نرخ مرگ ناشی از خودکشی در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ کمی کاهش یافته و از ده سال پیش کمتر است؛ سه چهارم قربانیان مردند. در اسپانیا نیز دادههای تازه کاهش را نشان میدهد و سازمان جهانی بهداشت خواستار شکستن انگ اجتماعی است.
در سال ۲۰۲۳ در اتحادیه اروپا ۴۸ هزار و ۳۷۰ نفر بر اثر خودکشی جان خود را از دست دادند اما نرخ مرگومیر همچنان رو به کاهش است و اکنون پایینتر از سطح ثبتشده یک دهه پیش قرار دارد.
آگهی
آگهی
این تصویری است که آخرین دادههای یورواستات (منبع به زبان اسپانیایی) ترسیم میکنند؛ آماری که همزمان با روز جهانی پیشگیری از خودکشی منتشر شده است؛ روزی که هر ۱۰ سپتامبر برای آگاهسازی درباره این معضل سلامت عمومی، مقابله با انگزدن و ترویج اقدامات پیشگیرانه برگزار میشود. خودکشی در آن سال یک درصد از همه مرگها ثبتشده در اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داد. نرخ استانداردشده ۱۰.۴ مورد مرگ به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر بود؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲ برابر با ۱۰.۶ و در سال ۲۰۱۳ معادل ۱۲.۲ بود.
تفاوتها میان کشورهای عضو همچنان قابلتوجه است. لیتوانی بالاترین نرخ خودکشی در اتحادیه اروپا را ثبت کرده است؛ ۱۸.۸ مرگ به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر و پس از آن اسلوونی با ۱۶.۴ و مجارستان با ۱۶.۱ مورد قرار دارند. پایینترین نرخها متعلق به قبرس با ۳.۵، یونان با ۴.۳ و مالت با ۵.۵ مورد بود.
مردان ۷۶.۴ درصد از کل قربانیان خودکشی در اتحادیه اروپا را تشکیل دادند. نرخ خام خودکشی در میان مردان ۱۶.۹ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار مرد بود در حالی که این رقم در میان زنان ۵ مورد بود. مرگومیر همچنین با افزایش سن بالا میرود و در میان افراد ۶۵ ساله و بیشتر به ۱۷.۳ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر میرسد.
کاهش خودکشیها در اسپانیا برای سومین سال متوالی
تازهترین آمار ملی نیز همین روند را تایید میکند. در سال ۲۰۲۵، ۳ هزار و ۸۰۸ نفر در اسپانیا بر اثر خودکشی جان باختند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۴ ۳.۷ درصد کمتر است؛ سالی که در آن ۳ هزار و ۹۵۳ مورد مرگ ثبت شد، بهگفته آمار اولیه مؤسسه ملی آمار اسپانیا (INE). (منبع به زبان اسپانیایی)
این سومین سال پیاپی کاهش است؛ روندی که پس از ثبت ۴ هزار و ۲۲۷ مورد مرگ در سال ۲۰۲۲ آغاز شد. در سال ۲۰۲۵، خودکشی سومین علت خارجی مرگ در اسپانیا بود. با این حال در میان مردان، خودکشی مهمترین علت خارجی مرگ به شمار میرفت و ۲ هزار و ۷۸۴ قربانی داشت.
اسپانیا «طرح اقدام برای پیشگیری از خودکشی ۲۰۲۵-۲۰۷» را در اختیار دارد؛ طرحی که به این معضل از منظر سلامت عمومی میپردازد. از جمله اولویتهای آن بهبود اطلاعات موجود، مقابله با انگ و باورهای نادرست درباره خودکشی، تقویت شناسایی زودهنگام و خدمات درمانی و نیز ارتقای هماهنگی میان بخشهای مختلف درگیر در این حوزه است.
این طرح (منبع به زبان اسپانیایی) همچنین بر آگاهسازی و ارتباطگیری مسئولانه تمرکز دارد، دسترسی به منابع حمایتی را تسهیل میکند و پیشگیری در میان افراد و گروههایی را که در وضعیتهای بهویژه آسیبپذیر قرار دارند هدف میگیرد.
شکستن انگ، صحبت کردن و درخواست کمک
سازمان جهانی بهداشت (WHO) کارزار خود برای روز جهانی پیشگیری از خودکشی (منبع به زبان اسپانیایی) را با شعار «Changing the Narrative on Suicide» یعنی «تغییر روایت درباره خودکشی» طراحی کرده است. در سال ۲۰۲۶، فراخوان این سازمان برای اقدام با شعار «Start the Conversation» یعنی «گفتوگو را آغاز کنید» منتشر میشود؛ پیامی که هدف آن مقابله با باورهای نادرست و انگزدن و تشویق مردم به صحبت کردن درباره آنچه تجربه میکنند و درخواست کمک است.
از نظر سازمان جهانی بهداشت، تغییر روایت درباره خودکشی مستلزم آن است که در سیاستهای عمومی بازنگری شود، دسترسی به مراقبتهای باکیفیت بهبود یابد و راهبردهای پیشگیری مبتنی بر شواهد علمی به کار گرفته شود. این سازمان برآورد میکند که هر سال بیش از ۷۲۰ هزار نفر در جهان بر اثر خودکشی جان میبازند. ۷۳ درصد این مرگها در کشورهای با درآمد پایین و متوسط رخ میدهد و خودکشی سومین علت مرگ در میان افراد ۱۵ تا ۲۹ سال در سطح جهان است.
سازمان جهانی بهداشت تاکید میکند که پرسیدن مستقیم از یک فرد درباره این که آیا به خودکشی فکر میکند، خطر را افزایش نمیدهد و میتواند به او کمک کند احساس درکشدن و همراهی کند.
نیاز به تسهیل دسترسی به حمایت، در درخواستهای کمک نیز منعکس میشود. «تلفن امید» در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ شاهد یک افزایش ۱۰.۶ درصدی در تعداد تماسهای مرتبط با رفتارهای خودکشی نسبت به همین دوره در سال پیش بود.
از سوی دیگر، گارد ملی اسپانیا (گاردیا سیویل) با راهاندازی کارزار #PideRefuerzos توجهها را به شناسایی علائم هشداردهنده و اهمیت درخواست کمک تخصصی جلب کرده است.
یکی از منابع عمومی در دسترس، خط ۰۲۴ است؛ خطی که برای افرادی با افکار یا خطر رفتارهای خودکشی و نیز خانوادهها و نزدیکان آنها راهاندازی شده است. این خط در سال ۲۰۲۵ در مجموع ۲۰۴ هزار و ۴۴۹ مورد پاسخگویی ثبت کرد و بنا بر اعلام وزارت بهداشت، ۴۰ درصد تماسها حاکی از خطر متوسط تا بالای خودکشی بود.
خط ۰۲۴ رایگان و محرمانه است و بهصورت شبانهروزی، در همه ۳۶۵ روز سال فعال است. در صورت بروز وضعیت فوریت حیاتی، باید با شماره ۱۱۲ تماس گرفت.