کمیسیون اروپا بار دیگر به هدف شایعات و اطلاعات نادرست فراگیر تبدیل شده است. چندین پست، با میلیونها بار بازدید، ادعا کردند بروکسل قصد دارد پیش از دسترسی کاربران به اینترنت، «گذرنامه اینترنتی» را الزامی کند.
برخی از این پستها حتی پا را فراتر گذاشته و ادعا کردهاند که کمیسیون اروپا قصد دارد شبکههای خصوصی مجازی (VPN) را نیز ممنوع کند تا کاربران نتوانند این سامانه را دور بزنند.
آگهی
آگهی
در واقع، این ادعاها به برنامه کمیسیون اروپا برای راهاندازی یک اپلیکیشن احراز سن مربوط میشود؛ ابزاری که با هدف محافظت از کودکان در برابر محتوای آنلاین زیانآور یا نامناسب برای سن آنها طراحی شده است. انتظار میرود این برنامه تا پایان سال ۲۰۲۶، بسته به اجرای آن از سوی کشورهای عضو اتحادیه اروپا یا ادغام آن در کیف پولهای ملی هویت دیجیتال اروپا، راهاندازی شود.
بخش زیادی از این اطلاعات نادرست بر این موضوع متمرکز است که کاربران در مرحله نخست باید سن خود را با استفاده از یک مدرک هویتی رسمی تأیید کنند؛ موضوعی که برخی کاربران شبکههای اجتماعی آن را بهاشتباه «گذرنامه اینترنتی» توصیف کردهاند.
احراز سن و نه دسترسی به اینترنت
برای فعالسازی این برنامه، کاربران باید سن خود را با استفاده از یک مدرک هویتی رسمی، مانند گذرنامه یا کارت ملی، تایید کنند.
اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هنگام معرفی این طرح گفت این سامانه به افراد امکان میدهد ثابت کنند شرط سنی لازم را دارند؛ «درست همانطور که فروشگاهها هنگام خرید نوشیدنیهای الکلی، مدرکی برای اثبات سن مشتری درخواست میکنند.»
پس از انجام تایید اولیه، این برنامه تنها مشخص میکند که آیا کاربر حداقل سن لازم برای استفاده از یک خدمت اینترنتی خاص را دارد یا خیر. این سامانه قرار نیست اطلاعات شخصی مانند نام، تاریخ تولد یا هویت فرد را در اختیار وبسایتها یا سرویسهای آنلاین قرار دهد.
خانم فن در لاین تاکید کرد این برنامه به کاربران امکان میدهد «سن خود را بدون افشای هرگونه اطلاعات شخصی دیگر» اثبات کنند.
او همچنین اعلام کرد نرمافزار این سامانه کاملا متنباز (Open Source) خواهد بود تا هر فردی بتواند کدهای آن را بررسی کند.
با وجود این، برخی منتقدان معتقدند الزام به تایید هویت برای دسترسی به برخی خدمات اینترنتی میتواند در آینده راه را برای کنترل بیشتر برای استفاده از اینترنت هموار کند.
کمیسیون اروپا این برداشت را رد کرده و تاکید دارد که تنها هدف این سامانه، جلوگیری از دسترسی افراد زیر ۱۸ سال به محتوا و خدماتی است که ممکن است برای آنها زیانآور باشد و در عین حال، حریم خصوصی کاربران از طریق تایید صرفا سن آنها حفظ خواهد شد.
آیا اتحادیه اروپا قصد ممنوع کردن ویپیانها را دارد؟
ادعای دیگری که در اینترنت دست به دست میشود این است که اتحادیه اروپا قصد دارد برای اجرای سامانه جدید احراز سن، ویپیانها را ممنوع یا مسدود کند.
برنامه «مکعب» یورونیوز پیشتر این ادعا را رد کرده بود. منشا این روایت، گزارشی از سرویس پژوهشی پارلمان اروپا (EPRS) در ماه ژانویه است که در آن بررسی شده بود چگونه میتوان ازویپیانها برای دور زدن سامانههای تایید سن استفاده کرد.
انتشار این گزارش باعث شد برخی کاربران شبکههای اجتماعی گمان کنند بروکسل در حال آمادهسازی طرحی برای مقابله با وی پیانهاست و بخشهایی از گزارش را که این ابزارها را بهعنوان «راههای دور زدن» سامانه تایید سن توصیف کرده بود، برجسته کردند.
اما این برداشت گمراهکننده است. این سند، سیاست رسمی اتحادیه اروپا نیست، بلکه یک گزارش پژوهشی است که برای آگاهی نمایندگان و کارکنان پارلمان اروپا تهیه شده است. در این گزارش نه پیشنهادی برای محدود کردن ویپیانها ارائه شده و نه توصیهای در این زمینه مطرح شده است.
این گمانهزنیها بار دیگر پس از اعلام برنامه تایید سن از سوی کمیسیون اروپا در اواخر ماه آوریل دوباره اوج گرفت.
در جریان یک نشست خبری، از هنا ویرکونن، کمیسر فناوری، حاکمیت دیجیتال، امنیت و دموکراسی اتحادیه اروپا، پرسیده شد که اتحادیه اروپا چگونه میخواهد مانع استفاده افراد زیر سن قانونی از ویپیان برای دور زدن این سامانه شود.
ویرکونن پذیرفت که هیچ راهحل فناورانهای به طور کامل بینقص نیست، اما گفت ابزار احراز سن بخشی از تلاشهای گستردهتر اتحادیه اروپا برای تقویت سازوکارهای حفاظتی در برابر دسترسی افراد زیر سن قانونی به محتوای آنلاین است.
او بعدا در گفتوگویی با برنامه اقتصادی فنلاندی به نام «Talousaamu» تصریح کرد هدف از این طرح، دشوارتر کردن دور زدن سازوکارهای تایید سن و نه ممنوع کردن ویپیانها است.
دفتر او نیز به برنامه مکعب تایید کرد که «به هیچ وجه برخورد یا محدودیتی علیه ویپیانها در کار نیست.»
یک سخنگوی کمیسیون اروپا نیز اعلام کرد که اتحادیه اروپا همچنان متعهد است ضمن بهبود حفاظت از کودکان در فضای آنلاین، اینترنتی آزاد و باز را حفظ کند.
گفتوگوها درباره نحوه اجرای احراز سن آنلاین از سوی کمیسیون از جمله میزان کارآمدی این سامانه و مدت زمانی که برای اجرای آن صرف شده است، ادامه دارد.
با این حال هیچ نشانهای وجود ندارد که کمیسیون در حال معرفی «گذرنامه اینترنتی» برای دسترسی به اینترنت یا ممنوع کردن ویپیانها باشد.