شرکت کرهای اسکی هاینیکس، سازنده تراشه که چیپهای حافظهاش مراکز داده هوش مصنوعی جهان را تغذیه میکند، این هفته با یکی از بزرگترین عرضههای سهام تاریخ در نزدک فهرست میشود و مسیر طی شده از آستانه ورشکستگی تا ارزشگذاری هزار میلیارد دلاری را تکمیل میکند.
شرکت کرهای سازنده تراشه اسکی هاینیکس که به خاطر تراشههای حافظه با پهنای باند بالا شناخته میشود، در تدارک است با عرضه سهام در وال استریت حدود 28 میلیارد دلار (24.5 میلیارد یورو) جذب کند؛ رقمی که تنها عرضه رکوردشکن ماه گذشته شرکت اسپیساکس از آن پیشی گرفته است.
این نتیجه برای شرکتی که زمانی با تعدیل نیرو و فروش داراییها سر پا مانده بود، چشمگیر است.
قیمتگذاری قرار است روز پنجشنبه انجام شود و معاملات از جمعه با نماد SKHY آغاز خواهد شد.
اسکی هاینیکس 17.79 میلیون سهم جدید را در قالب رسیدهای سپردهگذاری آمریکایی (ADR) عرضه میکند؛ هر یک معادل یکدهم یک سهم فهرستشده در سئول است و سرمایهگذاران پایه از جمله بیلی گیفورد و صندوقهای تحت مدیریت کوتیو منجمنت علاقه خود را برای خرید حداکثر 7 میلیارد دلار (6.1 میلیارد یورو) از این سهام اعلام کردهاند.
هدف تامین مالی که در ابتدا 29.6 میلیارد دلار (25.9 میلیارد یورو) بود، پس از افت قیمت سهام در هفتههای اخیر کاهش یافته است.
رسیدهای سپردهگذاری آمریکایی گواهیهایی هستند که در بورسهای آمریکا معامله میشوند و به جای سهام نگهداریشده در خارج از کشور قرار میگیرند و به سرمایهگذاران آمریکایی اجازه میدهند بدون درگیر شدن با ارز یا بازار خارجی، در یک شرکت خارجی سرمایهگذاری کنند.
برخلاف یک عرضه اولیه معمول، این نخستین حضور اسکی هاینیکس در بورس نیست. فهرست اصلی این شرکت همچنان در شاخص کوسپی سئول است و عرضه در نزدک صرفا یک مسیر دوم دلاری برای دسترسی سرمایهگذاران به سهام آن باز میکند.
این عرضه در حالی انجام میشود که ارزش بازار شرکت پس از جهش بیش از 200 درصدی در سال جاری، از مرز 1 تریلیون دلار (876 میلیارد یورو) گذشته است؛ سطحی که رقبایی چون سامسونگ الکترونیکس و مایکرون نیز به آن رسیدهاند.
درآمد حاصل صرف ساخت کارخانههای جدید تولید تراشه، بهویژه مجموعه عظیمی در یونگین و همچنین اولین تاسیسات بستهبندی این شرکت در ایالت ایندیانای آمریکا خواهد شد.
این اقدام تا حدی به مسئله ارزشگذاری برمیگردد. سهام سازندگان تراشه فهرستشده در کره سالهاست با تخفیف نسبت به همتایان آمریکایی معامله میشود و حضور در نزدک فرصتی برای کاهش این شکاف فراهم میکند.
رونق حافظه در عصر هوش مصنوعی و مخاطرات آن
گسترش زیرساختهای هوش مصنوعی اقتصاد این صنعت را دگرگون کرده است.
همزمان با آنکه شرکتهای غولپیکر رایانش ابری صدها میلیارد دلار راهی مراکز داده میکنند، قیمت حافظه جهش کرده است؛ به گزارش سیتی ریسرچ، تنها در یک فصل قیمت DRAM 44 درصد و قیمت حافظه NAND فلش 53 درصد افزایش یافته و تولیدکنندگان بخش عمده ظرفیت تولید خود برای سال 2026 را از پیش فروختهاند.
اسکی هاینیکس در سهماهه نخست سال بیش از 50 تریلیون وون (29 میلیارد یورو) درآمد و حاشیه سود عملیاتی بالاتر از 70 درصد گزارش کرد؛ ارقامی کمسابقه برای یک سازنده تراشه. بر اساس دادههای موسسه کانترپوینت ریسرچ، این شرکت حدود 60 درصد بازار حافظه با پهنای باند بالا (HBM) را در اختیار دارد.
با این حال زمانبندی این عرضه حساس است.
بازار حافظه همواره به شدت ادواری و پرنوسان بوده است. رونقی که هوش مصنوعی برای اسکی هاینیکس به همراه آورد اکنون نشانههایی از لغزش دارد؛ هفته گذشته سهام شرکتهای تراشهای در سراسر آسیا بهشدت افت کرد و سامسونگ با وجود ثبت سود رکوردی، بیش از 100 میلیارد دلار (87.5 میلیارد یورو) از ارزش بازار خود را از دست داد.
سرمایهگذاران هر چه بیشتر این پرسش را مطرح میکنند که آیا سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساخت هوش مصنوعی در نهایت بازدهی خواهد داشت یا نه؛ پرسشی که بانک تسویههای بینالمللی نیز اواخر ژوئن مطرح کرد، زمانی که هشدار داد این رونق میتواند بذر سقوط مالی بعدی را بکارد.
ساخت، سقوط و بازسازی دوباره
این دغدغهها برای اسکی هاینیکس تازگی ندارد.
ریشههای اسکی هاینیکس به شرکت ساختمانی گوکدو برمیگردد که در سال 1949 تاسیس شد و در 1983 با ورود به حوزه الکترونیک تحت نام هیوندای الکترونیکس، به بازوی الکترونیکی امپراتوری هیوندای تبدیل شد.
اما بحران مالی آسیا در اواخر دهه 1990 فاجعه به بار آورد. در چارچوب برنامه بازسازی اقتصاد کره با پشتوانه صندوق بینالمللی پول، هیوندای کسبوکار نیمههادی رقیب خود الجی را در خود ادغام کرد و غول تازهای ساخت که خیلی زود زیر بار بدهیهای خود خم شد.
رهایی مرحلهبهمرحله از راه رسید.
این شرکت در سال 2001 به هاینیکس سمیکنداکتر، ترکیبی از دو واژه "high" و "electronics"، تغییر نام داد، نیروی کار خود را کاهش داد، داراییها را فروخت و از گروه هیوندای جدا شد. سودآوری بازگشت، اما نوسانهای شدید بازار DRAM آن را دائما در معرض خطر قرار میداد.
کمبود سرمایه سرانجام کار را به جایی رساند که در سال 2012 گروه مخابراتی اسکی این شرکت را خرید و نام آن به اسکی هاینیکس تغییر کرد. این واگذاری نقطه عطفی بود؛ اسکی گروپ سرمایه سنگینی را راهی حوزه حافظه با پهنای باند بالا کرد، فناوریای پرهزینه و زیانده که آن زمان کمتر کسی به آن باور داشت.
امروز این نوع حافظه کمیابترین منبع در محاسبات هوش مصنوعی است و اسکی هاینیکس نزدیک به 46 هزار و 900 نفر را به کار گرفته است.