربر و استخراج داده پاداش میگیرند، ما همچنان فقط علایم را درمان میکنیم و در همین حال بیماری فراگیر میشود.» برینگتونلیچ با تاکید بر این که احترام به حقوق کودکان «باید شرط فعالیت تجاری باشد، نه گزینهای اختیاری»، اضافه میکند این موضوع باید به پیششرط کسبوکار تبدیل شود، نه امتیازی اضافی.