یک مرد بریتانیایی نخستین بیمار جهان شده که تحت عمل جراحی مغز با هدایت زنده هوش مصنوعی قرار گرفته؛ عملی که بیناییاش را نجات داد.
بیمارستانهای کالج دانشگاهی لندن روز پنجشنبه اعلام کردند که یک مرد در انگلیس نخستین بیماری است که تحت جراحی زنده مغز با کمک هوشمصنوعی قرار گرفته؛ عملی که هنگام برداشتن تومور مغزی بینایی او را حفظ کرده است.
ریس هیبرت، مرد ۴۸ ساله اهل بدفوردشر، در دسامبر ۲۰۲۴ زمانی که هنگام پیادهروی از حال رفت و دچار تشنج شد، با تومور مغزی تشخیص داده شد.
با بدتر شدن علائم، هیبرت تصمیم به جراحی گرفت و داوطلب شد در این پژوهش شرکت کند.
او گفت: «اگر بیماران حاضر نباشند در پژوهش شرکت کنند، پزشکان چگونه میتوانند چیزی بیاموزند و پزشکی چطور میتواند پیشرفت کند؟»
هیبرت افزود: «وقتی از من پرسیدند آیا حاضر هستم نخستین بیماری در جهان باشم که این فناوری به طور زنده روی او استفاده میشود... گفتم بله، البته.»
به گفته پزشکان هیبرت، این تومور همچنان بینایی او را تهدید میکرد و در نهایت میتوانست به نابینایی منجر شود. این جراحی توده را با موفقیت برداشت و از بینایی او محافظت کرد.
هیبرت گفت: «وقتی بعد از جراحی به هوش آمدم، بیناییام به شکل چشمگیری بهتر شده بود؛ میتوانستم همهچیز را در اتاق به وضوح ببینم.»
این جراحی در بیمارستان ملی نورولوژی و جراحی مغز و اعصاب (NHNN)، وابسته به بیمارستانهای کالج دانشگاهی لندن (UCLH)، و در قالب یک کارآزمایی بالینی انجام شد که در آن از فناوری هوشمصنوعی توسعهیافته در خود دانشگاه کالج لندن استفاده میشد؛ فناوری ای که بودجه آن را موسسه ملی پژوهش در حوزه سلامت و مراقبت (NIHR) تامین کرده است.
به گفته UCLH، در جریان جراحی سامانه هوشمصنوعی به جای تکیه بر اسکنهای پیش از عمل، ویدئوی زنده جراحی را به صورت آنی تحلیل کرد و با برجستهکردن ساختارهای حیاتی در پایه مغز به تیم جراحی برای تصمیمگیری دقیقتر کمک کرد.
در این بخش از مغز، غده هیپوفیز که اندازه ای در حد یک ساچمه دارد، در کنار رگهای خونی و عصبهایی قرار گرفته است که بینایی را کنترل میکنند. حاشیه خطا حتی در حد یک میلیمتر میتواند حیاتی باشد و به مرگ، نابینایی یا سکته مغزی منجر شود.
پزشکان توضیح دادند که هوشمصنوعی با کمک به شناسایی نواحی پرخطر که باید از آنها دوری شود، تیم جراحی را پشتیبانی کرد تا بتواند تا حد ممکن بخش بیشتری از تومور را به شکل ایمن بردارد.
این فناوری همچنین ظرفیت آن را دارد که ابزارهای جراحی و برهمکنش ابزار و بافت را ردیابی کند تا در جریان اعمال پیچیده از جراحان حمایت و به آنها بازخورد ارائه کند.
جیمز فریث، وزیر نوآوری در حوزه سلامت بریتانیا گفت: «این نمونهای از هوشمصنوعی در بهترین حالت آن است؛ بیمارانی که به لطف جدیدترین فناوریهای تحولآفرین، مراقبتی دریافت میکنند که پیشتر غیرقابل تصور به نظر میرسید.»
او افزود که هوشمصنوعی نیازمند تدابیر حفاظتی مناسب است و دولت همواره اطمینان خواهد داد که موضوع ایمنی جدی گرفته میشود.