حمایت نمادین خاندان سلطنتی هلند در کنار کارزارهای گسترده جذب نیرو در رسانهها شمار داوطلبان برای پیوستن به نیروهای ذخیره ارتش را بهطور چشمگیری افزایش داده است؛ تا جایی که ارتش اکنون برای آموزش، تجهیز و اسکان این موج تازه با چالش روبهرو شده است.
مقامات هلندی میگویند روند جذب نیرو بهویژه پس از پیوستن ملکه ماکسیما و شاهدخت کاتارینا آمالیا به نیروهای ذخیره این کشور شتاب گرفته است. انتشار تصاویری از ملکه هلند در حال تیراندازی در جریان آموزش نظامی در ماه فوریه بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشت.
آگهی
آگهی
در وزارت دفاع هلند این موج تازه افزایش داوطلبان به «اثر آمالیا» معروف شده است؛ اصطلاحی که به نقش شاهدخت کاتارینا آمالیا در افزایش تمایل عمومی برای پیوستن به نیروهای ذخیره اشاره دارد.
درک بوسویک، معاون وزیر دفاع هلند میگوید شمار درخواستها از ظرفیت موجود فراتر رفته است. به گفته او کمبود امکانات آموزشی و فضای اسکان از جمله مشکلات فعلی است اما این وضعیت را «چالشی مثبت» توصیف میکند.
به گفته بوسویک، هلند اکنون حدود ۹ هزار نیروی ذخیره دارد و هدف ارتش این است که این رقم تا سال ۲۰۳۰ دستکم به ۲۰ هزار نفر برسد.
این برنامه بخشی از طرح دولت هلند برای افزایش شمار نیروهای نظامی از سطح فعلی ۸۰ هزار نفر به ۱۲۰ هزار نفر تا سال ۲۰۳۵ است؛ طرحی که از حمایت گسترده سیاسی برخوردار است.
کشورهای اروپایی ارتش خود را نوسازی میکنند
این تحولات در حالی رخ میدهد که کشورهای اروپایی در واکنش به جنگ اوکراین و نگرانیهای فزاینده درباره امنیت قاره در حال تقویت و نوسازی نیروهای نظامی خود هستند. مواضع اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا درباره ناتو نیز به این نگرانیها دامن زده است.
یکی از نیروهای ذخیره ارتش هلند میگوید در سالهای اخیر با تغییر شرایط امنیتی جهانی نگاه به تهدیدها نیز تغییر کرده است. به گفته او تمرکز نیروها اکنون بیشتر بر آمادگی برای عملیاتهای میدانی و دفاعی است.
در رزمایشهای اخیر نیروهای ذخیره با تجهیزات کامل و استتار نظامی در محیطها باز تمرین میکنند و تهدیدهای احتمالی را زیر نظر دارند؛ تهدیدهایی که مقامهای اروپایی و ناتو آن را جدی ارزیابی میکنند.
جنگ اوکراین که مرگبارترین درگیری در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم توصیف شده و ناتو را به تدوین برنامههای جدید برای آمادگی در برابر تهدیدهای احتمالی واداشته است. این برنامهها بر تقویت نیروها و آمادهباش سریع تاکید دارند.
هلند اگرچه خدمت نظام وظیفه را بهطور کامل لغو نکرده اما از سال ۱۹۹۷ اجرای آن را متوقف کرده و در حال حاضر برنامهای برای بازگرداندن آن ندارد.
نیروهای ذخیره در این کشور سالانه حدود ۳۰۰ ساعت خدمت میکنند. این نیروها معمولا در ماموریتهای داخلی مانند حفاظت از زیرساختها به کار گرفته میشوند اما در شرایط اضطراری مانند سیل نیز نقش حمایتی دارند.
افزایش جذب نیرو در کشورهای دیگر
در دیگر کشورهای اروپایی نیز تلاش برای افزایش نیرو ادامه دارد. در آلمان طرحهایی برای بهبود شرایط و مزایای نیروهای داوطلب در دست بررسی است تا بدون بازگشت به خدمت اجباری شمار بیشتری جذب شوند.
فرانسه نیز برنامهای برای جذب داوطلبان جوان راهاندازی کرده که بر اساس آن افراد ۱۸ تا ۲۵ ساله به مدت ۱۰ ماه در داخل کشور یا سرزمینهای فرادریایی خدمت خواهند کرد. هدف نهایی جذب سالانه تا ۵۰ هزار داوطلب تا سال ۲۰۳۵ است.
در شمال و شرق اروپا جایی که تهدید روسیه بیش از دیگر نقاط احساس میشود برخی کشورها همچنان نظامهایی از خدمت اجباری را حفظ کردهاند.
فنلاند برای همه مردان خدمت اجباری دارد و برای زنان نظام داوطلبانه در نظر گرفته است. سوئد در سال ۲۰۱۷ خدمت نظامی محدود و بدون تفکیک جنسیتی را دوباره برقرار کرد. اگر تعداد داوطلبان کافی نباشد برای پر کردن ظرفیت باقیمانده قرعهکشی انجام میشود.
دانمارک هم نظام مشابهی دارد؛ لتونی نیز از سال ۲۰۲۳ در واکنش به تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین خدمت اجباری را دوباره برقرار کرد.