دولتها تحت فشارند تا کالاهای لوکس کربنبر را ممنوع کنند و از سود سوختهای فسیلی مالیات بگیرند تا به اهداف اقلیمی و کاهش انتشار برسند.
همزمان با اوجگیری درخواستها برای افزایش مالیات بر ثروت، ابَرثروتمندان با «بیپروایی فاحش کربنی» به بحران اقلیم دامن میزنند.
تحلیل تازه آکسفام نشان میدهد که ثروتمندترین یک درصد تنها ۱۰ روز پس از آغاز سال ۲۰۲۶ بودجه سالانه کربن خود را تمام کردهاند. این نقطهای است که انتشار CO2 از حدود لازم برای نگهداشتن جهان در محدوده ۱.۵ درجه سانتیگراد گرمایش فراتر میرود. از این رو اغلب از آن با عنوان «روز آلودگیسالار» یاد میشود.
آکسفام همچنین دریافت که ثروتمندترین ۰٫۰۱ درصد در ۷۲ ساعت نخست سال جدید (۳ ژانویه) از سقف کربنی خود عبور کردند و هشدار داد که ابَرثروتمندان باید تا سال ۲۰۳۰ انتشارهای خود را ۹۷ درصد کاهش دهند تا به اهداف اقلیمی تعیینشده در توافق الزامآور پاریس برسند.
ثروتمندان چگونه بر اقلیم اثر میگذارند؟
ابَرثروتمندان سالهاست بهخاطر استفاده بیملاحظه از جتهای خصوصی و قایقهای تفریحی غولپیکر مورد انتقادند، اما این تحلیل نشان میدهد سبک زندگی آنها تنها مسئله نیست. افراد و شرکتهای بسیار ثروتمند همچنین صاحب قدرت و نفوذ نامتناسباند و بسیاری از آنها در آلایندهترین صنایع جهان سرمایهگذاری میکنند.
برای نمونه، شمار لابیگرانِ شرکتهای سوخت فسیلی که سال گذشته در نشست اخیر COP30 در برزیل حضور داشتند، از همه هیئتها جز کشور میزبان بیشتر بود و به رقم خیرهکننده ۱۶۰۰ نفر رسید.
نفکوتی دابی، مسئول سیاستگذاری اقلیم در آکسفام، گفت: «قدرت و ثروت عظیم افراد و شرکتهای ابَرثروتمند به آنها اجازه داده است بر فرایند سیاستگذاری نفوذ ناعادلانه اعمال کنند و مذاکرات اقلیمی را تضعیف کنند.»
پژوهش این سازمانهای مردمنهاد نشان داد هر میلیاردر به طور متوسط سبدی از سرمایهگذاریها در شرکتهایی دارد که سالانه ۱٫۹ میلیون تن CO2 تولید خواهند کرد؛ به گفته آنها این امر «جهان را بیش از پیش در مسیر فروپاشی اقلیمی قفل میکند».
به گفته این تحلیل، انتشارهای کربنیِ تنها یک سالِ ثروتمندترین یک درصد تا پایان این قرن به طور برآوردی باعث ۱٫۳ میلیون مرگ ناشی از گرما خواهد شد و به کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط پایین «آسیب اقتصادی قابل توجه» وارد میکند. آکسفام پیشبینی میکند این خسارتها تا سال ۲۰۵۰ میتواند به ۴۴ تریلیون دلار (حدود ۳۷ تریلیون یورو) برسد.
درخواست برای مالیات بر ثروت
آکسفام اکنون از دولتها میخواهد انتشارهای ابَرثروتمندان را به شدت کاهش دهند و با افزایش مالیات بر درآمد و ثروت، آلایندههای ثروتمند هزینه بدهند.
مالیات «بر سود آلودهگران ثروتمند» (Rich Polluter Profits Tax) بر ۵۸۵ شرکت نفت، گاز و زغالسنگ میتواند در همان سال نخست تا ۴۰۰ میلیارد دلار (حدود ۳۴۳٫۵ میلیارد یورو) درآمد ایجاد کند. آکسفام میگوید این مبلغ معادل هزینه خسارات اقلیمی در جنوب جهانی است که به طور نامتناسبی از آسیبهای اقلیمی تاثیر میپذیرد.
این نهاد همچنین خواستار ممنوعیت یا وضع مالیات تنبیهی بر «اقلام لوکس با شدت کربنی بالا» مانند کشتیهای تفریحی غولپیکر و جتهای خصوصی است. ردپای کربنیِ یک اروپاییِ ابَرثروتمند که از نزدیک به یک هفته استفاده از این وسایل نقلیه پرمصرف به دست میآید، معادل ردپای کربنیِ کل عمر فردی از فقیرترین یک درصد جهان است.
دابی افزود: «پژوهشها بارها نشان داده است دولتها یک مسیر بسیار روشن و ساده برای کاهش شدید انتشارهای کربنی و مقابله با نابرابری دارند: هدف قرار دادن آلایندههای ثروتمند.»
او گفت: «با برخورد قاطع با بیپروایی فاحش کربنیِ ابَرثروتمندان، رهبران جهانی فرصتی دارند تا جهان را دوباره در مسیر اهداف اقلیمی قرار دهند و منافع خالص برای مردم و سیاره را محقق کنند.»