میشل اوئلبک در یک مصاحبه، مسلمانان را تهدیدی برای امنیت مردم «بومی» فرانسه معرفی کرد و گفت: «آرزوی جمعیت بومی فرانسه این نیست که مسلمانان در جامعه ادغام شوند، بلکه این است که آنها از دزدی و حمله دست بردارند. یا راه حل دیگری را برگزینند که ترک این کشور است.»
میشل اوئلبک، نویسنده بهنام فرانسوی و خالق آثاری همچون رمان «تسلیم» و «ذرات بنیادی» به دلیل بیان این مطلب که «فرانسویها» تنها میخواهند «مسلمانان از دزدی و حمله به آنها دست بردارند» همچنین پیشبینی این موضوع که در آینده حملات تروریستی بیشتری روی میدهد، تحت پیگرد قانونی قرار گرفت.
یک قاضی تحقیق در شهر نانتر فرانسه، روز سهشنبه ۱۰ نوامبر او را به اتهام «تحریک تبعیض، نفرت یا خشونت» تحت پیگرد قانونی قرار داده است.
اوئلبک ۷۰ ساله، این سخنان را در اواخر سال ۲۰۲۲ طی گفتگو با میشل اونفره (فیلسوف، نویسنده و نظریهپرداز برجسته فرانسوی) بیان کرد و متن این گفتگو در مجله «جبهه مردمی» (Front populaire) چاپ شد.
او در این مصاحبه، مسلمانان را تهدیدی برای امنیت مردم «بومی» فرانسه معرفی کرد و گفت: «آرزوی جمعیت بومی فرانسه این نیست که مسلمانان در جامعه ادغام شوند، بلکه این است که آنها از دزدی و حمله دست بردارند. یا راه حل دیگری را برگزینند که ترک این کشور است.»
اوئلبک همچنین با اشاره به حملات تروریستی ۲۰۱۵ در فرانسه که عاملان آن مسلمانانی متاثر از داعش بودند، پیشبینی کرد که در آینده «باتاکلانهای معکوس» علیه مسلمانان روی دهد. او گفت: «وقتی تمام سرزمینها تحت کنترل اسلام قرار گیرند، اقدامات مقاومتی روی خواهد داد. حملات و تیراندازیهایی در مساجد، در کافههایی که مسلمانان رفت و آمد دارند، و حملاتی به سبک باتاکلان اما در جهت معکوس.»
در جریان حملات باتاکلان که ۱۳ نوامبر ۲۰۱۵ روی داد، گروهی از اسلامگرایان با یک رشته از حملههای هماهنگشده تروریستی شامل تیراندازی به سمت جمعیت، بمبگذاریهای انتحاری و گروگانگیری، به سالن کنسرت باتاکلان همچنین نزدیکی استادیوم «استاد دو فرانس» در پاریس، چند رستوران و کافه-بار حمله کردند. در پی این حملات ۱۳۰ نفر کشته و ۳۶۸ نفر زخمی شدند.
۹ مهاجم این حملات، تباری مراکشی، الجزایری یا سوری داشتند.
شکایت اتحادیه مساجد فرانسه از میشل اولبک
بیان این سخنان باعث شد که اتحادیه مساجد فرانسه در ژانویه ۲۰۲۳ شکایتی را علیه میشل اوئلبک، میشل اونفری همچنین استفان سیمون، مدیر نشریه «جبهه مردمی» به دادگاه نانتر ارائه کند.
شیخ الشمس الدین حافظ، رئیس مسجد جامع پاریس نیز این سخنان را یک «خشونت شوکهکننده» توصیف کرد که «کرامت مسلمانان را لکهدار میکند، تحریک به نفرت است و قانون آزادی مطبوعات ۱۹۸۱ را نقض میکند».
او افزود که علیه این اظهارات شکایت خواهد کرد؛ با این وجود پس از اظهار پشیمانی میشل اوئلبک از این سخنان و دیدار آنها، از شکایت صرفنظر کرد.
«پیشگویی کردن روزهای سخت، به معنای آرزوی وقوع آنها نیست»
دستور پیگرد قانونی در حالی صادر شده که تیبو دو مونتبریال و لویی کالیز، وکلای این نویسنده به اتهامات مطرح شده اعتراض کردند.
