تغییر رنگ بخشی از برنامه ای است که برای کاهش آثار آلودگی نوری و محافظت بیشتر از جانوران شبگرد و محیط زیست اطراف اجرا می شود.
در کپنهاگ، نورپردازی شهری در امتداد یکی از مهمترین محورهای ترافیکی به رنگ قرمز است، نه سفید.
این تغییر رنگ بخشی از برنامهای برای کاهش پیامدهای آلودگی نوری، به ویژه بر جانوران شبفعال است.
پژوهشها نشان میدهد نور سفید در شب فعالیت خفاشها را مختل میکند، در حالی که نور قرمز تقریبا بیتاثیر است و رفتاری شبیه تاریکی دارد.
نصب چراغهای قرمز دوستدار خفاش در شهرهای اروپا
در گلادساکسه، پروژهای از شرکت AFRY Architects در جریان است تا توسعه شهری را با اهداف زیستمحیطی آشتی دهد.
در امتداد یک جاده اصلی و مسیر ویژه دوچرخهسواری، چراغهای خیابانی LED قرمز نصب شده تا تاثیر بر شرایط زیست کلونی خفاشها در نزدیکی به حداقل برسد.
سی پایه یکمتری در امتداد این جاده اکنون نور قرمز ساطع میکنند.
فاصله این پایهها آنقدر زیاد است که گونههای نورگریز بتوانند بدون آن که در معرض شکارچیان قرار بگیرند از این محدوده عبور کنند و در عین حال خودروها و دوچرخهسواران نیز بتوانند با ایمنی از جاده عبور کنند.
طرحهای مشابهی در نقاط مختلف اروپا به اجرا گذاشته شده است. در سال ۲۰۱۸ شهر هلندی زویدههوک-نیوکوپ نخستین شهر جهان شد که چراغهای قرمز دوستدار حیاتوحش نصب کرد.
بریتانیا نیز در سال ۲۰۱۹ نخستین «گذرگاه خفاش» خود را با نصب ۶۰ متر نور قرمز در امتداد بزرگراه اصلی A۴۴۴۰ در نزدیکی منطقه حفاظتشده وارندون وودلندز در ووستر ایجاد کرد.
نور قرمز تاثیری منفی بر فعالیت خفاشها ندارد
پژوهشگران در سال ۲۰۱۷ برای نخستین بار توانستند اثر نور را بر گونههای مختلف خفاش اندازهگیری کنند.
گروه پژوهشی موسسه بومشناسی هلند دریافت که طیفهای گوناگون نور، اثرات متفاوتی بر میزان فعالیت خفاشهای کندپرواز و نورگریز در زیستگاههای محل جستوجوی غذای آنها دارد.
این آزمایش به مدت پنج سال و در هشت محل مطالعاتی در حاشیه جنگلها در مناطق تاریک هلند انجام شد.
کامییل سپولسترا، پژوهشگر اصلی، در آن زمان در یک اطلاعیه مطبوعاتی گفت: «ما مشاهده کردیم این خفاشها در نور قرمز به اندازه تاریکی فعال هستند. در مقابل، نور سفید و سبز سطح فعالیت آنها را به طور قابل توجهی کاهش میدهد.»
خفاشها شبها برای شکار حشرات بیرون میآیند، چون رقبای چندانی از میان جانوران دیگر ندارند و شکارچیان به دلیل تاریکی هوا نمیتوانند آنها را ببینند.
نور مصنوعی سفید میتواند برای گونههایی مانند خفاش ناترر یا خفاش گوشبلند قهوهای اختلال جدی ایجاد کند، زیرا این جانوران در برابر شکارچیان بصری مانند جغدها احساس ناامنی میکنند.
بر اساس این مطالعه، خفاشهای چابکتری مانند پیپیسترل از نور اضافی آزرده نمیشوند. حتی چراغهای خیابان به آنها کمک میکند با جذب حشرات به یک منطقه متمرکز، شکار بیشتری داشته باشند.
پژوهشگران دریافتند گونههای بزرگتر خفاش، مانند خفاش سروتین و نکتول کوچک، آنقدر در ارتفاع بالا پرواز میکنند که عملا تحت تاثیر نور چراغهای خیابان قرار نمیگیرند.
نور قرمز راهحلی عملی برای حفاظت از محیطزیست است
نتایج این پژوهش به ویژه به این دلیل مثبت ارزیابی شد که آزمایشهای مربوط به نور قرمز در شرایط واقعی نیز قابل اجرا هستند. سپولسترا گفت: «این فناوری برای استفاده در جادههای برونشهری کاملا مناسب است.»
او افزود: «این موضوع امکان کاهش اختلال ناشی از نورپردازی مصنوعی بیرونی در مناطق طبیعی را فراهم میکند، در موقعیتهایی که داشتن نور همچنان ضروری تلقی میشود.»
چراغهای LED همچنین مصرف انرژی را کاهش میدهند و به نگهداری کمتری نیاز دارند.