آیا آلپ همچنان «برج آب» تمامنشدنی اروپا باقی خواهد ماند؟ پروژه واتروایز در حال گردآوری حجم بیسابقهای از دادهها از سراسر ارتفاعات آلپ است تا آسیبپذیری حوضههای آبریز سرچشمهای را بهتر درک کند؛ همان جریانهای آبی مرتفعی که رودخانههای بزرگ این قاره را تغذیه میکنند.
هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی (آیپیسیسی) هشدار میدهد که ذوب یخچالهای طبیعی آلپ، تأمین آب جوامع کوهستانی و میلیونها نفر در مناطق پاییندست را تهدید میکند. برآوردها نشان میدهد آلپ، بزرگترین رشتهکوه اروپا، تقریباً دو برابر سریعتر از میانگین جهانی در حال گرمشدن باشد.
آگهی
آگهی
ذخیرهگاه طبیعی کونتامین-مونژوا، نزدیک بخش فرانسوی مونبلان، یکی از محلهای آزمایشی پروژهی فراملی واتروایز است؛ پروژهای که میکوشد آینده منابع آب آلپ را در سناریوهای مختلف اقلیمی و در برابر فشارهای گوناگونی که این اکوسیستمها را تحتتأثیر قرار خواهند داد، مدلسازی کند.
هدف محوری این پروژه، ایجاد پلی میان دانشمندان و جوامع محلی است تا راهبردهای پایدار مدیریت آب بهطور مشترک تدوین شود.
«ما فقط از چیزی محافظت میکنیم که آن را میشناسیم. ژوفری گارسل، محیطبان این ذخیرهگاه، میگوید: «این پروژه قرار است شناخت ما را بیشتر کند و در نتیجه، حفاظت را هم تقویت کند.» او تا پلان ژُوِه بالا رفته بود؛ جایی که دو دریاچه در نزدیکی یخچالی قرار دارند که دیگر از آن اثری نمانده است. این منطقه، مانند بسیاری از سرچشمههای مرتفع، بهسختی قابل دسترسی است و جمعآوری داده درباره وضعیت آب در آن میتواند دشوار باشد.
هدف واتروایز این است که مجموعهی بزرگی از دادهها و اطلاعات موجود را یکپارچه کند و کمبودهای اطلاعاتی را با پیمایشهای میدانی و نصب حسگرهای سبک موسوم به «سنگهای هوشمند» در مسیر جریان آب برطرف سازد. دادههای گردآوریشده شامل اطلاعاتی دربارهی حجم آب، وضعیت بومشناختی و دمای آن است. این اطلاعات سپس با دادههایی دربارهی کشاورزی، تولید انرژی و گردشگری مقایسه میشود تا تصویر کاملتری از وضعیت منطقه به دست آید.
برای نمونه، هر سال هزاران طبیعتگرد که مسیر معروف «تور دو مونبلان» را میپیمایند، از ذخیرهگاه کونتامین-مونژوا عبور میکنند. تابستانها، گلههای گاو در کنار جویبارهای کوهستانی چرا میکنند. شرکت انرژی فرانسوی ایدیاِف بخشی از این آب را برای استفاده در یک نیروگاه در درهی مجاور برداشت میکند. همین فشارها باعث شده این ذخیرهگاه در سالهای اخیر راهکارهایی برای سازگاری با شرایط تازه در پیش بگیرد.
دادههای واتروایز قرار است به یک «جعبهابزار دیجیتال» با دسترسی آزاد نیز افزوده شود؛ ابزاری که به جوامع محلی در منطقهی آلپ، تصمیمگیران و ذینفعان کمک میکند دربارهی راهکارهای سازگاری برای مقاومترکردن مناطق خود گفتوگو کنند. بهرهگیری از دانش و تجربهی ذینفعان محلی در مناطق کوهستانی، یکی دیگر از محورهای مهم پروژه واتروایز است.
واتروایز با بودجهای بالغ بر ۲٫۶۹ میلیون یورو اجرا میشود و ۱٫۶۱ میلیون یورو از این مبلغ از محل صندوق توسعهی منطقهای اروپا تأمین شده است. این پروژه با همکاری ۱۲ نهاد از فرانسه، آلمان، سوئیس، اتریش و اسلوونی اجرا میشود.