مطالعهای تازه نشان میدهد اروپا با سختتر شدن ویزای آمریکا برای متخصصان فناوری و کاهش نیروی کار هوش مصنوعی در چین، به سومین قطب جذب این استعدادها تبدیل میشود.
اروپا در حال تبدیل شدن به یکی از مقاصد اصلی برای متخصصان هوش مصنوعی است اما ایالات متحده و هند همچنان پیشتازند.
آگهی
آگهی
یک مطالعه جدید نشان میدهد ایرلند، آلمان و هلند هرچه بیشتر در حال جذب استعدادهای هوش مصنوعی هستند و به این ترتیب، اروپا را به نیرویی در حال اوجگیری در عرصه جهانی هوش مصنوعی تبدیل میکنند.
با وجود شتاب اروپا، رقابت جهانی برای جذب استعدادهای هوش مصنوعی همچنان در کنترل ایالات متحده و هند است؛ هر یک نزدیک به یک میلیون متخصص هوش مصنوعی دارند. بر پایه این مطالعه، هند در حوزه موقعیتهای غیر فنی و توسعه نرمافزار رقابتیترین بازار است، در حالی که ایالات متحده در زمینه مهندسان هوش مصنوعی دست بالا را دارد.
با این حال، اروپا جایگاه خود را به عنوان سومین بازار قدرتمند تثبیت میکند. سختگیرانهتر شدن قوانین مهاجرتی آمریکا، ساختن آینده شغلی را برای دانشجویان و کارگران بینالمللی در آن کشور دشوارتر و کمجذابتر کرده و بسیاری را به فکر مقصدهای دیگر انداخته است. همزمان، به نظر میرسد مخزن استعدادهایی که از چین بیرون میآیند رو به کاهش است.
اتاق فکر آلمانی «اینترفیس» دادههای ۱.۶ میلیون متخصص هوش مصنوعی را که شرکت تحلیل بازار کار «روولیو لبز» گردآوری کرده بود، بررسی کرد.
این نیروها در سه دسته کلی قرار گرفتند: مشاغل غیر فنی، متخصصان فنی مانند توسعهدهندگان نرمافزار و دانشمندان داده، و پژوهشگران و مهندسان پیشرفته هوش مصنوعی.
جایگاه اروپا در رقابت بر سر استعدادهای هوش مصنوعی
بریتانیا با حدود ۱۴۵ هزار متخصص هوش مصنوعی، سومین بازار بزرگ جهان به شمار میرود.
در اروپا، آلمان، ایتالیا، هلند و فرانسه در میان ۱۰ کشور نخست از نظر شمار متخصصان هوش مصنوعی قرار دارند. آلمان بهویژه با ۱۷ هزار مهندس هوش مصنوعی برجسته است؛ رقمی که چهارمین تعداد بزرگ در جهان به حساب میآید. پژوهشگران این مطالعه معتقدند این وضعیت «جایگاه آلمان را به عنوان یکی از قطبهای پیشرو هوش مصنوعی در اروپا تثبیت میکند».
اما کشورهای کوچک اروپایی اگر جمعیتشان را در نظر بگیریم بسیار رقابتیتر هستند. بر اساس این مطالعه، ایرلند پس از سنگاپور دومین بازار بزرگ استعدادهای هوش مصنوعی در جهان است و ۴.۱۹ متخصص هوش مصنوعی به ازای هر هزار نفر جمعیت دارد.
سوئیس با ۳.۲۵، لوکزامبورگ با ۳.۱۸، هلند با ۲.۵۶ و دانمارک با ۲.۳۳ متخصص هوش مصنوعی به ازای هر هزار نفر، همگی در میان ۱۰ بازار نخست از نظر تعداد نیروی کار هوش مصنوعی به نسبت جمعیت قرار دارند.
