اروپا در زمانی که حاکمیت دریایی و تابآوری زنجیره تامین به اولویتهای راهبردی تبدیل شده، در کشتیهای کانتینری بزرگتر و پاکتر سرمایهگذاری میکند.
تلاش راهبردی اروپا برای تقویت تجارت دریایی روز پنجشنبه با رونمایی و نامگذاری کشتی کانتینربر «سیامای سیجیام نوتردام» از سوی گروه کشتیرانی فرانسوی سیامای سیجیام شتاب تازهای گرفت؛ بزرگترین کشتی کانتینربر جهان که با گاز طبیعی مایعشده (الانجی) کار میکند و نخستین شناور از ناوگان جدیدی است که قرار است در مسیر شاخص آسیا-اروپای این شرکت تردد کند.
آگهی
آگهی
این کشتی که نزدیک به ۴۰۰ متر طول دارد، یعنی تقریبا به اندازه چهار زمین فوتبال، در اسکله لو آور قد علم کرده است. ردیفهای بلند کانتینرها از عرشه بالا رفته و از کفش ورزشی گرفته تا خودرو را حمل میکنند، در حالی که شناور خود را برای ورود به خدمت در یکی از پررفتوآمدترین مسیرهای تجاری جهان آماده میکند.
عرض این کشتی بیش از ۶۲ متر است و میتواند تا ۲۴ هزار کانتینر حمل کند. نیروی محرکه آن گاز طبیعی مایعشده است و در حال حاضر بزرگترین کشتی کانتینربر جهان است که از این سوخت استفاده میکند.
پس از نخستین توقف در لو آور، این کشتی قرار است دوشنبه عازم آسیا شود. پیش از بازگشت به اروپا، در بنادر روتردام، هامبورگ، آنتورپ، طنجه مد، پورت کلانگ، سنگاپور، یانتیان، شانگهای و نینگبو پهلو خواهد گرفت و سفر رفتوبرگشت را در اندکی بیش از ۱۰۰ روز کامل میکند.
در مسیر رفت به آسیا، این کشتی مواد شیمیایی، محصولات غذایی، شراب و نوشیدنیهای الکلی، دارو، ماشینآلات صنعتی و کالاهای لوکس حمل میکند. در مسیر بازگشت به اروپا، کالاهای الکترونیکی، پوشاک، لوازم خانگی و طیف وسیعی از کالاهای مصرفی را جابهجا میکند. بسته به ترکیب محموله، ارزش کالاهای روی عرشه میتواند به ۲٫۵ تا ۳ میلیارد یورو برسد.
سیامای سیجیام نوتردام نخستین کشتی از ده کشتی کانتینربر بسیار بزرگ است که با پرچم فرانسه به آب میافتند و تحویل کشتیهای همخانواده آن از سال ۲۰۲۶ تا ژانویه ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است.
شرکت سیامای سیجیام میگوید افزایش ظرفیت در مسیر آسیا-اروپا برای حفظ رقابتپذیری اقتصادی اروپا حیاتی است و بحرانهای ژئوپلیتیکی اخیر ضعفهای تجارت جهانی را آشکار کرده است.
رودلف سعده، رئیس و مدیرعامل سیامای سیجیام، در مراسم نامگذاری گفت: «خطر واقعی وجود دارد که آزادی کشتیرانی در دیگر تنگههای مهم جهان که ستون تجارت بینالمللی هستند به چالش کشیده شود و برای فرانسه، که رفاهش تا حد زیادی به مبادلات بینالمللی وابسته است، این موضوع مستقیما به رقابتپذیری برمیگردد.»
فناوریهای به کار رفته در کشتی
در مقایسه با نفت کوره متعارف، الانجی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد دیاکسیدکربن کمتری تولید میکند، تقریبا انتشار اکسیدهای گوگرد را از میان میبرد، انتشار اکسیدهای نیتروژن را تا ۸۵ درصد کاهش میدهد و ذرات معلق را حدود ۹۵ درصد کم میکند.
با این حال، الانجی نیز بیحاشیه نیست. این سوخت میتواند به پدیدهای منجر شود که اصطلاحا «نشت متان» نامیده میشود؛ یعنی بخشی از متان نسوخته وارد جو شود و بخشی از مزیت اقلیمی این سوخت را خنثی کند.
موتور ۸۰ هزار اسببخاری کشتی همچنین به گونهای طراحی شده است که به محض مقرونبهصرفه شدن استفاده تجاری از سوختهای بیو الانجی و الانجی سنتتیک موسوم به ای الانجی، بتواند با آنها نیز کار کند.
