گرانی سوخت دوباره محور بحثهاست؛ در میلان و بزرگراهها قیمت هر لیتر از ۲٫۶ یورو گذشته، مخالفان و انجمنها نسبت به فشار بر خانوادهها و کسبوکارها هشدار میدهند و دولت ملونی روی مهار بحران کار میکند.
قیمتهای بنزین و گازوئیل دوباره در ایتالیا نگرانکننده شدهاست. روز شنبه در میلان، در یکی از جایگاههای سوخت در مرکز شهر، قیمت ۲.۶ یورو برای هر لیتر بنزین ثبت شد. در حالی که احزاب مخالف دولت را متهم میکنند که برای جلوگیری از یک بحران اقتصادی تازه کار کافی انجام ندادهاست، نخستوزیر جورجا ملونی و وزیر بنگاهها و ساخت در ایتالیا آدولفو اورسو روی اقدامات تازهای برای مهار گرانی بنزین کار میکنند.
قیمت سوخت در ایتالیا از ۳ ژوئیه گذشته رو به افزایش است؛ زمانی که کاهش عوارض بر سوخت که دولت با آغاز جنگ میان آمریکا و ایران برای مقابله با بحران قیمتها اعمال کردهبود، به پایان رسید. روز یکشنبه، وزارتخانهای که اورسو اداره میکند اعلام کرد بر پایه آخرین دادههای بهدستآمده از رصدخانه قیمت سوخت، متوسط قیمت در حالت «سلف سرویس» در شبکه جادهای ملی برای بنزین ۱.۹۸۱ یورو و برای گازوئیل ۲.۱۸۴ یورو به ازای هر لیتر است. در شبکه بزرگراهی، متوسط قیمت سلف برای بنزین ۲.۰۷۱ یورو و برای گازوئیل ۲.۲۵۵ یورو به ازای هر لیتر است.
با این حال قیمتها در پمپ بنزین بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد. بر اساس منابع محلی، روز شنبه در بزرگراههای A21 تورین-پیاچنزا، A4 ونیز-تریسته، A22 برنر-مودنا و در مسیرهای میلان-برشیا و مسینا-پالرم، قیمتهایی بالاتر از ۲.۷ یورو برای هر لیتر گازوئیل و ۲.۵ یورو برای هر لیتر بنزین ثبت شد. در رم، چندین جایگاه سوخت به قیمت ۲.۳ یورو برای هر لیتر بنزین رسیدند.
هشدار انجمنها و سازمانهای مصرفکنندگان
در مورد این افزایشها، انجمنهای دفاع از حقوق مصرفکنندگان نیز هشدار دادهاند. به گفته کوداکونس، هزینه سوختگیری شهروندان ایتالیا به ۱۰.۸ میلیارد یورو خواهد رسید؛ نزدیک به ۲ میلیارد یورو بیشتر از سال ۲۰۲۵.
کوداکونس در بیانیهای که روز شنبه منتشر شد توضیح داد: «مقایسه با سال گذشته بیرحمانه است؛ با فرض ثابتبودن میزان مصرف و با در نظر گرفتن متوسط قیمت ماهانه سوخت در ژوئیه ۲۰۲۵، ایتالیاییها تا پایان ماه تنها برای خرید بنزین و گازوئیل ۸۴۱ میلیون یورو بیشتر از همین دوره در سال ۲۰۲۵ هزینه خواهند کرد.»
همزمان، دفتر مطالعات انجمن صنایع و پیشهوران مستره (CGIA) برآورد کردهاست که در سال ۲۰۲۶ خانوارها و بنگاهها نزدیک به ۲۹ میلیارد یورو هزینه اضافی برای برق، گاز و سوخت متحمل خواهند شد. بنزین و گازوئیل بیشترین افزایش را ثبت کردهاند و هزینهای اضافی برابر با ۱۳.۶ میلیارد یورو، معادل رشد ۲۰.۴ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۵، به همراه آوردهاند.
اقدامهای در دست بررسی دولت و انتقادهای احزاب مخالف
دولت در حال بررسی اقداماتی برای کاهش اثر گرانی سوخت است؛ از جمله عوارض شناور بر سوخت که میتواند با استفاده از درآمد اضافی مالیات بر ارزش افزوده ناشی از افزایش قیمتها، به کاهش نرخها منجر شود. آدولفو اورسو در گفتوگو با روزنامه «کوریره دلا سرا» گفت: «برای فعالکردن این سازوکار باید منتظر محاسبات وزارت اقتصاد درباره مازاد درآمد مالیات بر ارزش افزوده این ماه بمانیم؛ این محاسبات تنها هفته آینده در دسترس خواهد بود و میزان کاهش ممکن را تعیین میکند.» او افزود: «با مازاد درآمد مالیات بر ارزش افزوده میتوان کاهش عوارض را پوشش داد اما برای هر اقدام احتمالی دیگری باید منابع مالی دیگری پیدا کرد».
وزیر سپس از عملکرد دولت در مقابله با سفتهبازیها دفاع کرد و گفت مدل ایتالیایی کنترل قیمتها الگوی دیگر کشورها شدهاست و به لطف آن، قیمت سوخت در ایتالیا کمتر از سایر کشورها افزایش یافتهاست.
احزاب مخالف از دولت خواستهاند برای کمک به شهروندان دست به اقدامهای جدیتری بزند. الی شلاین، دبیر حزب دموکراتیک، گفت: «اکنون ملونی باید دستکم پیشنهاد ما درباره عوارض شناور را بپذیرد؛ سازوکاری که امکان میدهد قیمت بنزین و گازوئیل فوراً کاهش یابد. کسانی که حتی وعده حذف کامل عوارض را میدادند، امروز چگونه میتوانند با این اقدام مخالفت کنند؟»
جوزپه کنته، رهبر جنبش ۵ ستاره، در شبکههای اجتماعی نوشت: «اینجا به اقدامهای جدی نیاز است و باید شتاب کنیم و سرمایهگذاری کنیم تا از خانوادهها و بنگاهها محافظت شود. چه زمانی از سودهای مازاد بانکها، غولهای انرژی و صنایع تسلیحاتی منابع مالی برمیداریم؟ چه زمانی از درآمدهای اضافی دولت ناشی از انواع گرانیها و از هزینههای جنونآمیز برای تسلیح مجدد بهره میگیریم؟ چه زمانی به اروپا میرویم تا سرمایهگذاریهای گسترده بر راهبردی برای احیای صنعتی و انرژی را مطالبه کنیم، همانطور که در دوران همهگیری با برنامه ملی احیا و تابآوری (Pnrr) انجام دادیم؟ باید کشور را دوباره سرپا کنیم و به شهروندان مجال نفسکشیدن بدهیم. وقت آن است که دست از بیخیالی برداریم».