بر اساس گزارش تازهای، بخش عمده برق پرتغال در ماه گذشته از نیروگاههای آبی و بادی تامین شده است.
پرتغال با جهش در تولید برق آبی و بادی، در صدر جدول اتحادیه اروپا از نظر سهم برق تجدیدپذیر قرار گرفته است.
آگهی
آگهی
به گفته انجمن انرژیهای تجدیدپذیر پرتغال (اپرن)، رقم چشمگیر ۸۰.۷ درصد از برق تولیدی در ژانویه ۲۰۲۶ از انرژی تجدیدپذیر تامین شده است.
این بهترین رکورد در نه ماه گذشته، از زمان خاموشی سراسری است که پرتغال را دچار هرجومرج کرد و جایگاه این کشور را در سطح اروپا به رتبه دوم رسانده است. نروژِ خارج از اتحادیه اروپا با ۹۶.۳ درصد تولید برق تجدیدپذیر در ماه گذشته در جایگاه نخست قرار گرفت و دانمارک با ۷۸.۸ درصد* به رتبه سوم سقوط کرد.
پرتغال در رقابت انرژیهای تجدیدپذیر پیشتاز است
در تولید برق پرتغال، نیروگاههای آبی با ۳۶.۸ درصد بیشترین سهم را داشتند. پس از آن، باد با ۳۵.۲ درصد در رتبه بعدی قرار گرفت و سهم خورشید ۴.۴ درصد بود.
در مجموع طی ۲۱۰ ساعت غیرپیوسته، تولید برق تجدیدپذیر برای پوشش دادن تمام مصرف ملی کافی بود.
به گفته اپرن، بهکارگیری این منابع نسبت به تولید برق در نیروگاههای گاز طبیعی، صرفهجویی برآوردی ۷۰۳ میلیون یورویی به همراه داشته است.
آیا انرژی سبز از تکرار یک خاموشی گسترده جلوگیری میکند؟
سال گذشته بخش بزرگی از شبهجزیره ایبری در پی یک خاموشی بیسابقه که حدود ۶۰ میلیون نفر را بدون برق گذاشت، دچار هرجومرج شد.
در ۲۸ آوریل، قطع کامل برق شبکههای مترو، چراغهای راهنمایی، خدمات تلفن همراه و سامانههای اضطراری را در پرتغال و اسپانیا مختل کرد و هزاران نفر را سرگردان و کسبوکارها را متوقف گذاشت. از آن زمان این رخداد به عنوان «مهمترین رویداد شبکه برق اروپا» در بیش از دو دهه اخیر توصیف شده است.
حدود ۱۵ گیگاوات (GW) از ظرفیت تولید برق، که معادل تقریبی ۶۰ درصد تقاضای برق اسپانیا در آن زمان بود، تنها در عرض پنج ثانیه از شبکه خارج شد. بازگرداندن بخش عمده برق در دو کشور بیش از ۱۲ ساعت طول کشید و دستکم چهار نفر جان باختند.
گفته میشود دو والد و پسر بزرگسالشان پس از استفاده از یک ژنراتور در جریان خاموشی، بر اثر مسمومیت با منواکسید کربن جان خود را از دست دادند.
این قطع گسترده برق، ادعاهای مشکوکی را درباره شتاب اتحادیه اروپا برای گذار به انرژی سبز برانگیخت و بسیاری از رسانهها انرژیهای تجدیدپذیر و هدف «خالصصفر» را عامل خاموشیها معرفی کردند.
با این حال، یک تحقیق رسمی درباره این خاموشی، در واقع خطاها در نیروگاههای متعارف و «برنامهریزی ضعیف» از سوی بهرهبردار شبکه را مقصر دانست.
کارشناسان علت ریشهای این حادثه را «افزایش ولتاژ پیاپی» دانستند؛ رویداد فنی که در آن یک جهش ولتاژ، جهشهای بعدی را آغاز میکند و مانند یک واکنش زنجیرهای در سراسر شبکه برق گسترش مییابد. مشکل، به زبان ساده، ناتوانی شبکه در راهاندازی خودکار دوباره سیستم است.
رانا ادیب، مدیر اجرایی شبکه سیاستگذاری انرژی تجدیدپذیر برای قرن بیستویکم (رن۲۱)، میگوید خاموشی شبهجزیره ایبری هشداری جدی بود تا نوسازی شبکه موجود با سرعت بیشتری انجام شود.
ادیب میافزاید: «هرچه انرژی تجدیدپذیر رشد کند، تاباوری سامانه نیز باید همراه آن افزایش یابد. این یعنی برنامهریزی جامع برای تامین، زیرساخت، انعطافپذیری و تقاضا و همچنین تضمین همکاری قوی همه ذینفعان از همان ابتدا.»
آیا شبکه برق اروپا از پس جهش انرژی سبز برمیآید؟
بر اساس گزارشی که شرکت انرژی آرورا در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، شبکه برق اروپا به دلیل کمبود سرمایهگذاری هرچه بیشتر به «گلوگاه» تحقق هدف خالصصفر تبدیل میشود. کمیسیون اروپا میگوید سرمایهگذاری در شبکه برق به میزان ۵۸۴ میلیارد یورو تا سال ۲۰۳۰ برای دستیابی به این اهداف لازم است.
این شبکه که برق را به خانهها و کسبوکارها میرساند، اساسا برای اتصال مزارع خورشیدی و بادی طراحی نشده بود؛ مزارعی که اغلب در مناطق دورافتاده ساخته میشوند و این شبکه در ابتدا بر پایه نیروگاههای بزرگ متمرکز سوخت فسیلی شکل گرفته است.
به این معنا که اتحادیه اروپا در تولید برق سبز با مشکلی جدی روبهرو نیست، اما در انتقال این برق مشکل دارد.
به همین دلیل است که بریتانیا هرگاه شبکه دچار ازدحام میشود ناچار است توربینهای بادی خود را خاموش کند و عملا انرژی را هدر دهد، و لهستان نیز بارها ناچار شده بخش بزرگی از برق تولیدشده توسط پنلهای خورشیدی را به هدر بدهد.
*بر اساس بازارهای اروپایی مورد بررسی اپرن.