دیوید پترایوس، رئیس پیشین سیا، به یورونیوز گفت ممکن است چهره ای میانهروتر ظهور کند که «بخواهد مستقیم حرکت کند»، اما این «قطع رابطه ای چشمگیر» با وضعیت کنونی خواهد بود.
دیوید پترائوس، رئیس سابق سازمان سیا و ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا، به یورونیوز گفت معتقد است دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا میتواند با وضعیتی شبیه ونزوئلا کنار بیاید؛ وضعیتی که در آن یک چهره میانهرو از درون حاکمیت فعلی ایران، پس از کشته شدن آیتالله علی خامنهای در موج نخست حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، در پی «برقراری رابطه» با ایالات متحده برآید.
آگهی
آگهی
پترائوس در برنامه «۱۲ دقیقه با» یورونیوز گفت: «این احتمال وجود دارد که فردی سر برآورد و بگوید: ببینید آقای رئیسجمهور، حق با شماست. برنامه هستهای، مسلح کردن نیروهای نیابتی و کشتن آمریکاییها، عربها و اسرائیلیها چیزی جز ویرانی برای ما نیاورده است. ما به اشتباه خود پی بردهایم و میخواهیم راه را راست برویم، میخواهیم با همسایهها و با شما کنار بیاییم.»
نیکلاس مادورو، رهبر دیرپای ونزوئلا، در پی مداخلهای نمایشی از سوی آمریکا در ژانویه امسال برکنار شد و معاونش و چهره نمادین رژیم، دلسی رودریگز، جای او را گرفت؛ شخصی که ترامپ او را «فوقالعاده» توصیف کرده است. سایر ارکان دولت ونزوئلا نیز حفظ شدند.
پترائوس اذعان کرد که چنین سناریویی «تغییر جهتی بسیار چشمگیر» نسبت به مواضع کنونی حاکمیت خواهد بود.
او افزود با توجه به اینکه از روز یکشنبه یک شورای رهبری موقت سهنفره تشکیل شده که از رئیسجمهور، رئیس قوه قضاییه و یک روحانی ارشد تشکیل میشود تا پس از مرگ خامنهای کشور را هدایت کند، «فکر نمیکند این محتملترین نتیجه باشد».
عباس عراقچی، وزیر خارجه، گفت ممکن است ظرف چند روز رهبر جدیدی منصوب شود. جانشین خامنهای را یک نهاد روحانی متشکل از علمای دینی وفادار به رهبر تعیین خواهد کرد.
او گفت: «در مجموع، وقتی به نامزدهای احتمالی برای این سمت نگاه میکنید، اغلب ایدئولوگهایی تندرو شبیه آخرین رهبر هستند. بنابراین باید در امیدواری برای ظهور یک چهره عملگرا محتاط باشیم.»
ترامپ هنگام تشریح اهداف خود از درگیری با ایران در روز دوشنبه، با وجود آنکه در ابتدا این جنگ را فرصتی برای ایرانیان جهت «بازپسگیری» دولتشان توصیف کرده بود، از حمایت صریح از تغییر رژیم خودداری کرد.
پترائوس خاطرنشان کرد که هرچند رئیسجمهور ترامپ میخواهد «شرایط تغییر رژیم را طوری فراهم کند که مردم ایران بتوانند از آن بهره ببرند»، اما به باور او این اهداف هنوز محقق نشده است.
او توضیح داد: «چالش اینجاست که در نهایت کسانی پیروز میشوند که هم سلاح بیشتری دارند و هم آمادگی بیشتری برای به کار بردن خشونت. در این وضعیت، نیروهای وابسته به رژیم ایران که اگر همه را جمع بزنید به نزدیک یک میلیون نفر میرسند، مسلح هستند و خشن عمل میکنند.»
او افزود: «بنابراین پرسش این است که آیا کسی هست که بتواند از این ساختار جدا شود، توان واقعی، سلاح واقعی و نیروی کافی داشته باشد و ظرفیت رهبری برای بسیج مردم و رویارویی جمعی با رژیم را فراهم کند؟ متاسفانه فکر نمیکنم در حال حاضر چنین وضعی وجود داشته باشد.»
«بدون اعزام نیروی زمینی»
اهداف جنگی دونالد ترامپ و چشمانداز او برای آینده ایران، مانند جدول زمانی این جنگ، همچنان نامشخص است. با این حال، هم ترامپ و هم وزیر جنگ او پیت هگست در اظهارات روز دوشنبه خود استفاده از نیروی زمینی را منتفی ندانستند.
