یک پژوهش تازه با تحلیل دادهها نشان میدهد در حالی که دامنه تمرکز افراد رو به کاهش است، مدتزمان فیلمها همچنان در حال افزایش است.
«یککم طولانی نبود؟»
آگهی
آگهی
جملهای مداوم که احتمالا هر بار از سالن سینمای چندسالنه محلتان بیرون میآیید یا حین گپ زدن با بقیه سینماروها میشنوید.
اگر از خوانندگان ثابت مجموعه هفتگی فیلم هفته ما باشید، حتما متوجه شدهاید که یک انتقاد تکراری مدام سر بر میآورد: کم پیش میآید فیلمی پیدا شود که اگر حدود ۲۰ دقیقه از زمانش کم کنند، لطمه ببیند. نه همه، اما تعداد زیادی از آنها.
آیا این فقط توهمی است ناشی از کوتاهتر شدن دامنه تمرکز ما زیر سایه شبکههای اجتماعی و ویدئوهای کوتاه همهجا حاضر، یا با یک پدیده واقعی روبهرو هستیم؟
آمار که رسیده، معلوم است چیزی را خیال نکردهاید... در کنار تمرکزهای از همپاشیدهمان، فیلمها واقعا دارند طولانیتر میشوند.
پژوهشگر و تحلیلگر صنعت سینما، استیون فالووز، اخیرا مهمان پادکست The Town (منبع به زبان انگلیسی) بود و گفت که «زمان پخش ۳۶٬۴۳۱ فیلم» را که بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۵ روی پرده رفتهاند، بررسی کرده است؛ کار کمنظیری. و دادهها خودشان حرف میزنند.
فالووز میگوید: «میانگین مدت زمان پخش در چند دهه اخیر تقریبا تغییری نکرده است. از دهه ۱۹۸۰ تاکنون دور و بر ۱۰۰ تا ۱۰۳ دقیقه بوده است. در سال ۲۰۲۴، میانگین طول یک فیلم ۱۰۳٫۶ دقیقه بود.»
البته این میانگین همه چیز است. اگر فقط «اکرانهای گسترده سینمایی» را در نظر بگیرید، همین فیلمها در دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ به طور متوسط ۱۰۶ دقیقه بودند، اما در دهه کنونی «این رقم به ۱۱۴ دقیقه رسیده است».
درست خواندید: فیلمها حالا حدود ۱۰ دقیقه از ۲۰ سال پیش طولانیترند.
در ۴۰ سال گذشته، درصد اکرانهای گستردهای که کمتر از ۹۰ دقیقه طول میکشند به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
او میگوید: «در دهه ۱۹۸۰ حدود ۱۳ درصد اکرانهای گسترده کمتر از ۹۰ دقیقه بودند. در دهه ۲۰۲۰ این رقم به ۷ درصد رسیده است.»
بر اساس این پژوهش (منبع به زبان انگلیسی)، فیلمهایی با بودجههای بلاکباستری (۱۰۰ میلیون دلار به بالا) معمولا حتی طولانیترند و فالووز همچنین یادآور میشود که زمان آگهیها و تیزرهای پیش از نمایش هم افزایش یافته و حالا به طور متوسط حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه است.
میپرسید کدام ژانر بیشتر مسئول است؟ فیلمهای اکشن که حالا به طور متوسط ۱۲۸ دقیقهاند؛ یعنی ۲۵ دقیقه طولانیتر از چند دهه پیش.
مثلا مجموعه «ایندیانا جونز» را در نظر بگیرید. این مجموعه در سال ۱۹۸۱ با Raiders of the Lost Ark درخشان شروع شد که ۱۱۵ دقیقه تماشاگران را سرگرم کرد. چند دهه جلو برویم تا برسیم به آخرین ماجراجویی، یعنی Indiana Jones and the Dial of Destiny در سال ۲۰۲۳ که تمام پتانسیل خود را در ۱۵۴ دقیقه هدر داد.
به همین ترتیب، اولین قسمت Mission: Impossible در سال ۱۹۹۶، ۱۱۰ دقیقه هیجان بیوقفه بود، در حالی که Mission: Impossible – The Final Reckoning سال گذشته ظاهرا این فرنچایز را در ۱۷۰ دقیقه کشدار به پایان رساند.
در مورد فرنچایز جیمز باند هم، اولین حضور شان کانری در نقش ۰۰۷ در Dr. No محصول ۱۹۶۲، ۱۰۹ دقیقه طول کشید، در حالی که آخرین فیلم باند تا امروز، یعنی No Time To Die محصول ۲۰۲۱، با زمان پخش ۱۶۳ دقیقه، طولانیترین فیلم تاریخ این مجموعه بود.
و هنوز هم توجیهی برای تازهترین قسمت، یعنی Avatar: Fire And Ash وجود ندارد که ۱۹۷ دقیقه از عمرتان را میبلعد. برای فیلمهای رو به سقوط دنیای سینمایی مارول هم نمیشود بهانهای آورد؛ ماجراجوییهای حماسه چندجهانی به طور متوسط ۱۲۳ دقیقه طول میکشند.
فقط زمان فیلمهای فرنچایزی نیست که باد کرده است.
غول این روزهای گیشه، Project Hail Mary، ۱۵۶ دقیقه زمان دارد، و برندگان اخیر اسکار مثل One Battle After Another و Oppenheimer هم به ترتیب ۱۶۲ و ۱۸۰ دقیقهاند.
البته در هر دو فیلم تقریبا هیچ دقیقهای هدر نمیرود، اما رفتن به دستشویی پیش از خاموش شدن چراغها ضروری بود.
فالووز اذعان میکند که پاسخ سرراستی برای توضیح «چرایی» طولانیتر شدن مداوم فیلمها وجود ندارد.
با این حال، او چند دلیل احتمالی برمیشمارد؛ از جمله اینکه استودیوها بیش از پیش میخواهند فیلمها شبیه رویدادهای بزرگ به نظر برسند و سینماها هم باید «قیمت بلیتهای گرانتر را توجیه کنند و شاید یک فیلم طولانیتر، ارزش بهصرفهتری به نظر برسد».
پیشنهاد میکنیم گزارش کامل فالووز (منبع به زبان انگلیسی) را که همراه با نمودارهای جذاب است، بخوانید؛ گزارشی که در نهایت این پرسش را پیش میکشد: آیا سینماها باید زمان استراحت میانپرده را برگردانند؟
نظر شما چیست؟ آیا طولانیتر شدن فیلمها خوب است یا بد؟ و اگر هم نخواهیم بین طول و کیفیت رابطه مستقیمی برقرار کنیم (اعتراضهای ته سالن را فعلا نگه دارید)، آیا میل به فیلمهای طولانیتر یعنی تماشاگران امروز تشنه تجربههایی سینماییاند که «معنادارتر» به نظر برسند؟