هلند بهویژه در حال تبدیل شدن به مقصدی جذاب برای متخصصان آمریکایی هوش مصنوعی است که به اروپا مهاجرت میکنند. این کشور همچنین بیشترین تعداد مهندسان هوش مصنوعی را در اتحادیه اروپا دارد. با این حال، این توانمندی به طور کامل به موفقیت تجاری ترجمه نشده و سرمایهگذاری جسورانه در شرکتهای هلندی فعال در حوزه هوش مصنوعی هنوز از میانگین اروپایی عقب است.
این مطالعه همچنین بررسی کرد متخصصان هوش مصنوعی در سطح جهان بیشتر به کدام شهرها مهاجرت میکنند. مونیخ، آمستردام و برلین تنها شهرهای اروپایی هستند که از نظر تمرکز متخصصان هوش مصنوعی در میان ۲۵ شهر نخست جهان قرار دارند.
تصویر دوگانه فرانسه
دو سال پیش، اینترفیس فرانسه را یکی از رهبران فناوری در اروپا معرفی کرده بود اما رتبه ملی این کشور از آن زمان به شکل محسوسی افت کرده است.
این گزارش میافزاید: «پاریس همچنان یکی از پایتختهای فناوری اروپا است اما فرانسه برای حفظ استعدادها با چالشهای فزایندهای روبهرو شده است.»
این یافتهها در حالی منتشر میشود که پیشتر با تغییری در سیاست، مالیات استخدام نیروی کار غیر عضو اتحادیه اروپا حذف شده بود. در سال ۲۰۲۵ شمار ویزاهای بلندمدت برای استعدادهای خارجی نزدیک به ۸ درصد کاهش یافت و فقط در رشتههای علمی افزایش اندکی دیده شد.
به گفته پژوهشگران، چالش اصلی فرانسه تامین مالی است: این کشور اکوسیستم قدرتمندی در حوزه هوش مصنوعی دارد اما کندی در سازگاری و در پویایی سرمایهگذاری باعث شده رقبای آن در جذب و حفظ استعدادها از فرانسه جلو بزنند.
با وجود این، فرانسه از معدود کشورهای اتحادیه اروپا است که در آن سهم زنان در مناصب ارشد هوش مصنوعی بیشتر است. با این حال، شمار کارشناسان بینالمللی که به این کشور میآیند رو به کاهش است.
پژوهشگران توضیح میدهند این وضعیت لزوما به معنای بهبود شرایط برای زنان نیست، بلکه نشان میدهد فرانسه بیشتر نیروهای بومی را به کار میگیرد و در نتیجه، به طور خودکار زنان بیشتری جذب میشوند.
در این مطالعه آمده است: «پرورش استعدادهای داخلی و جذب استعدادهای خارجی جایگزین یکدیگر نیستند؛ این دو راهبردی مکمل هستند و کشورهایی که یکی را تضعیف کنند، تاثیر آن را در دیگری احساس خواهند کرد.»
نقش رو به رشد استعدادهای هندی
جریان مهاجرت نیروی متخصص از هند به تدریج به یکی از عوامل کلیدی برای تحقق جاهطلبیهای اروپا در حوزه هوش مصنوعی تبدیل میشود. اکنون بیش از ۱۶ درصد نیروی کار جهانی هوش مصنوعی را هندیها تشکیل میدهند و سهم رو به افزایشی از آنان برای تحصیل و کار، اروپا را انتخاب میکنند.
در سراسر اتحادیه اروپا سهم متخصصان هندی از ۷.۷ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۸.۳ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ تغییری که به گفته این مطالعه بازتاب «تلاشهای مداوم برای افزایش همکاری میان اتحادیه اروپا و هند» است.
این روند در ایرلند بیش از همه مشهود است؛ جایی که کارکنان هندی اکنون نزدیک به ۳۰ درصد از مجموعه استعدادهای هوش مصنوعی کشور را تشکیل میدهند، در حالی که این سهم در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۱ درصد بود.
آلمان و هلند نیز به لطف برنامههای جذب هدفمند، افزایش چشمگیری در ثبتنام دانشجویان هندی داشتهاند؛ برنامههایی که دقیقا دانشجویانی را هدف میگیرند که در گذشته احتمالا برای تحصیل راهی ایالات متحده میشدند.