در یک سال گذشته بیش از ۲۸۸ هزار شهروند آلمان کشور را ترک کردهاند. یک نظرسنجی تازه نشان میدهد بهویژه متخصصان ماهر قصد بازگشت سریع ندارند.
در طول تنها یک سال، بیش از ۲۸۸ هزار شهروند آلمانی کشور را ترک کرده و به خارج مهاجرت کردهاند. این موضوع را دادههای اداره فدرال آمار آلمان (منبع به زبان آلمانی) (دستاتیس) تایید میکند.
یک نظرسنجی جدید که به سفارش پلتفرم کاریابی «ایندید» انجام شده نشان میدهد این روند ظاهرا ادامه دارد: از سال ۲۰۲۰ تعداد جستوجوها برای فرصتهای شغلی بینالمللی بیش از دو برابر شده است.
طرحهای مهاجرت بهویژه در میان پردرآمدها رایج است.
بیش از نیمی از پاسخدهندگان با درآمد خالص ماهانه خانوار دستکم ۶ هزار یورو (۵۴ درصد) گفتهاند که در دوازده ماه گذشته برای کار در خارج درخواست داده یا بازار کار بینالمللی را بررسی کردهاند.
دو سوم پاسخدهندگان گفتهاند که اصولا به کار در خارج از کشور فکر میکنند. حدود ۳۰ درصد نیز به طور مشخص بهدنبال شغل گشته یا درخواست فرستادهاند.
از میان علاقهمندان به مهاجرت، ۷۷ درصد میخواهند برای چند سال یا حتی به طور دائم به خارج بروند.
به گفته ایندید، بسیاری از کسانی که قصد مهاجرت دارند در پی مشاغل کلاسیک اداری هستند؛ مثلا در حوزه بازاریابی. اما فرصتهای شغلی در بخشهای فناوری، هتلداری و لجستیک نیز به شدت مورد تقاضاست.
درآمد بیشتر، کیفیت زندگی بهتر
نظرسنجی ایندید همچنین بررسی میکند چه دلایلی پشت برنامههای مهاجرتی قرار دارد.
کارکنان بیش از همه به امید درآمد بالاتر و کیفیت زندگی بهتر اشاره میکنند (هر کدام حدود ۵۱ درصد). حدود ۴۲ درصد نیز امید دارند در خارج از کشور از آبوهوای مطبوعتر یا بار مالیاتی و حق بیمه کمتر برخوردار شوند. در مقابل، امکان رشد شغلی و ترقی برای شمار قابل توجهی کمتری از پاسخدهندگان تعیینکننده است (۲۴ درصد).
ویرجینیا سودرگلد، اقتصاددان بازار کار در ایندید، در اصل تحرک بینالمللی را مثبت ارزیابی میکند، زیرا تجربه و دانش تازه از خارج میتواند محرک نوآوری و گشودن فرصتهای تجاری جدید باشد.
این کارشناس میگوید: «اما اگر دو سوم کارکنان با رفتن از کشور در ذهن خود بازی میکنند، باید این را نشانه نارضایتی از شرایط محل فعالیت در داخل کشور دانست.»
به نظر میرسد بار مالیاتی و پرداختهای اجباری در آلمان برای بسیاری از مردم بسیار سنگین است: از هر ۱۰۰ یورو هزینه کار که یک کارفرما برای یک کارمند مجرد متوسط میپردازد، در آلمان تنها حدود نیمی از آن یعنی ۵۰٫۷۰ یورو خالص به دست کارمند میرسد. باقی صرف مالیات بر درآمد و سهم بیمههای اجتماعی کارمند و کارفرما میشود.
این وضعیت در نتایج نظرسنجی نیز دیده میشود: ۷۰ درصد پاسخدهندگان معتقدند بار مالیاتی در آلمان نسبت به میزان درآمد بسیار بالاست و تلاش فردی در کار به اندازه کافی نتیجه مالی ندارد.
این مقصدها بیشتر طرف توجه هستند
مشتاقان مهاجرت بیشتر به کدام کشورها چشم دوختهاند؟ با سهم ۱۴.۴ درصد از کل جستوجوها، ایالات متحده همچنان در صدر فهرست محبوبترین مقصدهای مهاجرت قرار دارد. با این حال در مقایسه با سال قبل، علاقه به این کشور به شکل محسوسی کاهش یافته است: تعداد جستوجوها ۳۴ درصد پایین آمده است.
در رتبههای دوم و سوم بریتانیا و سوئیس قرار دارند که هر کدام ۱۳.۶ درصد از جستوجوها را به خود اختصاص دادهاند. بریتانیا که تعداد جستوجوها برای آن ۳۸ درصد افزایش یافته، به شکل محسوسی جذابتر شده است و امارات متحده عربی و هند نیز هر کدام رشد ۲۴ درصدی داشتهاند. استرالیا هم نسبت به سال گذشته افزایش ۱۰ درصدی را ثبت کرده است.
امنیت در برابر پویایی
در مقابل، نقاط قوت آلمان بیشتر در حوزههایی است که برای متخصصان بسیار پرتقاضای بینالمللی چندان تعیینکننده نیست، زیرا این حوزهها بیش از آنکه به فرصتهای توسعه حرفهای مربوط باشند، با امنیت و قابلیت اتکا گره خوردهاند. ۶۰ درصد پاسخدهندگان محیط اجتماعی را بزرگترین مزیت آلمان نام بردهاند، پس از آن حمایتهای حقوق کار با ۴۷ درصد و نظام رفاه اجتماعی با نزدیک به ۳۵ درصد قرار دارند.
به گفته اداره فدرال آمار آلمان (دستاتیس)، در سال گذشته در عمل حدود ۹۷ هزار آلمانی بیشتر از کشور خارج شدند تا اینکه به آن بازگردند. این بیشترین کاهش خالص از سال ۲۰۱۷ تاکنون است.
اما در مورد افرادی که گذرنامه آلمانی ندارند، تراز کاملا متفاوت است: آلمان در این گروه با خالص ورود بیش از ۲۰۰ هزار نفر روبهرو بوده است.
در سالهای اخیر تنها پناهجویان به آلمان نیامدهاند، بلکه ورود متخصصان بسیار ماهر از کشورهای ثالثی مانند هند نیز افزایش یافته است. بسیاری از آنها در صنعت فناوری اطلاعات مشغول به کارند؛ از جمله در حوزههای توسعه نرمافزار، هوش مصنوعی و دیجیتالی شدن، و همچنین در مشاغل مهندسی و پژوهشی.