آنها به خبرگزاری فرانسه گفتند: «اظهارات مورد بحث هیچ عنصری از تحریک، حتی تلویحی را در بر نمیگیرد و بنابراین در چهارچوب حق آزادی عقیده و بیان قرار میگیرد. پیشگویی کردن روزهای سخت، لزوما به معنای آرزوی وقوع آنها نیست؛ بلکه دقیقا برعکس است. جایگاه چنین کسی پشت میز محاکمه نیست.»
آنها افزودند: «میشل اوئلبک تنها میتواند از "قضاییشدن" روزافزون بحثهای فکری ابراز تأسف کند.»
میشل اوئلبک یک سال بعد از انتشار این گفتگوی جنجالی، کتاب «چند ماه در زندگی من» را منتشر کرد و در آن، اظهاراتش درباره مسلمانان را «ناشیانه» توصیف کرد و نوشت که «قربانی سادهلوحی خود» همچنین «طمع» کسانی شده است که «از بدنامی او سوءاستفاده میکنند».
انتقاد به تصمیم دادگاه نانتر
«نیویورک پست» در گزارشی نوشت که «فرانسه به جای برخورد با شورشیانی که شهرهای این کشور را ویران میکنند، در حال جرمانگاری منتقدان اسلام است».
در این گزارش آمده است: «شهرهای فرانسه در آتش میسوزند. هفتههاست که مردم این کشور تحت ارعاب کسانی قرار گرفتهاند که خود را "معترض" مینامند؛ کسانی که شیشههای فروشگاهها را میشکنند، بناهای فرهنگی را به آتش میکشند و به شهروندانی که در برابرشان میایستند، حمله میکنند. با این حال، دستگاه قضایی فرانسه وقت خود را صرف طرح اتهام علیه نویسندگانی میکند که صرفا درباره چنین رفتارهایی ابراز نظر کردهاند.»
گزارش با اشاره به برخورد دادگاه با میشل اوئلبک مینویسد: «این وارونهسازیِ شرمآورِ عدالت است؛ نشانهای از اینکه کشوری که از درون در حال فروپاشی است، بیش از آنکه نگرانِ اقدامات اوباشی باشد که قصد نابودی تمدن را دارند، دغدغه "جرمهای فکری" شهروندانش را دارد.»
میشل اوئلبک در سال ۲۰۱۵ میلادی رمانی با عنوان «تسلیم» (Submission) منتشر کرد؛ داستانی خیالی درباره انتخاب یک رئیسجمهور مسلمان در فرانسه که بهتدریج تغییرات سیاسی و اجتماعی رادیکالی را بر این کشور تحمیل میکند. این کتاب درست یک روز پس از حمله به دفتر نشریه «شارلی ابدو» در پاریس منتشر شد؛ حادثهای که در آن ۱۲ نفر از کارکنان این نشریه طنز (که کاریکاتورهایی از پیامبر اسلام منتشر کرده بود) در دفتر کارشان به قتل رسیدند. یکی از دوستان اولبک نیز در میان قربانیان بود.
به نوشته «نیویورک پست» پیام ضمنی این کتاب (مبنی بر اینکه حتی انتقاد طنزآمیز از اسلام میتواند به واکنشی خشونتآمیز و انتقامجویانه منجر شود) چنان روشن بود که میشل اوئلبک را ناچار به مخفی شدن کرد؛ او تور معرفی کتابش را متوقف کرد و خانهاش در پاریس را ترک نمود. کار به جایی رسید که پلیس برای حفاظت از او وارد عمل شد.
این نشریه آمریکایی مینویسد: «اکنون یک قاضی علیه اوئلبک به اتهام "مشارکت در تحریک به تبعیض، نفرت یا خشونت" اعلام جرم کرده است؛ یعنی برای کسی که پیشتر به دلیل تهدیدهای خشونتآمیزِ همان گروهی که گفته میشود او آنها را در معرض خطر قرار داده، مجبور به اختفا شده بود.»
گزارش اینگونه پایان مییابد: «دادگاههای فرانسه باید مملو از مهاجمان و آتشافروزان باشد، اما در عوض، آنها توجه خود را معطوف به نظارت و کنترل مصاحبههای روشنفکران کردهاند. در فرانسه، به نظر میرسد انتقاد از مهاجرت (یا خدای ناکرده اسلام) جرمی بزرگتر از ویران کردن شهرها و ایجاد وحشت در میان غیرنظامیان است. با کسی که از روح و تمامیتِ ملت خود دفاع میکند، چنان برخورد میشود که گویی تهدیدی بزرگتر از کسی است که آن فرهنگ را به خاکستر بدل میسازد.»