یک واکسن شخصیسازیشده و آزمایشی سرطان که توسط شرکتهای داروسازی مرک و مدرنا تولید شده است، در نخستین آزمایش بالینی خود در مرحله نهایی، نتایج اولیه مثبت و امیدوارکنندهای نشان داد.
این دو شرکت اعلام کردند که این دستاورد آنها را یک گام به ثبت درخواست برای دریافت مجوز این گزینه درمانی نزدیکتر میکند.
آگهی
آگهی
این واکسن مبتنی بر فناوری mRNA، هنگام استفاده ترکیبی با داروی ایمنیدرمانی کیترودا (Keytruda) ساخت شرکت مرِک توانست در یک آزمایش فاز سه به اهداف اصلی پژوهشگران دست یابد. این آزمایش بر روی یک هزار و ۱۰۰ بیمار مبتلا به ملانوم (سرطان پوست) پرخطر یا پیشرفته انجام شد. سرطان قابل تشخیص این بیماران پیشتر به طور کامل از طریق جراحی برداشته شده بود.
ارزش سهام مرِک در پی اعلام این خبر بیش از ۱۲ درصد افزایش یافت و ارزش سهام مدرنا حدود ۱۷۷ درصد جهش کرد. میزات افزایش ارزش سهام این دو شرکت بازتابدهنده تفاوت ارزش دو شرکت است. ارزش مرک حدود ۳۳۳ میلیارد دلار و ارزش مُدرنا نزدیک به ۲۵ میلیارد دلار است.
به گفته دانشمندان استفاده از کیترودا همراه با واکسن در مقایسه با استفاده از کیترودا بهتنهایی، مدت زمانی را که بیماران بدون بازگشت ملانوم زندگی کردند، به شکل قابل توجهی افزایش داد. این درمان همچنین خطر گسترش سرطان به بخشهای دیگر بدن را کاهش داد. این نتایج در ادامه دادههای مثبت یک آزمایش فاز دو از ساز و کاری است که اوایل سال جاری خبرش منتشر شده بود.
استفان بانسل، مدیرعامل مدرنا گفت: «این لحظه بزرگی برای پزشکی و لحظهای بزرگ برای بیماران است.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
آزمایش فاز سه همچنان ادامه خواهد داشت تا پیامدهای دیگری، از جمله میزان تاثیر ترکیب این واکسن با دارو بر بقای کلی بیماران، مورد ارزیابی قرار گیرد. این شرکتهای داروسازی قصد دارند دادههای حاصل را در یک نشست بینالمللی پزشکی ارائه کنند اما هنوز مشخص نیست چه زمانی درخواست رسمی برای دریافت مجوز در آمریکا را ارائه خواهند کرد.
دکتر دین لی، رئیس آزمایشگاههای تحقیقاتی مرِک گفت که شرکتهای دارویی احتمالا طی «چند ماه آینده» گفتگو با نهادهای نظارتی درباره این درمان و ایمنی آن را آغاز خواهند کرد.
دادههای اولیه نشان میدهد این درمان ترکیبی میتواند به یک گزینه درمانی جدید برای ملانوم تبدیل شود. این نوع سرطان تنها حدود یک درصد از سرطانهای پوست را تشکیل میدهد اما عامل بخش بزرگی از مرگومیرهای ناشی از سرطانهای پوست است. بیشتر موارد عود ملانوم در دو تا سه سال نخست پس از درمان اولیه و برداشتن تومور رخ میدهد.
دکتر جین هیلی، رئیس بخش توسعه اولیه داروهای سرطان در مرِک، در مصاحبهای گفت بیماران مبتلا به ملانوم «مجبورند با سنگینی و اضطراب ناشی از این تشخیص جدید کنار بیایند و سپس درمانهای ناخوشایندی مانند جراحی را پشت سر بگذارند و پس از آن نیز نگران بازگشت سرطان خود هستند.»
او افزود که بسیار هیجانانگیز است که این درمان در مقایسه با کیترودا که استاندارد درمان ملانوم محسوب میشود، به «بهبودی معنادار از نظر بالینی» منجر شده و بیماران نیز آن را بهخوبی تحمل کردهاند. جین هیلی خاطرنشان کرد عوارض جانبی مشاهدهشده مشابه عوارض واکسنهایی بود که افراد معمولا برای بیماریهای دیگر دریافت میکنند.
واکسن شخصیسازیشده به چه معناست؟
او اضافه کرد که این نتایج همچنین رویکرد درمانی شخصیسازیشدهای را تایید میکند که مرِک و مدرنا سالها روی توسعه آن کار کردهاند.
به گفته جین هیلی هر تومور مجموعهای منحصربهفرد از جهشهای ژنتیکی دارد. واکسن شخصیسازیشده مرِک و مدرنا به گونهای طراحی شده است که به جای استفاده از یک درمان یکسان برای همه بیماران، جهشهای خاص موجود در تومور هر فرد را هدف قرار دهد.
ایده اصلی این است که سیستم ایمنی بدن آموزش داده شود تا نشانگرهای منحصربهفرد سرطان را شناسایی و سلولهای سرطانی حامل آنها را نابود کند. سپس این پاسخ ایمنی با کیترودا ترکیب میشود. این دارو به بدن کمک میکند با اثربخشی بیشتری به سرطان حمله کند.
جین هیلی گفت: «ما فکر میکنیم [این نتایج] برای بیماران مبتلا به این بیماری بسیار معنادار است و واقعا میتواند نشاندهنده ظرفیت بزرگی برای سایر بیماران سرطانی در آزمایشهای آینده با این طبقه جدید از درمانها باشد.»
مانی فروهر، تحلیلگر در موسسه «لیرینک پارتنرز» در یادداشتی که در ماه ژوئن و پیش از انتشار نتایج منتشر کرد، گفته بود نتایج فاز سه برای سهام مدرنا در حکم «مرگ و زندگی» است.
مرِک و مدرنا در حال بررسی این واکسن در چند آزمایش بالینی دیگر برای انواع مختلف تومورها از جمله سرطان ریه سلول غیرکوچک، سرطان مثانه و کارسینوم سلول کلیوی نیز هستند.