با گرم شدن بیسابقه زمین فهرست مناطقی که بتوانند بهطور قابلاعتماد میزبان بازیهای زمستانی باشند در سالهای پیشرو بهطور چشمگیری کاهش خواهد یافت.
داویده چراتو، کارشناس برفسازی اهل ایتالیا، در رقابتهای اسکی و اسنوبورد المپیک پیشرو نقشی مهم ایفا خواهد کرد.
او مسئول بینقصکردن چند پیست مسابقه است که در بازیهای زمستانی میلان-کورتینا ۲۰۲۶ به کار میروند و کارش را بسیار جدی میگیرد.
چراتو میگوید: «این مهمترین مسابقه زندگی آنهاست.» او اضافه میکند: «وظیفه ما این است که بهترینها را در اختیارشان بگذاریم؛ پیستهایی ارائه کنیم که بعد از تمرینات سخت بتوانند در آنها بهترین عملکرد را داشته باشند.»
این روزها برف مصنوعی (به تعبیر چراتو، «برف فنی») به بخش جدانشدنی مسابقات اسکی تبدیل شده است؛ تا جایی که ورزشکاران المپیکی برای رقابت روی آن حتی لحظهای درنگ نمیکنند.
بیش از هر چیز، آنها پیستی میخواهند که در برابر چندین نوبت تمرین و خود مسابقهها دوام بیاورد و شل یا شیاردار نشود.
طبیعت همیشه پاسخگوی این نیاز نیست و با تاثیر تغییرات اقلیمی بر ورزشهای زمستانی بهویژه, برفسازی به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است.
۱.۶ میلیون متر مکعب برف مصنوعی برای المپیک آماده شده است
چراتو بر عملیات در مکانهایی نظارت میکند که سیستمهای جدید برفسازی در آنها نصب شده است؛ از جمله در بورمیو برای مسابقات اسکی آلپاین و اسکی کوهستان، و در لیوینیو برای اسکی آزاد و اسنوبورد.
او از المپیک سوچی ۲۰۱۴ با فدراسیون بینالمللی اسکی و اسنوبورد و کمیته بینالمللی المپیک همکاری میکند.
کمیته برگزاری روز جمعه اعلام کرد که برای همه مکانها نزدیک به ۱.۶ میلیون متر مکعب برف فنی تولید کرده است که کمتر از برآوردهاست. چراتو بر کار ایجاد مخازن آب جدید در ارتفاعات برای ذخیره آب مورد نیاز برفسازی نظارت داشته است.
در پارک برف لیوینیو، حوضچهای ساختند که حدود ۲۰۰ میلیون لیتر آب را در خود جای میدهد. چراتو گفت اینک این مخزن از بزرگترینها در سمت ایتالیایی کوههای آلپ است. آنجا بیش از ۵۰ دستگاه برفساز اضافه کردند تا در حدود ۳۰۰ ساعت حدود ۸۰۰ میلیون لیتر برف تولید کنند.
چراتو میگوید در بورمیو در ارتفاع ۲۳۰۰ متر دریاچهای ساختهاند تا ۸۸ میلیون لیتر آب را در خود نگه دارد. همچنین ۷۵ دستگاه برفساز برای اسکی آلپاین و اسکی کوهستان اضافه کردند.
او میگوید: «پیست بورمیو را به سطحی تازه رساندیم.» او آن را به «فراری با دندههای جدید» تشبیه میکند.
چرا ورزشهای زمستانی هرچه بیشتر به برف مصنوعی متکی میشوند
به گفته چراتو، با تولید برف میتوان کیفیت و سختی پیست را کنترل کرد، آن را مطابق الزامات FIS آماده کرد و شرایط یکنواختی را تضمین نمود.
او میگوید کار با برف فنی آسانتر است چون فشرده است و چون زودتر خراب نمیشود، ایمنتر هم هست؛ در حالی که برف طبیعی نیاز به کار بیشتری دارد. آنها میتوانند آب را به عمق لایههای برف تزریق کنند تا یخ بزند و سطحی پایدارتر برای مسابقه ایجاد کند.
اما تغییرات اقلیمی نیز برف مصنوعی را به امری اجتنابناپذیر تبدیل کرده است. افزایش دما همچنان رشتهکوه دولومیت، محل برگزاری بخش عمده رویدادها، را ذوب میکند.
در پنج سال گذشته، ایتالیا بنا بر گزارشها به دلیل افزایش دما ۲۶۵ پیست اسکی خود را از دست داده است، در همین حال یک تحلیل مهم که سال گذشته منتشر شد نشان داد گرمایش جهانی بر مناطق کوهستانی از جمله آلپ «شدیدتر» از نواحی کمارتفاع اثر میگذارد.
علاوه بر این، با گرمشدن بیسابقه زمین، فهرست مکانهایی که بتوانند بهطور قابل اعتماد میزبان بازیهای زمستانی باشند در سالهای آینده به گفته پژوهشگران به شکل قابل توجهی کوچکتر خواهد شد.
بر اساس پژوهشهای دنیل اسکات، استاد دانشگاه واترلو، و روبرت اشتایگر، دانشیار دانشگاه اینسبروک، از میان ۹۳ منطقه کوهستانی که اکنون زیرساخت میزبانی رقابتهای سطحبالای زمستانی را دارند، تنها ۵۲ منطقه در دهه ۲۰۵۰ باید عمق برف و دمای کافی برای میزبانی المپیک زمستانی داشته باشند.
این عدد ممکن است تا دهه ۲۰۸۰ بسته به میزان مهار آلودگی دیاکسید کربن در جهان به ۳۰ کاهش یابد.
وضعیت برای بازیهای زمستانی پارالمپیک حتی تیرهتر است؛ رویدادهایی که معمولا دو هفته پس از پایان المپیک زمستانی در همان مکانها برگزار میشوند.
پژوهش آنها همچنین نشان داد که تا میانه قرن تقریبا هیچ مکانی بدون برفسازی نمیتواند بهطور قابل اعتماد میزبان ورزشهای برفی باشد.
اما حتی این هم راهحل نیست. دیوان محاسبات فرانسه هشدار داد: «تولید برف... تنها حمایتی نسبی و موقت در برابر آثار تغییرات اقلیمی فراهم میکند»؛ این نهاد در گزارشی که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد چنین اعلام کرد.
هرچند انتشارهای آن ممکن است ناچیز باشد، برفسازی مصنوعی فرایندی پرهزینه و پرمصرفِ انرژی و آب است که ممکن است بهزودی فشار بیش از حدی بر منابع محلی وارد کند.