سعده گفت: «این کشتی به یکی از کارامدترین سامانههای پیشرانش با گاز طبیعی مجهز است که از هدف ما برای دستیابی به بیطرفی کربنی تا سال ۲۰۵۰ پشتیبانی میکند.»
سیامای سیجیام تعهد کرده است تا سال ۲۰۵۰ به سطح انتشار خالص صفر کربن برسد، در حالی که صنعت کشتیرانی تحت فشار فزاینده برای کربنزدایی قرار دارد.
بر اساس مقررات سوخت دریایی اتحادیه اروپا با نام FuelEU Maritime، برای کشتیهایی که به بنادر اتحادیه، از جمله سیامای سیجیام نوتردام، رفتوآمد میکنند، سقفهای بهتدریج سختگیرانهتری برای شدت گازهای گلخانهای ناشی از انرژی مصرفی روی عرشه تعیین شده تا این شدت تا سال ۲۰۵۰ به میزان ۸۰ درصد کاهش یابد.
این کشتی همچنین به طور گسترده از هوش مصنوعی بهره میگیرد؛ امری که امکان اصلاح مسیر در زمان واقعی، بهینهسازی مصرف انرژی و بهبود عملکرد زیستمحیطی را فراهم میکند.
به گفته این شرکت، هوش مصنوعی در کل ناوگان سیامای سیجیام با ایجاد دوقلوهای دیجیتال از کشتیها، شبیهسازی کامل مسیرها و انتخاب بهینهترین گزینهها از نظر مصرف سوخت، هر سال به صرفهجویی حدود ۶۰۰ هزار تن دیاکسیدکربن کمک میکند.
حملونقل دریایی به مسئلهای راهبردی برای اروپا تبدیل شده است
بحرانهای ژئوپلیتیکی اخیر، از جمله جنگ ایران، بار دیگر یادآور شده است که حدود ۸۰ درصد تجارت جهانی از نظر حجم از راه دریا انجام میشود. هنگامی که مسیرهای کشتیرانی مختل میشود، زنجیرههای تامین قفل میشوند، تولید صنعتی کند میشود، تورم بالا میرود و اشتغال تحت فشار قرار میگیرد.
اتحادیه اروپا در مارس ۲۰۲۶ دو راهبرد را به منظور تقویت بخشی که برای تجارت، رشد اقتصادی، امنیت و دفاع این بلوک حیاتی به شمار میرود، تصویب کرد: «راهبرد بنادر اتحادیه اروپا» و «راهبرد صنعتی دریایی». این دو سند در کنار هم به دنبال آن هستند که بنادر راهبردی را به عنوان کانونهای انرژی، لجستیک و امنیتی تقویت کنند، تابآوری زنجیرههای تامین را بالا ببرند، گذار انرژی و دیجیتالی شدن را پشتیبانی کنند و صنایع کشتیسازی و فناوریهای دریایی اروپا را رونق دهند.
آپوستولوس تسیتسیکوستاس، کمیسر حملونقل و گردشگری پایدار اروپا، در سخنرانی اصلی خود در کنفرانس Transforming Transportation 2026 که بانک جهانی برگزار کرد، گفت: «اگر تجارت جهانی ستونی داشته باشد، آن ستون حملونقل دریایی است. بنادر اروپا حدود ۷۵ درصد تجارت خارجی اتحادیه را جابهجا میکنند و اقتصاد دریایی اروپا نزدیک به ۴٫۵ میلیون شغل را پشتیبانی میکند.»
هرچند کشتی سیامای سیجیام نوتردام با استفاده از دانش فنی این شرکت فرانسوی در چین ساخته شده است، اما با پرچم فرانسه تردد میکند؛ تصمیمی که از نگاه شرکت به تقویت سنت دریانوردی فرانسه کمک میکند.
در مراسم نامگذاری، بریژیت مکرون، همسر رئیسجمهور فرانسه، در کنار دلفین آرنو، مادرخوانده کشتی و دختر برنار آرنو، میلیاردر گروه الویاماچ و مدیرعامل کریستین دیور کوتور، حضور داشتند.
آرنو تصمیم سیامای سیجیام را ستود و گفت: «اینکه این کشتی با پرچم فرانسه حرکت میکند، در چشمانداز بینالمللی روزبهروز رقابتیتر، نشاندهنده یک باور قوی است: اینکه فرانسه باید همچنان در زمره قدرتهای بزرگ دریایی جهان باقی بماند.»