درختهای کریسمس اگر در محل دفن زباله رها شوند سالها طول میکشد تا تجزیه شوند، اما روشهای سازگارتر با محیطزیست برای پایان دادن به این جشن وجود دارد.
کریسمس رسما به پایان رسیده؛ یعنی وقت پایین آوردن چراغها، کنار گذاشتن شکلاتها و خلاص شدن از درختی است که سوزنهایش همهجا میریزد.
به گفته موسسه Nature Conservancy، هر سال حدود ۱۰ میلیون درخت زنده کریسمس سر از محلهای دفن زباله در میآورند. در آنجا رویشان خاک ریخته میشود و بهجای تجزیه هوازی (با حضور اکسیژن) که در محیط طبیعی، مثلا کف جنگل، رخ میدهد، به شکل بیهوازی (بدون اکسیژن) تجزیه میشوند.
تجزیه بیهوازی هم بسیار کند است (یک درخت ممکن است سالها طول بکشد تا تجزیه شود) و هم گازهای گلخانهای مانند متان و دیاکسید کربن تولید میکند که میتواند آبهای زیرزمینی را آلوده کند.
اگر میخواهید از این وضعیت دوری کنید، گزینههایی دارید که نهتنها به محیطزیست آسیب نمیزنند، بلکه ممکن است به بهبود باغتان هم کمک کنند. همه این راهها از یک کار شروع میشوند: جدا کردن تزئینات، نوارهای براق و «فلاکینگ» (برف مصنوعیِ اسپریشونده) از درخت.
درخت کریسمستان را به کمپوست شهری تبدیل کنید
اگر میتوانید درخت کریسمستان را قطعهقطعه کنید، میتوانید شاخهها را در سراسر باغ پخش کنید تا به عایقکردن خاک کمک کند. این کار از بیرونزدگی پیازها و تاجِ ریشهِ گیاهانِ چندساله در چرخههای یخزدن و ذوبِ زمستان جلوگیری میکند.
در بهار به مالچِ باغ سر بزنید و شاخهها و ساقههای شکننده را خردتر کنید؛ بگذارید در همانجا بمانند تا بیشتر تجزیه شوند و مزاحم باغِ در حال رویشِ بهاری نشوند. سوزنهای کاج pH خاک را بهطور چشمگیری پایین نمیآورند، پس برای گیاهانتان خطرساز نیستند.
اگر خودتان نمیتوانید درخت را خرد کنید، بسیاری از شوراهای محلی و خیریهها آن را جمعآوری میکنند تا به کود تبدیلش کنند. در این مراکز، درختها خرد میشوند و برای سرپا و سبز نگهداشتن فضاهای عمومی به کار میروند.
در پاریس، شورای شهر در سراسر شهر محلهای تحویل درختها را برپا میکند تا جمعآوری و خرد شوند و سپس در فضاهای سبز شهر پخش شوند.
پناهی برای حیاتوحش
اگر برکه بزرگی دارید، درخت را در آب فرو ببرید تا برای ماهیها پناهگاه بسازید. قدرِ این مخفیگاه تازه را خواهند دانست.
یا درخت را روی پایهاش نگه دارید و در حیاط بگذارید. اگر لازم بود آن را محکم کنید تا در بادهای شدید زمستان واژگون نشود. بعد تماشا کنید که پرندگانِ غیرمهاجر در آن لانه میکنند. یک دانخوری که از شاخهای آویزان شود، ساکنان تازه را بیشتر جذب میکند.
اگر آن هم ممکن نیست، کل درخت را به بیرون بکشید و در گوشهای دور از رفتوآمدِ حیاط بخوابانید تا برای پرندگان و دیگر حیاتوحش پناه فراهم کند.
حفاظت ساحلی
درختهای بریدهشده را اغلب در ساحل میکارند یا دفن میکنند تا با فرسایش ساحلی مقابله شود. با تداوم افزایش سطح دریاها که میلیونها نفر را در معرض سیلهای مکرر قرار میدهد، استفاده از درختها برای تقویت و بلندتر کردن تپههای شنی میتواند از ساکنان مناطق پرخطر حفاظت کند.
تپههای شنی همچنین زیستبومهای کربنآبی هستند؛ یعنی به ازای هر واحد سطح، بیش از جنگلهای خشکی کربن ذخیره میکنند و از زمان انقلاب صنعتی یکسوم انتشار کربن جهان را ذخیره کردهاند.
وقتی درختها با دقت در زمین کار گذاشته شوند، باد شن را در شاخهها به دام میاندازد و تپه شنی دوباره شکل میگیرد.
سازمانهایی مانند Beach Guardian در بریتانیا هر سال داوطلبان را گرد میآورند تا درختهای کریسمس را به ساحل برسانند.
جمعآوریهای ویژه درخت کریسمس
برخی اجتماعات پس از تعطیلات، برنامههای ویژهای برای جمعآوری درختها برگزار میکنند و آنها را برای مقابله با فرسایش یا ایجاد پناه برای حیاتوحش به کار میبرند. باغوحشها نیز معمولا درختهای دورریختنی را در برنامههای غنیسازی خود استفاده میکنند، اما به دلیل سیمهای تزئینی، این درختها بیشتر از فروشندگان جمعآوری میشوند تا از خانهها.
حتی شاید بتوانید درختتان را به یک مزرعه محلی اهدا کنید؛ خیلیها از سهم شما در خوراک دامشان استقبال میکنند. مثلا مزرعه شهری Kentish Town در لندن، قدیمیترین مزرعه شهری در بریتانیا، درختهایی را که جمعآوری میکند برای تغذیه بزهایش به کار میبرد. این درختها نهتنها خوشخوراکاند، بلکه گمان میرود ضدانگل طبیعی هم باشند.