ورود ناگهانی حدود ۶۰ هزار مهاجر از مراکش به سئوتا، منطقه خودمختار اسپانیا در شمال آفریقا، تنها در یک روز، بار دیگر اختلافهای عمیق کشورهای عضو اتحادیه اروپا بر سر مهاجرت و حفاظت از مرزهای خارجی را آشکار کرده است.
در حالی که مادرید این رویداد را «حمله به تمامیت ارضی اسپانیا» توصیف میکند، برخی دولتهای اروپایی به جای اعلام همبستگی، دولت اسپانیا را به سهلگیری در سیاستهای مهاجرتی متهم کردهاند؛ اختلافی که بار دیگر آینده شنگن و سیاست مشترک مهاجرتی اتحادیه اروپا را به کانون بحثها کشانده است.
آگهی
آگهی
اما چه اتفاقی در سئوتا رخ داد و چرا این بحران تا این اندازه برای اروپا اهمیت دارد؟
سئوتا کجاست و چرا اهمیت دارد؟
سئوتا، همراه با ملیلیا، دو منطقه خودمختار اسپانیا در ساحل شمالی آفریقا هستند و تنها مرزهای زمینی اتحادیه اروپا با قاره آفریقا به شمار میروند.
این منطقه کوچک که تنها حدود ۱۸.۵ کیلومتر مربع مساحت دارد، در ساحل مراکش و در فاصله حدود ۲۵ کیلومتری از سرزمین اصلی اسپانیا قرار گرفته است. همین موقعیت جغرافیایی باعث شده سئوتا به یکی از مهمترین دروازههای ورود مهاجران به اروپا تبدیل شود.
مرز سئوتا با مراکش با حصارهای فلزی، سامانههای نظارتی و حضور دائمی نیروهای امنیتی محافظت میشود، اما در جریان بحران اخیر این سازوکار عملا فروپاشید.
چه شد که دهها هزار نفر وارد سئوتا شدند؟
هنوز علت دقیق این رخداد مشخص نیست.
با این حال، پژوهشگران حوزه مهاجرت میگویند چند روز پیش از این رویداد، شبکههای اجتماعی پر از پیامهایی بود که شهروندان مراکشی را به تلاش برای ورود به سئوتا تشویق میکرد.
در این پیامها علاوه بر آموزش نحوه عبور از مرز، به مهاجران توصیه شده بود چه اظهاراتی مطرح کنند تا شانس بیشتری برای ماندن در اسپانیا داشته باشند.
بسیاری از مهاجران با شنا کردن از اطراف موانع دریایی خود را به سئوتا رساندند.
چرا اسپانیا این رویداد را «حمله» میداند؟
دولت اسپانیا از همان ساعات نخست، این اتفاق را صرفا یک بحران مهاجرتی ندانست.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، ورود گسترده مهاجران را «حمله» و «نقض تمامیت ارضی اسپانیا» توصیف کرد و در نامهای به اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از آنچه «نبود همبستگی اروپایی» خواند، انتقاد کرد.
او نوشت در حالی که نقض مرزهای کشورهای دیگر اتحادیه اروپا معمولا با واکنش سریع و حمایت اعضا روبهرو میشود، برخی دولتها این بار به جای همبستگی، مادرید را هدف انتقاد قرار دادند.
چرا برخی کشورهای اروپایی از اسپانیا انتقاد کردند؟
بحران سئوتا همزمان با تصمیم دولت اسپانیا برای اعطای وضعیت قانونی به حدود ۵۰۰ هزار مهاجر فاقد مدارک اقامت رخ داد.
دولتهای محافظهکار و راستگرای اروپا این تصمیم را عامل تشویق مهاجرت غیرقانونی دانستند و از مادرید خواستند کنترل بیشتری بر مرزهای خود اعمال کند.
اسپانیا اما این دو موضوع را کاملا جدا از یکدیگر میداند و تأکید میکند افرادی که قرار است وضعیت قانونی دریافت کنند، سالهاست در این کشور زندگی و کار میکنند و ارتباطی با موج اخیر ورود مهاجران ندارند.
نقش مراکش چه بود؟
رباط هرگونه استفاده سیاسی از مهاجرت را رد کرده است.
با این حال، این نخستین بار نیست که همزمان با تنشهای دیپلماتیک میان دو کشور، موج گستردهای از مهاجرت به سئوتا رخ میدهد.
اتحادیه اروپا با وجود این تحولات، همچنان از همکاری مراکش در مدیریت مهاجرت تمجید کرده و اسپانیا نیز اعلام کرده است که با مقامهای مراکشی برای بازگرداندن سریع مهاجران به توافق رسیده است.
نتیجه این همکاری آن بود که ظرف کمتر از دو روز، تقریبا همه مهاجرانی که وارد سئوتا شده بودند، به مراکش بازگشتند.
آیا این بحران میتواند آینده شنگن را تغییر دهد؟
بحران سئوتا بار دیگر پرسشی قدیمی را در اتحادیه اروپا زنده کرده است؛ آیا حفاظت از مرزهای خارجی تنها مسئولیت کشورهای خط مقدم مانند اسپانیا، ایتالیا و یونان است یا همه اعضای اتحادیه باید در آن سهیم باشند؟
پدرو سانچز خواستار برگزاری نشست اضطراری وزیران کشور اتحادیه اروپا شده و تأکید کرده است که حفاظت از مرزهای خارجی، مسئولیتی مشترک است.
در مقابل، برخی دولتهای اروپایی خواستار سختگیری بیشتر در سیاستهای مهاجرتی شدهاند.
به همین دلیل، بحران سئوتا تنها یک بحران مرزی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش میزان همبستگی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و آینده سیاست مشترک مهاجرتی این اتحادیه به شمار میرود.