هزینه کاهش کمک‌های توسعه‌ای بین‌المللی: مرگ ۲۲.۶ میلیون نفر تا ۲۰۳۰

یک مطالعه جدید هشدار می‌دهد اگر کاهشهای کنونی در کمکهای بین‌المللی ادامه پیدا کند، تا سال 2030 حدود 22.6 میلیون نفر در 93 کشور با درآمد کم و متوسط جان خود را از دست خواهند داد که 5.4 میلیون نفر از آنها کودکان زیر پنج سال هستند.

در حالی که بزرگترین اهداکنندگان جهان همچنان میلیاردها دلار از کمکهای رسمی توسعه‌ای (ODA) می‌کاهند، مطالعه‌ای تازه از سوی موسسه سلامت جهانی بارسلونا (ISGlobal) که با حمایت مالی بنیاد راکفلر انجام شده، برآورد می‌کند اگر روند فعلی ادامه یابد تا سال 2030، 22.6 میلیون مرگ اضافی رخ خواهد داد.

این تحلیل بر 93 کشوری متمرکز است که از کاهش بودجه آسیب دیده‌اند و در مجموع 6.3 میلیارد نفر، یعنی 75 درصد جمعیت جهان، در آنها زندگی می‌کنند.

برای سنجش پیامدها، پژوهشگران از داده‌های دو دهه، از 2002 تا 2021، استفاده کردند تا نتایج را در سناریوهای مختلف تامین مالی مدل‌سازی کنند.

داویده راسللا از ISGlobal و هماهنگ‌کننده این مطالعه به یورونیوز هلث گفت که «ما نمی‌خواهیم این وضعیت عادی جدید پذیرفته شود، نمی‌خواهیم این شرایط و این کاهش مداوم را بپذیریم».

در سال 2023 مجموع ODA به 250.3 میلیارد دلار (212.3 میلیارد یورو) رسید که بالاترین رقم ثبت‌شده تاکنون است و فرانسه، آلمان، ژاپن، بریتانیا و ایالات متحده روی هم حدود 70 درصد این مبلغ را تامین کردند.

همه این اهداکنندگان بزرگ به جز ژاپن در سال 2024 برای نخستین بار در سه دهه گذشته سهم خود از ODA را کاهش دادند. در مجموع، کمکهای بین‌المللی برای نخستین بار در شش سال اخیر کاهش یافت.

ایالات متحده در سال 2025 نخستین کشوری بود که آژانس توسعه بین‌المللی خود (USAID) را منحل کرد. پس از آن، کشورهای دیگر نیز در کاهش کمکهای خود از این روند پیروی کردند.

صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا که هر دو سال یک بار برای جمع‌آوری منابع مالی نشست بازپروری بودجه برگزار می‌کند، با سقوط شدید در تامین مالی خود روبه‌رو شد؛ بودجه آن از 15.7 میلیارد دلار در 2022 به 11.34 میلیارد دلار در 2025 رسید. برخی اهداکنندگان از جمله اتحادیه اروپا هنوز رقم تعهد خود را مشخص نکرده‌اند.

راسللا افزود: «مردم خواهند مرد. اگر سطح بودجه را بازسازی نکنیم، واقعا میلیونها نفر خواهند مرد؛ هیچ تردیدی در این باره وجود ندارد.»

او گفت چالش بعدی این است که ببینیم پول باقیمانده را چگونه باید تخصیص داد.

این مطالعه که در نشریه لنست منتشر شده نشان می‌دهد که بین سالهای 2002 تا 2021، برنامه‌های کمک رسمی توسعه‌ای به کاهش 39 درصدی مرگ و میر کودکان، جلوگیری از 70 درصد مرگهای ناشی از اچ‌آی‌وی/ایدز و کاهش 56 درصدی مرگهای ناشی از مالاریا و کمبودهای تغذیه‌ای کمک کرده است.

دو سناریو: بد یا بدتر

تیم تحقیقاتی دو سناریوی متفاوت را ترسیم کرد تا تحلیل کند روند کاهش بودجه تا سال 2030 چگونه می‌تواند بر سلامت و توسعه جهانی تاثیر بگذارد.

در سناریوی کاهش ملایم بودجه، با در نظر گرفتن کاهش 10.6 درصدی (میانگین کاهش طی دو سال گذشته)، این روند می‌تواند به 9.4 میلیون مرگ قابل پیشگیری منجر شود که 2.5 میلیون نفر از آنها کودکان زیر پنج سال هستند.

در سناریوی دوم یعنی کاهش شدید بودجه، که در آن روند کاهش منابع بدتر می‌شود، این cuts می‌تواند باعث بیش از 22.6 میلیون مرگ اضافی شود که 5.4 میلیون مورد آن در میان کودکان زیر پنج سال است.

پژوهشگران گفتند: «دست‌کم سه نفر از هر چهار نفر روی کره زمین در کشورهایی زندگی می‌کنند که در آنها دو دهه دستاورد توسعه‌ای ممکن است معکوس شود، پیشرفت در برابر بیماریها از بین برود و جانهای قابل پیشگیری از دست برود.»

نویسندگان تاکید می‌کنند که این برآوردها پیش‌بینی دقیق مرگ و میر در سال 2030 نیست، بلکه مقایسه نسبی مسیرهای مختلف تامین مالی است که برای جدا کردن اثر تغییرات در ODA طراحی شده است.

فراتر از نجات جان انسانها

کاهش بودجه فقط بر ارائه مراقبتهای بهداشتی اثر نمی‌گذارد، بلکه تعداد پزشکان حاضر در میدان و تبادل اطلاعات میان کشورها را نیز محدود می‌کند.

پژوهشگران معتقدند بخش زیادی از مزایای ODA از مسیرهایی کمتر قابل مشاهده منتقل می‌شود. بسیاری از جنبه‌ها باید در نظر گرفته شود؛ از جمله پایش اپیدمیولوژیک و آمادگی در برابر همه‌گیریها و شوکهای ناشی از تغییرات اقلیمی.

اریک پلوفسکی، معاون بخش بازیابی اقتصادی جهانی در بنیاد راکفلر، به یورونیوز هلث گفت که «این مطالعه نشان می‌دهد بخشی از دلیل اینکه ما این کار [کمک بین‌المللی] را انجام می‌دهیم این است که با توجه به میزان هزینه، جان انسانها را در مقیاسی باورناپذیر نجات می‌دهد».

اما او افزود سرمایه‌گذاری در توسعه، ثبات و رفاهی به همراه می‌آورد که تمام جهان می‌تواند از آن بهره‌مند شود.

به گفته پلوفسکی بخش مهمی از مشکل به نحوه طرح کمک خارجی در سیاست داخلی بازمی‌گردد؛ جایی که اغلب آن را به صورت دوگانه‌ای میان خرج کردن در داخل کشور و هزینه کردن برای مسائلی تصویر می‌کنند که دور از منافع ملی جلوه داده می‌شود.

او افزود: «واقعیت این است که هزینه کردن پول در خارج از کشور اغلب برای حفاظت از مردم در داخل طراحی می‌شود یا برای ارتقای اقتصاد و ثبات جهانی به کار می‌رود که برای مردم داخل کشور هم ارزشمند است.»