ترامپ در مصاحبه با روزنامه نیویورک پست گفت: «احتمالا نیازی به اعزام نیروی زمینی نداریم، اما در صورت نیاز از آن استفاده خواهیم کرد.»
با این حال، پترائوس گفت باور ندارد آمریکا نیروی زمینی به میدان بفرستد و دلیل آن را کاهش توان ایران برای ادامه حملات تلافیجویانه با سرعت کنونی دانست.
پترائوس توضیح داد: «فکر میکنم هرچه روزها بگذرد (...) توان ایران برای تلافی کاهش پیدا میکند. ما به کاهش ذخایر موشکی آنها، سکوهای پرتاب، موشکهای کوتاهبرد و حتی پهپادها ادامه خواهیم داد. بنابراین فکر میکنم برای ایران بسیار دشوار خواهد بود که حتی از دور هم شده این سرعت حملات را حفظ کند.»
ایران از زمان آغاز حملات اولیه مشترک آمریکا و اسرائیل در روز شنبه، مجموعهای از حملات تلافیجویانه موشکی و پهپادی را علیه منافع و متحدان آمریکا در منطقه انجام داده است.
هگست روز دوشنبه، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تبدیل شدن این جنگ به درگیریای بلندمدت، گفت: «ما اطمینان حاصل میکنیم که ماموریت انجام شود، اما در عین حال (...) نسبت به سیاستهای ابلهانه گذشته که بیمحابا ما را وارد اقداماتی کرد که به اهداف واقعی و روشن گره نخورده بود، کاملا هوشیار هستیم.»
پترائوس گفت ایالات متحده از «تصمیمهای فاجعهبار» هنگام حمله سال ۲۰۰۳ به عراق، زمانی که دولت و ساختار اداری صدام حسین را به طور کامل منحل کرد، درس گرفته است.
پترائوس گفت: «وقتی تصمیم گرفته شد کل ارتش عراق را منحل کنیم بی آنکه به آنها بگوییم چگونه قرار است امکان تامین معاش خود و خانوادههایشان را فراهم کنیم، عملا پای خودمان را زدیم.»
او ادامه داد: «بعد هم حزب بعث، یعنی حزب صدام، را تا سطوح پایین دهها هزار کارمند دولت که بسیاری از آنها تحصیلکرده غرب بودند و ما به آنها نیاز داشتیم و از پیش برای کمک در کشوری که به اندازه کافی آن را نمیشناختیم به کار گرفته بودیم، کنار گذاشتیم.»
او افزود که ایالات متحده میتوانست «بخشهای اصلی» ساختار حکومت صدام را بازگرداند و «نوعی ونزوئلای سبک» داشته باشد، زیرا سطوح بالای آن به روشنی از بین رفته بود.
«مشارکت اروپا؛ یک احتمال»
در پاسخ به این پرسش که آیا به نظر او ترامپ انتظار حمایت متحدان اروپایی را داشت یا نه، پترائوس گفت مشارکت اروپا، بهویژه در نقش دفاعی، «از همان ابتدا اقدامی عاقلانه بود».
پترائوس گفت: «چون باید از همان ابتدا روشن میبود که ایران اهداف خود را فقط به پایگاههای آمریکا و اسرائیل محدود نخواهد کرد. این کشور به سراغ اهداف غیرنظامی، فرودگاهها و بنادر در کشورهای حاشیه خلیج فارس و فراتر از آن میرود و تا قبرس را هدف قرار میدهد.»
یک پهپاد مظنون پایگاه هوایی بریتانیا را در ساحل جنوبی این کشور جزیرهای هدف قرار داد. در واکنش، یونان دستور اعزام دو ناوچه و دو فروند جنگنده اف-۱۶ را صادر کرد.
با این حال، پترائوس تاکید کرد که در ابتدا هیچ فرضی بر پیوستن کشورهای اروپایی به این عملیات وجود نداشت.
پترائوس درباره امکان مشارکت بیشتر کشورهای اروپایی در عملیات تحت رهبری آمریکا و اسرائیل، از جمله در نقش تهاجمی، گفت: «تا جایی که من میدانم درباره این موضوع بحث شده است.»
او افزود: «نمیدانم بتوانم پیشبینی کنم نتیجه چه خواهد بود، اما همین که این موضوع در حال بحث است نشان میدهد که قطعا یکی از گزینههای ممکن است.»
مشروح این گفتوگو روز سهشنبه ۳ مارس ساعت ۱۴:۴۵ به وقت اروپای مرکزی از یورونیوز پخش میشود.