یک شرکت فرانسوی بازیافت میخواهد با برگرداندن کفشهای ورزشیای که قرار بود دور ریخته شوند به پای مردم، هم وضعیت مالی خود را بهبود دهد و هم در صنعت آلاینده نساجی تغییر چشمگیری ایجاد کند.
مدتهاست روزگاری که پوشیدن یک جفت کفش ورزشی یعنی ممنوعیت ورود به بعضی مکانهای شیک، به سر آمده است.
آگهی
آگهی
این روزها آنقدر جوانها، میانسالها و سالمندان کتانی به پا میکنند که این کفشها تقریبا در همه عرصههای زندگی جا افتادهاند.
اما وقتی کفش محبوبتان به نظر میرسد به آخر عمر طبیعی خود رسیده، برای یک شرکت در شرق پاریس این تازه نقطه شروع یک کسبوکار کاملا جدید است.
هر هفته صدها جفت کتانی دستدوم به کارگاهی در پایتخت فرانسه میرسد؛ جایی که کارکنان با یک پرسش ساده روبهرو هستند: آیا میتوان این کفش را نجات داد؟
اینجاست که اسنیک کور زد SneakCœurZ وارد عمل میشود.
این سازمان غیرانتفاعی کفشها را دستهبندی میکند تا مشخص شود کدام را میتوان واقعا دوباره فروخت، کدام را باید بازتوزیع کرد و کدام را باید کنار گذاشت.
محمد بوخاتم، مدیرعامل و همبنیانگذار این مجموعه، میگوید سال گذشته از میان ۳۰ هزار جفت کتانی جمعآوریشده، توانستهاند ۲ هزار جفت را دوباره به فروش برسانند و حالا میخواهند این کار را گسترش دهند.
محمد بوخاتم میگوید: «هدف این است که طی سه سال آینده این حجم را سه برابر یا حتی چهار برابر کنیم و به مقیاس صنعتی برسیم. امروز در بخش کتانی هیچ پروژهای در این مقیاس وجود ندارد؛ ما تنها مجموعهای هستیم که میتواند هم فرایندها و هم جمعآوری کتانی برای استفاده دوباره را صنعتی کند.»
این سازمان غیرانتفاعی همچنین میگوید بیش از ۷ هزار جفت کفش را میان نیازمندان توزیع کرده و به ایجاد ۱۹ شغل کمک کرده است.
فعالیت این گروه معضل رو به رشد زباله در پاریس را پررنگ میکند؛ شهری که به طور گسترده به عنوان یکی از مراکز مد و کالاهای لوکس جهان شناخته میشود.
ریفشن Refashion، سازمان زیستمحور مورد تایید دولت فرانسه برای پوشاک، منسوجات خانگی و کفش، میگوید در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۵۹ میلیون جفت کفش در این کشور به فروش رسیده است.
با این حال این نهاد مدعی است تنها حدود یکسوم منسوجات و کفشهای استفادهشده به طور جداگانه جمعآوری میشود و بخش زیادی از بقیه یا در کمدها میماند یا همراه زباله خانگی دور ریخته میشود.
در کارگاه این مجموعه در شام سور مارن، کارکنان اسنیک کور زد SneakCœurZ کتانیهای دستدوم را بررسی میکنند تا ببینند کدامیک قابل احیاست.
کفشهایی که از این فیلتر عبور میکنند، از کف تا رویه شستوشو میشوند، داخلشان ضدعفونی میشود و در برخی موارد زیر نور فرابنفش سفیدتر میشوند و بعد دوباره به چرخه مصرف برمیگردند.
پل دفاوس آبادی، مسئول کارگاه، میگوید: «این عناصر ساختاری کفش است که تعیین میکند میتوانیم آن را بازسازی کنیم یا نه.»
او توضیح میدهد: «یک بند ولکرو آسیبدیده مشکلساز نیست. بند کفش هم مشکلساز نیست. کثیفی هیچوقت مشکلساز نیست. آنچه واقعا اهمیت دارد میزان ساییدگی مواد ساختاری، به ویژه زیره کفش است.»
هنرنمایی با کفشهای کهنه
فرانسه تلاش کرده است با ابزار قانون، و نه فقط با شعار، به معضل زبالههای ناشی از فست فشن پاسخ دهد.
طبق قانون ضدزباله مصوب ۲۰۲۰، کالاهای غیرخوراکی فروختهنشده باید به جای امحا، دوباره استفاده، اهدا یا بازیافت شوند.
مقامهای این کشور در نوامبر ۲۰۲۳ مشوق مالی دولتی برای تعمیر پوشاک و کفش معرفی کردند. جدا از این، قانونگذاران همچنان روی لایحهای کار میکنند که هدف آن کاهش اثرات زیستمحیطی صنعت نساجی است.
اهمیت موضوع بسیار بالاست، چرا که صنعت نساجی و پوشاک از آلایندهترین صنایع جهان به شمار میرود.
به گفته سازمان ملل، بخش مد و منسوجات تا ۸ درصد از انتشار گازهای گلخانهای جهان را به خود اختصاص میدهد. پارلمان اروپا نیز اعلام کرده است منسوجات در سال ۲۰۲۰ سومین منبع بزرگ تخریب منابع آب و استفاده از زمین در اتحادیه اروپا بودهاند.