یک استارتاپ هوش مصنوعی که بهطور گسترده دستمایه تمسخر شده میگوید چتباتش از رزرو قرار تا بهخاطر سپردن لحظات مهم را انجام میدهد.
خبر خوب برای شریکهای بد: اگر از آن دسته افرادی هستید که چون سرگرم بازیهای ویدیویی هستید لحظههای مهمی مثل سالگرد را فراموش میکنید، یک استارتاپ تازه در حوزه هوش مصنوعی آمده تا پشتتان باشد.
آگهی
آگهی
اورکید تازهترین برهمزننده نظم دره سیلیکون است که مشغول حل مسائلی است که بیرون از این حباب چندان کسی درگیرشان نیست؛ محصولی که بهعنوان یک دستیار هوش مصنوعی معرفی میشود و میتواند فقط با پیامک فرستادن، مثل یک دوست، برایتان کار انجام دهد.
اما خود استارتاپ ادعا میکند که اورکید در واقع یک دستیار نیست، بلکه «مغز دومی» است که از برنامهریزی پرواز گرفته تا خبر دادن از تاریخ انقضای شیر، سختترین مسائل زندگی را برای آدمهای خسته و بیحوصله حل میکند.
وقتی برای کاری که تقویم کافی بود سراغ هوش مصنوعی میرویم
در ویدئوی معرفیای که اواخر هفته گذشته منتشر شد و بهشدت مورد انتقاد قرار گرفت، اورکید کارکرد خود را در قابهای گرم و با ادبیات کاربران پرمصرف اینترنت به نمایش گذاشت.
در این ویدیوی دو دقیقهای، که تیم سازنده در ویدیوی پشت صحنه گفت براساس «یک موقعیت واقعی» ساخته شده، نشان داده میشود این ربات هوش مصنوعی چطور میتواند روز را نجات دهد.
ماجرای آن موقعیت واقعی این است: مردی در دهه بیست زندگیاش سالگرد رابطهاش را فراموش میکند چون مشغول بازی است. شریک عاطفیاش که به طرز شگفتآوری خونسرد و مرتب لباس پوشیده، به اورکید پیام میدهد تا به او یادآوری کند که امروز سالگردشان است و شاید بهتر باشد کاری بکند. بعد اورکید به کمکش میآید، درجا رستورانی رزرو میکند و برایش لیلی سفارش میدهد، چون یادش هست که شریکش لیلی را به گل رز ترجیح میدهد.
این مرد پیام میدهد: «اوکی. اوکی. از پسش برمیام.»
اورکید جواب میدهد: «تو واقعا نمیتونی. برای همین من اینجام.» تمام این گفتوگو با حروف کوچک انگلیسی و ایموجی نمایش داده میشود.
نگاهی سریع به بخش نظرات اینستاگرام نشان میدهد مصرفکنندگان تا چه حد از اساس این محصول بدشان میآید.
یکی از کاربران نوشت: «اصلا بودن در یک رابطه چه فایدهای دارد وقتی همه زحمت و همدلی را برونسپاری میکنی؟» و کاربر دیگری اضافه کرد: «این خیلی چندشآور و دیستوپیایی است. تصور کن حالا میتوانی در رابطهای باشی بدون هیچ تلاشی و بدون نیت. این واقعا خطرناک است.»
کاربر دیگری هم نظر گذاشت: «این چندشآور است و اگر به آن پایان داده نشود، انسانیت محکوم به نابودی است.»
ماجرا از این هم بدتر است
انگار برونسپاری عشق و محبت کافی ترسناک نبود که اورکید پیشنهادهای عجیب دیگری هم درباره چگونگی «بهینه کردن» زندگی با کمک این دستیار هوش مصنوعی ارائه کرده است.
اورکید میتواند وقتی آنقدر مضطرب هستید که خودتان جرات پاسخ دادن ندارید، بهجای شما به ایمیل برندهایی که برای همکاری دعوتتان کردهاند جواب بدهد و وقتی گیر کردهاید ایدههایتان را با او در میان بگذارید؛ همان نقشی که قبلا دوستان، همکاران یا همسایهها بر عهده داشتند.
در یک آگهی نگرانکنندهتر که بعدا حذف شد، شرکت پیشنهاد کرده بود عامل هوش مصنوعیاش میتواند غذایتان را اسکن کند و پیش از خوردن، آن را از نظر آلرژنها بررسی کند.
در متن این آگهی آمده بود: «ممکن است هر چیزی باشد. و فهرست چیزهایی که مرا راهی بیمارستان میکند آنقدر طولانی است که هر چیزی میتواند مشکلساز شود»؛ متنی که بهسرعت با واکنش منفی کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد، چون تکیه کردن به هوش مصنوعی برای بررسی غذا در صورت داشتن آلرژی شدید، خطرهای واضحی دارد.
هرچند ممکن است ماجرا بسیار عجیب به نظر برسد، ظهور اورکید بازتاب روند رو به رشدی است که در آن مصرفکنندگان برای کارهای روزمره سراغ هوش مصنوعی میروند.
سال گذشته اقتصاددانان اوپنایآی و هاروارد ۱.۵ میلیون گفتوگوی چتجیپیتی را طی سه سال بین ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ تحلیل کردند. آنها دریافتند ۷۵ درصد تعاملها مربوط به کارهای غیرشغلی (منبع به زبان انگلیسی) بوده؛ از راهنماییهای عملی و جستوجوی اطلاعات گرفته تا نوشتن. این دسته از کارها از توصیههای آشپزی تا کمک برای پیدا کردن نزدیکترین داروخانه را دربر میگرفت.
«رابطه مبهم با هوش مصنوعی» و آغاز واقعیتی تازه
با نفوذ هوش مصنوعی به همه جنبههای زندگی، برای بعضیها این فناوری دیگر فقط یک ابزار نیست.
اوایل امسال، اپلیکیشن فرانسوی دوستیابی happn از «رابطه مبهم با هوش مصنوعی» بهعنوان روندی نوظهور نام برد؛ رابطهای غیررسمی که یادآور فیلم ناگهان پیشگویانهشده «Her» است و این روزها رایج شده، چرا که افراد بیشازپیش از چتباتها بهعنوان «نوعی تمرین عاطفی» یا «آینههای احساسی، فضاهایی برای گفتوگو و گوش دادن دقیق» استفاده میکنند.
گسترش نقش هوش مصنوعی در عشق بازتاب نگرانیهای فزاینده درباره تنهایی هم هست.
یک نظرسنجی یوگاو (منبع به زبان انگلیسی) در سال گذشته نشان داد سه نفر از هر ۱۰ استرالیایی در برابر یک چتبات هوش مصنوعی از نظر عاطفی آسیبپذیر بودهاند.
مطالعهای که مرکز اینترنت امنتر اتریش (منبع به زبان انگلیسی) انجام داد نیز در اروپا به نتایج مشابهی رسید. حدود یکپنجم بزرگسالان اروپایی از چتباتهای هوش مصنوعی برای گفتوگوهای عاشقانه استفاده میکنند و بیش از یکچهارم آنها معتقدند جوانان ممکن است عاشق یکی از این رباتها شوند.
اینکه آیا کسی میتواند عاشق یک چتبات شود، سالگردش را فراموش کند و بعد به همان چتبات تکیه کند تا به قول اورکید «همه چیز را درست کند»، همانطور که این شرکت وعده میدهد، هنوز باید منتظر ماند و دید.